Εσύ ήξερες ότι… Ένα φόβητρο των αιθέρων έγινε το πιο παράξενο έκθεμα που φιλοξένησε ποτέ η Θεσσαλονίκη
Όταν ο μεταλλικός σκελετός του γερμανικού Ζέπελιν LZ-85 έγινε πόλος έλξης στον Λευκό Πύργο και τα συντρίμμια του μετατράπηκαν σε δαχτυλίδια, καρφίτσες και μικρά διακοσμητικά
Η Θεσσαλονίκη κρύβει ιστορίες σε κάθε γωνιά της. Από κτίρια και σημεία που προσπερνάμε καθημερινά μέχρι ιστορίες και μικρές λεπτομέρειες της πόλης που δύσκολα προσέχει κανείς ή δεν έχει ακούσει κάτι γι’ αυτές.
Αυτή η στήλη ξεψαχνίζει μικρά και μεγάλα μυστικά της πόλης.
Εσύ ήξερες ότι…
Ένα γιγαντιαίο αερόπλοιο από φόβητρο του πολέμου μετατράπηκε σε αξιοθέατο για χιλιάδες περίεργους Θεσσαλονικείς;
Και όμως!
Όπως είναι φυσικό, το 1916, πριν από 110 χρόνια δηλαδή, η Θεσσαλονίκη δε θύμιζε σε τίποτα τη σημερινή πόλη.
Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος βρισκόταν σε εξέλιξη και η πόλη αποτελούσε το σημαντικότερο ορμητήριο της Αντάντ στο Μακεδονικό Μέτωπο.
Δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες από τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Σερβία και άλλες συμμαχικές χώρες είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή, μετατρέποντας τη Θεσσαλονίκη σε έναν από τους πιο στρατηγικούς κόμβους της Ανατολικής Μεσογείου.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο που βρέθηκε πολλές φορές στο στόχαστρο των γερμανικών και βουλγαρικών δυνάμεων.
Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά όπλα της εποχής ήταν τα Ζέπελιν, τα τεράστια αερόπλοια με μεταλλικό σκελετό, τα οποία μπορούσαν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις και να πραγματοποιούν νυχτερινούς βομβαρδισμούς.
Ένα από αυτά ήταν το γερμανικό LZ-85, που είχε ήδη συμμετάσχει σε επιχειρήσεις εναντίον των συμμαχικών δυνάμεων στη Θεσσαλονίκη.
Την 1η Φεβρουαρίου 1916, το LZ 85 από το Τέμεσβαρ της Ουγγαρίας (σημερινή Ρουμανία), βομβάρδισε την κεντρική αγορά της Θεσσαλονίκης. Έχασαν τη ζωή τους 18 άτομα και τραυματίστηκαν άλλα 18.
Ένα μήνα αργότερα, καταστράφηκαν ολοσχερώς οι χώροι που στεγαζόταν η Τράπεζα της Θεσσαλονίκης.
Τη νύχτα της 5ης Μαΐου 1916 το LZ-85 απογειώθηκε με αποστολή να πλήξει στρατιωτικούς στόχους στην πόλη. Οι Σύμμαχοι όμως ήταν καλύτερα προετοιμασμένοι από κάθε άλλη φορά.
Ισχυροί προβολείς φώτισαν τον ουρανό και αποκάλυψαν τη θέση του αερόπλοιου, ενώ αντιαεροπορικά πυρά από ξηρά και θάλασσα άρχισαν να το πλήττουν.
Καθοριστική θεωρείται και η συμβολή του βρετανικού θωρηκτού «Αγαμέμνων», το οποίο συμμετείχε στην άμυνα του Θερμαϊκού.
Το Ζέπελιν τυλίχθηκε στις φλόγες και σαν τεράστιο πυροτέχνημα κατέπεσε στον Βαρδάρη κοντά στις ελώδεις εκβολές του ποταμού Αξιού.
Ο Γάλλος Gustav Guin, που διανυκτέρευε το βράδυ της 5ης Μαΐου στο αγρόκτημα Μοδιάνο στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης διηγήθηκε το περιστατικό στο βιβλίου του «L’ Armee d’ Orient».
«Ξαφνικά μέσα στη νύχτα αντήχησε το κουδούνι του τηλεφώνου- ένα Ζέπελιν εμφανίστηκε. Ταυτόχρονα ακούγονται οι πρώτες βολές εναντίον του από τις μονάδες αεράμυνας. Οι προβολείς της Θεσσαλονίκης σαρώνουν τον ορίζοντα με τις φωτεινές δέσμες τους. Σαν γιγάντιες κεραίες ανιχνεύουν το διάστημα για να αποκαλύψουν το τέρας. Όλες οι πυροβολαρχίες ανοίγουν πυρ φωταγωγώντας τον ουρανό με τις εκρήξεις. Το Ζέπελιν όμως έχει εξαφανιστεί. Που πήγε…; Να το πάλι! Οι προβολείς το αποκαλύπτουν κι αυτή την φορά δεν το εγκαταλείπουν. Δεν θα μπορέσει τώρα να ξεφύγει από την εκθαμβωτική αγκάλη που θα του δώσει τη χαριστική βολή. Μέσα στις ολοζώντανες δέσμες φωτός που συγκλίνουν επάνω του, η μεταλλική λέμβος του πιλοτηρίου λάμπει στον ουρανό σαν υδράργυρος. Να το όμως χτυπημένο! Κλυδωνίζεται, αναφλέγεται, κατεβαίνει, σκάει και σαν αναμμένος δαυλός βουτάει μες τη νύχτα. Κραυγάζουμε από θαυμασμό! Όλα τελείωσαν! – Πού έπεσε; – Στη θάλασσα;-Στους βάλτους του Βαρδάρη;».
Το περιστατικό προκάλεσε τεράστια αίσθηση. Οι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν στη Θεσσαλονίκη, ενώ τα συντρίμμια του γιγαντιαίου αερόπλοιου ανασύρθηκαν και εκτέθηκαν σε κεντρικά σημεία της πόλης. Πλήθη κατοίκων αλλά και στρατιωτών έσπευσαν να τα δουν από κοντά, να φωτογραφηθούν δίπλα τους και να παρατηρήσουν από μικρή απόσταση ένα πολεμικό μηχάνημα που μέχρι τότε έμοιαζε σχεδόν μυθικό.
Οι φωτογραφίες της εποχής δείχνουν εκατοντάδες ανθρώπους συγκεντρωμένους γύρω από τον μεταλλικό σκελετό του Ζέπελιν, ο οποίος εκτέθηκε και μπροστά στον Λευκό Πύργο.
Για αρκετές ημέρες αποτέλεσε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα σημεία της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, μικρά κομμάτια αλουμινίου από τα συντρίμμια χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή αναμνηστικών αντικειμένων, όπως δαχτυλίδια, καρφίτσες και μικρά διακοσμητικά, τα οποία πολλοί κράτησαν ως ενθύμιο ενός ιστορικού γεγονότος.
Η κατάρριψη του LZ-85 δεν φωτογραφήθηκε μόνο. Το Imperial War Museums διατηρεί τρίλεπτο φιλμ που γυρίστηκε αμέσως μετά το γεγονός. Σε αυτό φαίνονται Γάλλοι και Σέρβοι στρατιώτες να εξετάζουν τα συντρίμμια μέσα στους βάλτους του Αξιού, Βρετανοί να δείχνουν το πυροβόλο του HMS Agamemnon που συμμετείχε στην κατάρριψη και, τέλος, το πλήρωμα του Ζέπελιν να οδηγείται αιχμάλωτο σε γαλλικό στρατόπεδο για ανάκριση.
Η κατάρριψη του LZ-85 υπήρξε μία από τις πρώτες επιτυχίες εναντίον γερμανικού Ζέπελιν στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτέλεσε σημαντική νίκη για τις συμμαχικές δυνάμεις.
Για τη Θεσσαλονίκη όμως έμεινε στη μνήμη και για έναν ακόμη λόγο, καθώς για λίγες ημέρες η πόλη φιλοξένησε ένα από τα πιο παράξενα «εκθέματα» της ιστορίας της, ένα γιγαντιαίο αερόπλοιο που από φόβητρο του πολέμου μετατράπηκε σε αξιοθέατο για χιλιάδες περίεργους Θεσσαλονικείς.
Δες όλες τις γνωστές ή άγνωστες ιστορίες της στήλης Εσύ ήξερες ότι… πατώντας ΕΔΩ
*με πληροφορίες από:
100 χρόνια από την κατάρριψη του Ζέπελιν στη Θεσσαλονίκη. 31 εντυπωσιακές φωτογραφίες – news247.gr
Η κατάρριψη του γερμανικού Ζέπελιν στη Θεσσαλονίκη από το βρετανικό θωρηκτό “Αγαμέμνων”. Οι συμμαχικές δυνάμεις περιέφεραν τους αιχμαλώτους για μέρες στην πόλη και τα συντρίμμια έγιναν αξιοθέατο μπροστά στον Λευκό Πύργο – Η Μηχανή του Χρόνου
