Λατομεία στο Κάτω Σχολάρι: Καταγγελίες για περιβαλλοντική επιβάρυνση – Οι θέσεις της εταιρίας και του Δήμου Θέρμης
Επίσημη προσφυγή με 75 υπογραφές από τους κατοίκους - Η παρέμβαση Παπαδόπουλου στην parallaxi και το νομικό αδιέξοδο με τις άδειες - Επιμένει για τη νομιμότητα των μετρήσεων η διαχειρίστρια εταιρεία
Σε κρίσιμο περιβαλλοντικό και αδειοδοτικό «σταυροδρόμι» βρίσκεται ο δήμος Θέρμης, καθώς οι κάτοικοι από το Κάτω Σχολάρι προχώρησαν σε επίσημες καταγγελίες και συλλογή υπογραφών, διαμαρτυρόμενοι για σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής τους από τη λειτουργία των γειτονικών λατομείων Ταγαράδων και των παρακείμενων μονάδων ασφαλτομίγματος.
Το ρεπορτάζ της parallaxi φέρνει στο φως τις γραπτές καταγγελίες των δημοτών, τις αποκαλύψεις για το νομικό καθεστώς των παρατάσεων, την απάντηση της διαχερίστριας εταιρείας, αλλά και την άμεση αντίδραση του δημάρχου Θέρμης, ο οποίος προχώρησε σε προσωπική αυτοψία, κάτι που έπραξε και ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Κάτω Σχολαρίου.
Θεόδωρος Παπαδόπουλος (Δήμαρχος Θέρμης): «Πήγα εγώ ο ίδιος και είδα – Θα γίνουν έλεγχοι, αν βγάζουν σκόνη θα τους κλείσω»
Σε δηλώσεις του ο Δήμαρχος Θέρμης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος επιβεβαιώνει ότι επισκέφθηκε πρόσφατα την περιοχή μετά τις έγγραφες διαμαρτυρίες που έφτασαν στον δήμο, δικαιώνοντας την αγωνία των κατοίκων:
«Πήγα ο ίδιος και είδα ότι υπάρχει πρόβλημα. Πραγματικά υπάρχει πρόβλημα, έχουν δίκιο οι κάτοικοι. Όταν φυσάει, η σκόνη μεταφέρεται. Τους φώναξα όλους μέσα – και τα λατομεία και τις μονάδες παραγωγής ασφαλτομίγματος. Τους έχω ενημερώσει πλήρως: “Παιδιά, κανονίστε την πορεία σας. Αν βγάζετε σκόνη θα σας κλείσω”. Μη νομίζουν ότι επειδή είναι λίγο μακριά από τα χωριά θα τους αφήσουμε να κάνουν ό,τι γουστάρουν», διαμηνύει ο δήμαρχος.
Ο κ. Παπαδόπουλος διευκρίνισε επίσης ότι, παρότι ο δήμος δεν είναι η αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή (καθώς η αρμοδιότητα φέρεται να ανήκει στην Περιφέρεια), έχει κινητοποιήσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς για τη διενέργεια αυτοψιών λειτουργίας. Παράλληλα, σχετικά με τις καταγγελίες των δημοτών για εργασίες μέσα στη νύχτα, ο δήμαρχος σημείωσε ότι οι εγκεκριμένες βάρδιες των εργαζομένων είναι μέχρι τις 22.00 το βράδυ και δεσμεύτηκε να ελεγχθεί εάν παραβιάζεται και το ωράριο.
Πρόεδρος Κ. Σχολαρίου: «Αυτοψία στις εγκαταστάσεις 2.30 το πρωί – Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα»
Εξίσου σημαντική για τις ανάγκες του ρεπορτάζ είναι και μαρτυρία του Προέδρου της Τοπικής Κοινότητας Κάτω Σχολαρίου, Νίκου Φερενίδη. Όπως αποκαλύπτει ο ίδιος στην parallaxi, αποφάσισε να διαπιστώσει με τα ίδια του τα μάτια τι συμβαίνει μεταβαίνοντας στις εγκαταστάσεις μέσα στη νύχτα.
«Αρχικά πίστευα ότι ίσως οι καταγγελίες ήταν λίγο υπερβολικές. Όμως πήγα εγώ ο ίδιος στην περιοχή στις δυόμιση το βράδυ μαζί με κάτοικο που διαμαρτύρεται. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκε: ο θόρυβος ήταν πάρα πολύ ενοχλητικός. Είδα με τα μάτια μου και άκουσα με τα ίδια μου τα αυτιά», δηλώνει ο κ. Φερενίδης.
Ο Πρόεδρος του Κάτω Σχολαρίου σημειώνει ότι ο δήμαρχος είναι ενήμερος, ενώ υπογραμμίζει πως η τοπική κοινωνία αναμένει τις επίσημες μετρήσεις από τα αρμόδια κλιμάκια, προκειμένου το θέμα να εισαχθεί προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Σε ερώτηση για το αν στην περιοχή συνεχίζονται εκρήξεις ο κ. Φερενίδης αρχικά τόνισε πως ο ίδιος «δεν έχει ακούσει» καθώς δεν μένει κοντά στις εγκαταστάσεις, ωστόσο πρόσθεσε πως αν υπάρχουν, τότε σίγουρα οι κάτοικοι που μένουν κοντά θα τις ακούν εντονότερα.
Τι απαντά η εταιρεία: «Είμαστε εντός των νόμιμων ορίων»
Στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής έρευνας και της καταγραφής όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, απευθυνθήκαμε στη διαχειρίστρια εταιρεία (Ιnterbeton Δομικά Υλικά) των λατομείων. Σε επικοινωνία η κ. Ζωή Νάση, μηχανικός εκμετάλλευσης της εταιρείας στα λατομεία Ταγαράδων, ξεκαθάρισε τη θέση της επιχείρησης, τονίζοντας επιπλέον ότι ένα στέλεχος από το αρμόδιο τμήμα, θα επικοινωνήσει μαζί μας για περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με το κρίσιμο αυτό θέμα.
«Υποχρεωτικά βάσει των περιβαλλοντικών μας όρων, κάνουμε μετρήσεις δύο φορές τον χρόνο για θόρυβο και σκόνη και ουδέποτε έχουμε βρεθεί εκτός των ορίων που ορίζει ο νόμος για την κατηγορία στην οποία βρίσκεται η βιομηχανική αυτή εγκατάσταση. Αυτό είναι και το πιο άμεσο που μπορώ να σας πω», υπογραμμίζει η κ. Νάση.
Η ίδια συμπληρώσε δε, ότι πρόκειται για μια πλήρως αδειοδοτημένη εγκατάσταση με πολυετή παρουσία στην περιοχή, εκφράζοντας την έκπληξη της για τις αντιδράσεις που υπάρχουν. «Θέλουμε να είμαστε κοντά στους κατοίκους όπως θα θέλαμε επίσης να έχουμε και την καλύτερη δυνατή σχέση μαζί τους. Γι’ αυτό και δεν σας κρύβω ότι αιφνιδιάστηκα όταν έμαθα από τον δήμαρχο για τις αντιδράσεις, καθώς όπως προείπα είμαστε εντός ορίων αλλά και από το γεγονός ότι δεν πρόκειται για μια καινούργια εγκατάσταση στο χωριό».
«Ζούμε μέσα στη σκόνη – Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε»
Ιδιαίτερα δραματική είναι η περιγραφή της κ. Κ. Α. (τα στοιχεία της είναι στη διάθεση της ιστοσελίδας μας), εκπροσώπου της πρωτοβουλίας κατοίκων του Κάτω Σχολαρίου, η οποία ηγείται των κινητοποιήσεων και της συλλογής υπογραφών (Αρ. Πρωτ. 31440 & 33032):
«Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Τα λατομεία και οι μονάδες ασφαλτομίγματος απέχουν μόλις 1.500 μέτρα από τα πρώτα σπίτια του χωριού, χωρίς κανένα φυσικό εμπόδιο ανάμεσά μας. Με το που φυσάει λίγος αέρας, ένα τεράστιο σύννεφο λευκής σκόνης καλύπτει τα πάντα. Δεν μπορούμε να ανοίξουμε τα παράθυρα μας, δεν μπορούμε να βγούμε στις αυλές μας, αναπνέουμε καθημερινά αυτή την ατμόσφαιρα» αναφέρει η κ. Α.
Η ίδια εστιάζει ιδιαίτερα στα ζητήματα υγείας και οχληρίας που βιώνουν οι δημότες σε καθημερινή βάση, όπως αυτά αποτυπώνονται και στην προσφυγή τους:
- Ατμοσφαιρική Επιβάρυνση: Όπως τονίζουν οι κάτοικοι, η σκόνη από την επεξεργασία των πετρωμάτων ενδέχεται να περιέχει επιβλαβή στοιχεία, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για το αναπνευστικό σύστημα (και όχι μόνο), ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων.
- Νυχτερινή ηχορύπανση: Καταγγέλλεται ότι η λειτουργία των σπαστήρων, των ταινιών μεταφοράς και των βαρέων μηχανημάτων δεν σταματά τις προβλεπόμενες ώρες, αλλά συνεχίζεται συχνά μέχρι τις 2.00, τις 3.00 ή και τις 5.00 τα ξημερώματα, στερώντας από τους περιοίκους τον νυχτερινό ύπνο.
- Οδική επιβάρυνση & Ανατινάξεις: Υποστηρίζουν ότι η καθημερινή διέλευση μεγάλου αριθμού βαρέων φορτηγών προκαλεί έντονο θόρυβο και κινδύνους για την οδική ασφάλεια, ενώ εκφράζουν ανησυχίες για τη στατικότητα των κτιρίων από τις εξορυκτικές ανατινάξεις.
- Απουσία προληπτικών μέτρων: Οι κάτοικοι υποστηρίζουν επίσης ότι οι εγκαταστάσεις δεν προβαίνουν στη συνεχή διαβροχή των υλικών και των δρόμων πρόσβασης, με αποτέλεσμα η σκόνη να σηκώνεται ανεξέλεγκτα.
«Δεν ζητάμε τίποτα παράλογο. Ζητάμε το δικαίωμα στην υγεία και στην ησυχία μας. Καταθέσαμε τις υπογραφές και τα βίντεο – ντοκουμέντα στον δήμο και περιμένουμε από τις αρχές να πράξουν το αυτονόητο: να προστατεύσουν τους πολίτες» καταλήγει η κ. Α.
Δημήτρης Καλαθάς (Πρόεδρος ΤΚ Ταγαράδων): «Αντισυνταγματικός ο νόμος των παρατάσεων – Μας πηγαίνουν μέχρι το 2069»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κοινότητας Ταγαράδων, Δημήτρης Καλαθάς, στηρίζει το αίτημα των κατοίκων για παύση εργασιών, αναδεικνύοντας τη νομική διάσταση του ζητήματος.
Όπως αποκαλύπτει στην parallaxi ο κ. Καλαθάς, ενώ το αρχικό καθεστώς προέβλεπε ανώτατο όριο λειτουργίας τα 30 έτη, με διάταξη του νόμου το 2018 η δυνατότητα εκμετάλλευσης αυξήθηκε στα 70 χρόνια (!).
«Με τρία διαφορετικά λατομεία στην περιοχή (έναρξης 1980, 1991 και 1998), η εξορυκτική δραστηριότητα μπορεί πλέον να φτάσει μέχρι το 2069! Για μένα ο νόμος αυτός είναι αντισυνταγματικός. Παράλληλα, από τις αιτήσεις που κάνω, διαπιστώνω ότι δεν γίνονται ουσιαστικοί έλεγχοι από τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες για την τήρηση των όρων. Το μισό βουνό έχει εξαφανιστεί», τονίζει ο κ. Καλαθάς.
Ο τελευταίος αποκαλύπτει παράλληλα τη θεσμική απόσταση που τον χωρίζει ή τουλάχιστον τον χώριζε από την διοίκηση του δήμου, καθώς σημειώνει πως διαφωνεί ριζικά με την ανανέωση των συμβάσεων μίσθωσης των δημοτικών εκτάσεων στις εν λόγω εταιρείες, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η ποιόητα ζωής των κατοίκων και όχι τα οικονομικά αντισταθμίσματα.
Παράλληλα, δεν διστάζει να χαρακτηρίσει τη διάταξη αντισυνταγματική: «Δεν μπορείς το όριο των 30 ετών να το κάνεις 70. Για μένα ο νόμος είναι αντισυνταγματικός και παραβιάζει την υποχρέωση για ορθολογική εκμετάλλευση. Αν είχαμε τις δυνατότητες, θα είχαμε προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ)».
Τα αιτήματα προς το Δημοτικό Συμβούλιο
Οι κάτοικοι που συνυπογράφουν τη διαμαρτυρία ζητούν από το Δημοτικό Συμβούλιο Θέρμης:
- Άμεση μείωση των εκπομπών σκόνης και θορύβου με αυστηρούς ελέγχους.
- Μη ανανέωση των μισθωτηρίων συμβολαίων και καταγγελία των υπαρχουσών συμβάσεων.
- Οριστική μετεγκατάσταση των λατομείων σε άλλη περιοχή, με μέριμνα για την αποκατάσταση των εργαζόμενων.
Το αίτημα των κατοίκων αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο Θέρμης έως τα τέλη Αυγούστου, ενώ οι εξελίξεις για τις επικείμενες αυτοψίες των ελεγκτικών αρχών αναμένονται τις επόμενες ημέρες – όπως τουλάχιστον – διευκρίνισε ο κ. Παπαδόπουλος.
Το αδιέξοδο των ελέγχων και η επόμενη ημέρα
Η υπόθεση φέρνει στην επιφάνεια ένα βαθύτερο δομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν πολλές περιφέρειες της χώρας: τη διάσπαση ανάμεσα στην έκδοση περιβαλλοντικών όρων και την πραγματική δυνατότητα ελέγχου τους. Όπως προκύπτει από τις καταγγελίες, οι κάτοικοι αισθάνονται απροστάτευτοι όχι λόγω έλλειψης κανονισμών, αλλά λόγω της απουσίας συστηματικής εποπτείας στο πεδίο. Όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες αδυνατούν να πραγματοποιήσουν αιφνιδιαστικούς ελέγχους κατά τις νυχτερινές ώρες ή να μετρήσουν με ακρίβεια τα επίπεδα των μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα, οι όποιες θεσμικές δεσμεύσεις παραμμένουν γράμμα κενό.
Η έντονη αντίδραση του δημάρχου Θέρμης (φέρεται πάντως μέχρι πρότινος να υποστηρίζει την λειτουργία) και η αυστηρή προειδοποίηση για επιβολή κυρώσεων ή ακόμη και σφράγιση των εγκαταστάσεων αποτελεί ένα πρώτο βήμα πολιτικής πίεσης. Ωστόσο η ουσιαστική λύση απαιτεί τη θεσμική σύμπραξη της Περιφέρειας και των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών. Η τοπική κοινωνία, έχοντας ήδη συγκεντρώσει υπογραφές, ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να δεχθεί μια παρατεταμένη κατάσταση υποβάθμισης. Στο πλαίσιο αυτό, το επερχόμενο Δημοτικό Συμβούλιο στα τέλη Αυγούστου δεν μοιάζει να είναι απλά μια μια συνεδρίαση καταγραφής παραπόνων, αλλά μια κρίσιμη αναμέτρηση για το αν η αυτοδιοίκηση μπορεί να προτάξει την υγεία των πολιτών απέναντι στις αιτιάσεις της εταιρείας.
