Πλατεία Ελευθερίας: Υπογράφηκε η σύμβαση, ξεκινούν οι εργασίες για το Πάρκο Μνήμης
Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο που θα αναδείξει τον χώρο σε φωτεινό τοπόσημο μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος.
Το επόμενο βήμα για την κατασκευή του Πάρκου Μνήμης στην Πλατεία Ελευθερίας έγινε σήμερα με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης, το πρωί, στο δημαρχιακό μέγαρο, παρουσία του δημάρχου Θεσσαλονίκης, Στέλιου Αγγελούδη. Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο που θα αναδείξει τον χώρο σε φωτεινό τοπόσημο μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος.
Τη σύμβαση υπέγραψαν ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας, Πρόδρομος Νικηφορίδης και ο ανάδοχος του έργου, Γιάννης Κουκούμας. Οι λαμαρίνες έχουν αρχίσει να τοποθετούνται στο σημείο, ενώ συμβολικά οι εργασίες στην Πλατεία Ελευθερίας θα ξεκινήσουν την Κυριακή 15 Μαρτίου, εκεί απ’ όπου θα ξεκινήσει, την ίδια ημέρα, η Πορεία Μνήμης με αφορμή τη συμπλήρωση 83 χρόνων από την αναχώρηση του πρώτου τρένου για το κολαστήριο του Άουσβιτς.
Η ιστορία της Πλατείας Ελευθερίας συνδέεται άρρηκτα με το Ολοκαύτωμα. Εκεί, τον Ιούλιο του 1942, οι Ναζί συγκέντρωσαν 9.000 Εβραίους άνδρες, υποβάλλοντας τους σε εξευτελισμό και καταγραφή για καταναγκαστική εργασία, ξεκινώντας την εκτόπιση σχεδόν 50.000 Εβραίων της πόλης στο Άουσβιτς.
Ορίζοντας υλοποίησης του έργου είναι οι 18 μήνες, με τη δημοτική αρχή να εκτιμά πως μπορεί να «τρέξει» η ανάπλαση και να παραδοθεί έως το Πάσχα του 2027, ως ένας χώρος όπου θα κυριαρχούν το πράσινο και τα δέντρα, με απρόσκοπτη θέα προς τη θάλασσα. Για «όμορφη, ηλιόλουστη κι ευχάριστη μέρα» έκανε λόγο ο κ. Αγγελούδης, με αφορμή τις υπογραφές και την έναρξη των εργασιών.
«Για εμάς η Πλατεία Ελευθερίας ήταν ένα ιδιαίτερα κομβικό έργο, όχι μόνο γιατί συμπληρώνει τα έργα της μεγάλης αναπτυξιακής παρέμβασης που κάνουμε στην πόλη, αλλάζοντας τη φυσιογνωμία της, με τις έξι αναπλάσεις και τις παρεμβάσεις στη γειτονιά, αλλά και για τη σημειολογία που έχει αυτή η πλατεία. Είναι η πλατεία που το 1922 υποδέχτηκε τους Έλληνες κατατρεγμένους από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Είναι η πλατεία από την οποία ξεκίνησαν οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς στο ταξίδι χωρίς γυρισμό, που είχε σαν αποτέλεσμα την εξαφάνιση μιας δυναμικής, ζωντανής και πολύβουης Θεσσαλονίκης, στην οποία συμμετείχαν και οι Εβραίοι συμπολίτες», δήλωσε ο κ. Αγγελούδης.
Ο δήμαρχος προσέθεσε πως «η Πλατεία Ελευθερίας είναι ένα ακόμα κομμάτι σε μια πολιτική πρασίνου και δημόσιου χώρου που έχουμε ξεκινήσει από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε ως δημοτική αρχή. Φυτέψαμε 23.500 νέα δέντρα, ένας αριθμός ρεκόρ που είχε να δει η πόλη πάρα πολλά χρόνια. Μια διοίκηση που πιστεύει ότι ο δημόσιος χώρος και το πράσινο στην πόλη είναι η απαραίτητη προϋπόθεση της μεταμόρφωσής της σε μια βιώσιμη ευρωπαϊκή πόλη».
Ο κ. Νικηφορίδης, από την πλευρά του, δήλωσε αισιόδοξος ότι «θα έχουμε καλό αποτέλεσμα και όλα θα πάνε καλά́ με την Πλατεία Ελευθερίας», ενώ ο ανάδοχος συμπλήρωσε πως «θα γίνει προσπάθεια για σωστό και γρήγορο έργο ώστε να υπάρχει ένα ωραίο αποτέλεσμα για την πόλη».
Πώς θα μοιάζει η νέα πλατεία Ελευθερίας
Το 2012, επί δημαρχίας Γιάννη Μπουτάρη, δρομολογήθηκε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός για την κατάργηση του πάρκινγκ και την ανάπλαση της πλατείας. Μεταξύ άλλων, στόχοι του διαγωνισμού ήταν η απόδοση δημόσιου χώρου στους πολίτες, η επαγγελματική-εμπορική τόνωση της περιοχής, η ενίσχυση του πρασίνου και του φωτισμού και κυρίως η ανάδειξη του μεγάλου ιστορικού βάρους και μνήμης της περιοχής.
Ανάμεσα στα στοιχεία της νικητήριας αρχιτεκτονικής πρότασης, από τους αρχιτέκτονες Θεμιστοκλή Χατζηγιαννόπουλο και Κωνσταντίνο Χαραλαμπίδη, περιλαμβάνεται ένα ηλιακό ρολόι, μια δημόσια υπαίθρια οθόνη, η ανάδειξη του θαμμένου βυζαντινού τείχους, επιδαπέδια φωτιστικά και πράσινο. Ο ενιαίος χαρακτήρας της πλατείας θα διατηρηθεί και αυτή θα μετατραπεί σε «πράσινο» πάρκο με φυλλοβόλα και αειθαλή δέντρα, γκαζόν και αγριολούλουδα.
Τα γεγονότα που σημάδεψαν την πλατεία θα επισημαίνονται μέσω της τετράπλευρης στήλης, ύψους 20 μέτρων. Η κορυφή της θα λειτουργεί ως «επιλεκτικό ηλιακό ρολόι» επιτρέποντας στις ακτίνες του ηλίου να στοχεύουν αποκλειστικά και με απόλυτη ακρίβεια (μέρας και ώρας) σημεία-μνημεία των ιστορικών γεγονότων (κίνημα Νεότουρκων, πυρκαγιά 1917, μνημείο ολοκαυτώματος) στο δάπεδο της πλατείας.
Σύμφωνα με τους μελετητές, «η εγκατάσταση είναι μια δημόσια υπαίθρια οθόνη – ένα εργαλείο επισήμανσης της ιστορίας σε χρόνο παρελθόντα, παρόντα και μέλλοντα». Οι τέσσερις πλευρές της στήλης (1,5 μέτρου η κάθε μία) ως πίνακες ανακοινώσεων θα παρέχουν διαρκώς πληροφορίες ιστορικές της πόλης, αλλά και τρέχουσες από την τοπική και την παγκόσμια ειδησεογραφία. Ενδοδαπέδια φωτιστικά σώματα τύπου “walk over” θα ακολουθούν με ακρίβεια τις αρχικές χαράξεις των δρόμων και των κτιρίων. Με την αλλαγή του δαπέδου η πλατεία αναζητεί τη σχέση της με τη θάλασσα. Ίδιο υλικό (κυβόλιθοι) απλώνεται από τη Μητροπόλεως ως τη θάλασσα και στους περιμετρικούς δρόμους αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πεζοδρόμησης. Προβλέπεται μία ενιαία δαπεδόστρωση από το μέτωπο των κτηρίων στα ανατολικά μέχρι τα δυτικά και από το βόρειο μέτωπο μέχρι τη θάλασσα.
Η πλατεία αναπτύσσεται με ενιαία δαπεδόστρωση από το μέτωπο των κτιρίων στο ανατολικά μέχρι τα δυτικά και από το βόρειο μέτωπο μέχρι τη Λεωφόρο Νίκης. Το υλικό της δαπεδόστρωσης προβλέπεται να αποτελείται από φυσικούς λίθους συγκεκριμένης γεωμετρίας που αναφέρεται στα σχετικά σχέδια. Η δαπεδόστρωση αραιώνει καθώς συγκλίνει προς το κέντρο, αφήνοντας περιοχές της πλατείας με πράσινη εδαφοκάλυψη αλλά σε κάθε περίπτωση βατές. Στα διάκενα μεταξύ των λίθινων επιφανειών του δαπέδου γίνεται σπορά και για την εδαφοκάλυψη επιλέγονται μείγματα σπόρων, αναλόγως με το σημείο που τοποθετούνται, ανθεκτικών τόσο στη σκιά όσο και στις υψηλές θερμοκρασίες».
