Μαϊμούδες, παγώνια και αρκούδες δίπλα στη ΔΕΘ – Το χαμένο σημείο της πόλης που διχάζει τις μνήμες

Όσο η Θεσσαλονίκη συνεχίζει να… ζει χωρίς ζωολογικό κήπο μιας και η λειτουργία του ανεστάλη στα μέσα περασμένου Νοεμβρίου εξαιτίας ενός κρούσματος βρουκέλλωσης (μελιταίος πυρετός) σε κριό, εμείς αποφασίσαμε να κάνουμε ένα -νοσταλγικό για πολλούς- ταξίδι στο χρόνο, όταν αρκούδες, μαϊμούδες, παγώνια βρίσκονταν σε απόσταση αναπνοής από την καρδιά της πόλης.

Και όμως. Η Θεσσαλονίκη είχε κάποτε ζωολογικό κήπο λίγα βήματα μακριά από τη ΧΑΝΘ, απέναντι από το Αρχαιολογικό Μουσείο, στο πάρκο που εκτείνεται από εκείνο το σημείο μέχρι το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Μπορεί σήμερα να αποτελεί μια σχεδόν ξεχασμένη σελίδα της αστικής ιστορίας της πόλης, αλλά οι μνήμες παραμένουν ζωντανές μέχρι και σήμερα σε πολλούς Θεσσαλονικείς, αλλά και στις φωτογραφίες που κοσμούν τα οικογενειακά άλμπουμ.

Ο ζωολογικός κήπος στη συγκεκριμένη έκταση δημιουργήθηκε στα μέσα του 20ου αιώνα, σε μια περίοδο που οι πόλεις ήθελαν να αποκτήσουν έναν «ευρωπαϊκό αέρα».

Κατά πόσο βέβαια ο… αέρας αυτός θα ερχόταν με έναν χώρο με εγκλωβισμένα ζώα στο κέντρο της πόλης, αυτό είναι σίγουρα ένα άλλο θέμα…

Το πάρκο γύρω από τη ΔΕΘ, γνωστό τότε στους κατοίκους ως πάρκο Αρχαιολογικού Μουσείου, αποτελούσε ούτως ή άλλως για τους Θεσσαλονικείς ένας χώρος περιπάτου και αναψυχής και έτσι θεωρήθηκε ιδανικό σημείο για να φιλοξενήσει ζώα κάθε είδους.

Για παιδιά των δεκαετιών του 60′, 70′ και 80′ στη Θεσσαλονίκη ο συγκεκριμένος χώρος αποτελούσε πόλο έλξης.

Μια κυριακάτικη βόλτα εκεί ήταν το must της εποχής.

Για γονείς που έμεναν στο κέντρο ήταν η καθημερινή βόλτα με τα παιδιά τους.

Φωτογραφίες μπροστά στα κλουβιά με εκείνες τις αμήχανες παιδικές πόζες σε πρώτο πλάνο, αλλά ο ενθουσιασμός μικρών και μεγάλων να μην κρύβεται.

Μιλάμε βέβαια για μια άλλη εποχή, με διαφορετική αντίληψη για τη σχέση ανθρώπου και ζώου.

Ρωτήσαμε Θεσσαλονικείς που έζησαν την εποχή εκείνη να μας πουν τις αναμνήσεις τους από τις επισκέψεις τους στο ζωολογικό κήπο.

«Θυμάμαι τις αρκουδίτσες και να ταΐζω τα μαϊμουδάκια» λέει η Ανθή 44 ετών σήμερα, που έζησε σαν παιδί τη δεκαετία του 80′ το ζωολογικό κήπο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Η μαμά της βέβαια μέχρι και σήμερα θυμάται την άσχημη μυρωδιά από τις αρκούδες.

«Υπήρχαν αρκούδες, μαϊμούδες, παγώνια και μετά φυσικά στον Λουκά για πορτοκαλάδα» αναφέρει η κυρία Σούλα.

«Τα παγώνια όταν άνοιγαν τα φτερά τους έβγαζαν φοβερές κραυγές. Και μετά επίσκεψη στο καρουζέλ στον Ξαρχάκο» θυμάται παλιός Θεσσαλονικιός ενώ ένας άλλος είναι σίγουρος ότι κάποτε είδε ένα τσιτάχ που το λέγανε… Κωστάκη ήταν μόνος του σε ένα κλουβί.

Για αρκετά παιδιά βέβαια οι αναμνήσεις δεν είναι και τόσο ευχάριστες, αφού ακόμη τους έχουν μείνει στο μυαλό οι εικόνες με τα εγκλωβισμένα ζώα, αλλά και την απαίσια μυρωδιά.

Το μόνο που τους έκανε να νιώσουν καλύτερα ήταν τα τοστ και οι πορτοκαλάδες από τον Λουκά που ακολουθούσαν της επίσκεψης στο ζωολογικό κήπο.

«Με πήγαινε ο μπαμπάς μου κάθε Κυριακή γιατί η μαμά μαγείρευε στο σπίτι. Θυμάμαι τα παγώνια και μετά που τρώγαμε τοστ στον Λουκά και πίναμε Fanta όταν πρωτοήρθε στην Ελλάδα».

«Δίναμε μπανάνες στις μαϊμούδες και τις κοιτούσαμε να τις τρώνε».

Τότε παιδιά, τώρα μεγάλοι, θυμούνται ότι υπήρχε και ένα πιθηκάκι που τον έλεγαν… Λευτεράκη.

«Στα μάτια μας ως παιδιά τότε μας φαινόταν κάτι το εντυπωσιακό. Τώρα που το σκέφτομαι ήταν σκέτη απελπισία για τα ζώα να μένουν σε τέτοιες συνθήκες. Όχι ότι έκαναν και κάτι πιο αξιοπρεπές όταν τα μετέφεραν».

«Θυμόμαστε τους μπαμπουίνους που τους περιμέναμε να περιστρέψουν τα κεφάλια τους».

«Σταθερή κυριακάτικη βόλτα. Με γονείς και παππούδες. Και μετά εμείς τα παιδιά υποβρύχιο στον Ξαρχάκο, οι γονείς Φραπέ και οι παππούδες ουζάκι».

«Βάζαμε τα ποπ κορν μέσα σε χαρτιά, τα πετούσαμε στις μαϊμούδες και εκείνες τα άνοιγαν και τα έτρωγαν».

«Εμείς τις πετούσαμε βερίκοκα και αυτές τις άνοιγαν πετούσαν τα κουκούτσια και τις έτρωγαν».

Οι τίτλοι τέλους

Τα κλουβιά, η μυρωδιά, το τσιμέντο, η έλλειψη χώρου και υποδομών άρχισαν πλέον να μην συμβαδίζουν με τα σύγχρονα πρότυπα ευζωίας.

Η πόλη μεγάλωνε, οι ευαισθησίες – ευτυχώς άλλαζαν- και ο ζωολογικός κήπος άρχισε να δείχνει σαν απομεινάρι μιας άλλης λογικής.

Τον Σεπτέμβριο του 1987, τα λιγοστά ζώα, που υπήρχαν τότε μεταφέρθηκαν από το πάρκο της ΧΑΝΘ και τις ασφυκτικές εγκαταστάσεις τους στον χώρο που δημιουργήθηκε στο Σέιχ Σου, κάποια άλλα στον ζωολογικό κήπο του Λονδίνου και άλλα σε άλλες ελληνικές εγκαταστάσεις.

*πηγές εικόνων:

Θεσσαλονίκη Χαμένη Πόλη – Facebook Page

Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης – Old Photos of Thessaloniki – Facebook Page

Αρχείο Σωκράτη Ιορδανίδη