Όταν οι νότες άγγιζαν τον Θερμαϊκό – Το ξεχασμένο σπίτι του Ωδείου Θεσσαλονίκης στη Νέα Παραλία

Εδώ και δυόμιση περίπου μήνες το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης επέστρεψε και πάλι στο εμβληματικό κτίριο στην ιστορική συνοικία του Φραγκομαχαλά επί της οδού Φράγκων.

Ένα κτίριο που αποτελεί εκλεκτικιστικό δείγμα, με νεομπαρόκ, νεοκλασικά και πολλά στοιχεία γαλλικής αρχιτεκτονικής και το οποίο το 1840 χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία του Jake Abbott. από το 1863 χρησιμοποιήθηκε ως υποκατάστημα της Οθωμανικής Τραπέζης, στη Θεσσαλονίκη, ενώ το 1890 ανασχεδιάστηκε από τους μηχανικούς Baruch και Amar.

Και όμως το επιβλητικό αυτό κτίριο στη συμβολή των οδών Λέοντος Σοφού με Φράγκων δεν ήταν η πρώτη στέγη του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.

Ίσως ούτε σύ γνώριζες ότι κάποτε οι νότες του ΚΩΘ γέμιζαν την παραλία της Θεσσαλονίκης, σε μια εποχή βέβαια που η εικόνα της δεν είχε καμία σχέση με αυτήν που γνωρίζουμε τα τελευταία χρόνια και περπατάμε στο σήμερα.

Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1914 με πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου.

Είχε την επωνυμία «Ωδείο Θεσσαλονίκης» (εξ ‘ου και το όνομα στην επιγραφή του κτιρίου που βρισκόταν στην παραλιακή).

Την καλλιτεχνική και διοικητική του εποπτεία είχε το Υπουργείο Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας.

Σκοπός της ίδρυσής του ήταν η διδασκαλία της ευρωπαϊκής μουσικής με παράλληλη υποστήριξη και προαγωγή της σοβαρής ελληνικής μουσικής.

Αρχικά, λειτούργησε σε διαμερίσματα στο κέντρο της πόλης, εν συνεχεία στο Κτίριο των Προσκόπων (δίπλα στο σημερινό δημαρχείο Θεσσαλονίκης) και έπειτα μετακόμισε στο κτίριο που βρισκόταν στη σημερινή Νέα Παραλία.

Το Ωδείο Θεσσαλονίκης βρήκε στέγη στην πρώην Οικία Ιωσήφ Μωυσ. Μισραχή.

Ο Μισράχη ήταν διευθυντής της εμπορικής εταιρείας Limited ο οποίος αγόρασε το εν λόγω οικόπεδο το 1911 από τον Χουσεΐν πασά γιο του Χατζή Αλή.

Εκεί έχτισε ένα διώροφο σπίτι που σύμφωνα με τα στοιχεία διέθετε θερμοαγωγούς, ηλεκτρικό φως, αλλά και ευρωπαϊκό μαγειρείο.

Το 1920 το σπίτι πουλήθηκε στον Αριστοφάνη Τότσκα.

Τα μεταπολεμικά χρόνια και μέχρι να κατεδαφιστεί στα τέλη της δεκαετίας του 1960, φιλοξενήθηκε εκεί το Παλαιό Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.

Το κτίριο αυτό που σήμερα δεν υπάρχει, βρίσκονταν περίπου στο ύψος που συναντάμε σήμερα το άγαλμα προς τιμήν του Κωνσταντίνου Καραμανλή στη Νέα Παραλία της Θεσσαλονίκης.

Η κατεδάφιση του το 1969 έγινε προκειμένου να επεκταθεί το πάρκο.

Το κτίριο αυτό έφερε την υπογραφή του αρχιτέκτονα Απόστολου Γραικού (1875-1957) που άφησε τη δική του σφραγίδα στη Θεσσαλονίκη.

Ήταν απόφοιτος της Ecole Spéciale d’ Architecture στο Παρίσι (1901). Πέρα από την Οικία Ιωσήφ Μ. Μισράχη σε αυτόν οφείλουμε και τα παρακάτω κτίρια:

• Μαράσλειο Λύκειο, Έτος Κατασκευής 1904, Αλεξανδρείας 93 & Ζαχαρία Παπαντωνίου, Θεσσαλονίκη
• Δίδυμες οικοδομές Χανόκα και Μπεράχα, Έτος Κατασκευής 1922, Πλατεία Αγίας Σοφίας, Θεσσαλονίκη
• Μέγαρο Ναβάρρο-Μ.Νισσίμ (Ξενοδοχείο “Ματζέστικ”) (σε συνεργασία με Λ. Πάικο), Έτος Κατασκευής 1922, Συμβολή Αγίας Σοφίας και Λεωφ. Νίκης, Θεσσαλονίκη
• Οικία Α. Γρεκού, Έτος κατασκευής 1923, Οδός Κριεζώτου, Θεσσαλονίκη
• Πρώην Ξενοδοχείο «Ακροπόλ», Έτος κατασκευής 1924, Οδός Τανταλίδου 4, Θεσσαλονίκη
• Οικοδομή Θ. Τσιώμη (σε συνεργασία με Α. Λευτεριώτη), Έτος Κατασκευής 1924-25, Οδός Παύλου Μελά 26, Θεσσαλονίκη
• Έπαυλη Γραμματικάκη, Έτος Κατασκευής 1932, Θεμ. Σοφούλη, Θεσσαλονίκη

Το 1987, με πρωτοβουλία της τότε Υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, το Ωδείο μεταφέρθηκε στο ιστορικό διατηρητέο κτίριο της Οθωμανικής Τράπεζας, στην οδό Φράγκων, το οποίο διαμορφώθηκε κατάλληλα για τις ανάγκες του.

Μέχρι και σήμερα στεγάζεται εκεί, με μια μικρή παρένθεση όπου μεταφέρθηκε στη Πέτρου Συνδίκα, ώστε να επιστρέψει πριν λίγο καιρό στο πλήρως ανακαινισμένο κτίριο της Φράγκων.

Όσον αφορά το παλιό κτίριο, αυτό έμεινε μόνο σαν ανάμνηση στις φωτογραφίες που έχουν διασωθεί από αυτό και φυσικά σε όσους το έζησαν και εκφράζουν μέχρι και σήμερα την πικρία τους για το γεγονός ότι αντί να κηρυχθεί διατηρητέο, να σωθεί και να κοσμεί ακόμη τη Νέα Παραλία, πέρασε στην αφάνεια.

Μπορεί τα χρόνια να περάσαν, αλλά αρκετοί Θεσσαλονικείς που τότε περνούσαν τις πύλες τους, δε ξεχνάνε μέχρι και σήμερα το υπέροχο κτίριο, αλλά και το άγχος και την αγωνία που είχαν κατά τη διάρκεια των μουσικών εξετάσεων.

Χαστάογλου, Δαμιανός, Καμηλιέρης, Θύμης, Κόκκα, Δελλά είναι μερικά από τα ονόματα καθηγητών/καθηγητριών που μένουν χαραγμένα στο μυαλό Θεσσαλονικέων που στα παιδικά τους χρόνια στο παλιό κτίριο του Ωδείου Θεσσαλονίκης μάθαιναν πιάνο και βιολί.

Πηγές:

Κολώνας Βασίλης (2014). Εικονογραφία της Συνοικίας των Εξοχών. UNIVERSITY STUDIO PRESS.

Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης. Το κτίριο – Θεσσαλονίκη Χαμένη Πόλη – archive.saloni.ca

Πηγή Εικόνας:

Φωτογραφικό Αρχείο ΚΩΘ