«Το ΑΠΘ μετατρέπεται σε ενοικιαστή»: Αντιδράσεις πρώην πρύτανη και 3 μελών της διοίκησης για την κατασκευή νέου Γυμναστηρίου
Τι αναφέρουν στην επιστολή τους οι κ.κ. Φείδας, Ζαρωτιάδης, Ζωγραφίδης, Στυλιανίδης
Με επιστολή τους 4 μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρύτανης Χαράλαμπος Φείδας, αντιδρούν για την επιδιωκόμενη κατασκευή δεύτερου γυμναστηρίου στην Πανεπιστημιούπολη.
Συγκεκριμένα, στην επιστολή του έδωσαν στην δημοσιότητα, αναφέρουν:
«ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΙΩΚΟΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ
Οι πρυτανικές αρχές κατέθεσαν στο Συμβούλιο Διοίκησης (17/6/2026) σχέδιο προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Α.Π.Θ. και του Δήμου Θεσσαλονίκης με αντικείμενο «τη συνολική μελέτη κατασκευής, την κατασκευή και τη λειτουργία από τον Δήμο Θεσσαλονίκης νέου Κλειστού Γυμναστηρίου, συνολικής επιφάνειας 3.285 τ.μ., ή όσης προκύψει μετά την οριστικοποίηση της σχετικής μελέτης κατασκευής, σε έκταση αποκλειστικής κυριότητας του Α.Π.Θ., εντός τμήματος της Κεντρικής Πανεπιστημιούπολης του Α.Π.Θ.», στον Τομέα ΙΙ, ανάμεσα στη Φοιτητική Λέσχη, το ΚΕΔΕΑ και το γήπεδο.
Τη μελέτη και την ανέγερση του γυμναστηρίου αναλαμβάνει ο Δήμος Θεσσαλονίκης με χρηματοδότηση ύψους 6.311.000 ευρώ η οποία θα προέλθει από το Υπουργείο Εσωτερικών και τον Δήμο Θεσσαλονίκης Το Α.Π.Θ. υποχρεούται να παραχωρήσει άνευ ανταλλάγματος στον Δήμο Θεσσαλονίκης τη χρήση της απαιτούμενης έκτασης 3.285 τ.μ., και όσης επιπλέον κριθεί αναγκαία, για την ανέγερση σε αυτήν του Κλειστού Γυμναστηρίου. Με την ολοκλήρωση της κατασκευής του το κτίριο θα περιέλθει κατά χρήση στον Δήμο.
Επειδή πρόκειται για ένα έργο μεγάλης κλίμακας, με παραχώρηση χρήσης σημαντικής έκτασης μέσα στην Πανεπιστημιούπολη, η πραγματοποίηση του οποίου έχει σοβαρές συνέπειες για τον χαρακτήρα της ανάπτυξης του Α.Π.Θ. και τη λειτουργία της Κεντρικής Πανεπιστημιούπολης, επομένως αφορά το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας, θεωρήσαμε σκόπιμο η συζήτηση περί αυτό να μη μείνει εντός του Συμβουλίου Διοίκησης, αλλά να ενημερωθεί η κοινότητα για το σχέδιο αυτό.
(1) Η συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης Η συνεργασία του Α.Π.Θ. με άλλους δημόσιους φορείς είναι σημαντική, εφόσον εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ιδρύματος και συμβάλλει στη μεγιστοποίηση του δημόσιου οφέλους. Επομένως, η αναζήτηση και η ευόδωση συνεργασιών ιδίως με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, εφόσον πληρούνται αυτές οι δυο προϋποθέσεις, πρέπει να αποτελεί επιλογή της εκάστοτε διοίκησης του Ιδρύματος.
(2) Κριτήρια επιλογής ενός τέτοιου έργου Ένα προτεινόμενο έργο, με παραχώρηση χρήσης του σε άλλο δημόσιο φορέα, μπορεί να γίνει αποδεκτό, εφόσον πιστοποιείται η σκοπιμότητά του αλλά και η αναγκαιότητά του και η προτεραιότητά του σε σχέση με άλλα πιθανά έργα, το δε κόστος του υπερκαλύπτεται από τα οφέλη του, καταρχήν για την πανεπιστημιακή κοινότητα στο σύνολό της. Ως προς αυτό πρέπει να σημειωθούν τα εξής:
(α) Ο Τομέας ΙΙ είναι ο μοναδικός χώρος στον οποίο το Α.Π.Θ. δικαιούται να οικοδομήσει εντός της κεντρικής Πανεπιστημιούπολης, καθώς στην υπόλοιπη έκταση (Τομέας Ι) η επιτρεπόμενη δόμηση έχει εξαντληθεί. Συγκεκριμένα, είναι δυνατή η κάλυψη επιφάνειας εμβαδού 4.438,46 τ.μ. και, συνολικά, είναι διαθέσιμα προς οικοδόμηση 11.688,47 τ.μ. Με την κατασκευή αθλητικής κτιριακής εγκατάστασης κάλυψης τουλάχιστον περί τα 3.285 τ.μ. ουσιαστικά εξαντλείται ο συντελεστής κάλυψης του οικοπέδου του Τομέα ΙΙ και δεν μπορούν να αξιοποιηθούν τα υπόλοιπα 7.700 τ.μ. δόμησης.
(β) Αυτή η μοναδική δυνατότητα κάνει εντονότερη την ανάγκη να ιεραρχηθούν οι επείγουσες κτιριακές ανάγκες του Α.Π.Θ. και πρώτα με κριτήριο αυτές να προχωρήσει το Α.Π.Θ. στη διάθεση των μόνων διαθέσιμων χώρων που του έχουν απομείνει. Συγκεκριμένα ο Τομέας ΙΙ ως επιτρεπόμενες χρήσεις έχει κτίρια φοιτητικής λέσχης, φοιτητικής κατοικίας, ερευνών και αθλητικών εγκαταστάσεων. Από τη δεκαετία του 1970 οι εκάστοτε πρυτανικές αρχές προγραμμάτιζαν την ανέγερση φοιτητικών εστιών στον χώρο αυτό για την αντιμετώπιση του προβλήματος της φοιτητικής στέγης.
(γ) Όταν Τμήματα του Α.Π.Θ. δεν διαθέτουν στέγη εντός της Πανεπιστημιούπολης και καταβάλλουμε ετησίως περίπου 1 εκ. € σε μισθώματα, όταν το πρόβλημα της στέγασης φοιτητών και ανέγερσης νέας Εστίας είναι εξαιρετικά πιεστικό, η κατασκευή δεύτερου κλειστού γυμναστηρίου στην κεντρική Πανεπιστημιούπολη δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί πρώτη προτεραιότητα. Πολύ περισσότερο που σύμφωνα με τη σύμβαση, το έργο θα εξαντλήσει σε πολύ υψηλό ποσοστό το εμβαδόν της διαθέσιμης επιφάνειας κάλυψης και έτσι, το Α.Π.Θ. θα χάσει πλέον τη δυνατότητα να οικοδομήσει και να αξιοποιήσει για την ανάπτυξη των λειτουργιών του χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα (περίπου 11.700 τ.μ.).
(δ) Στη σύμβαση αναγράφεται (άρθρο 7, παρ. 1) ότι «το Α.Π.Θ. παραδίδει άνευ ανταλλάγματος στον Δήμο Θεσσαλονίκης τη χρήση της έκτασης των 3.285 τ.μ. και δεσμεύεται να παραδώσει και όση επιπλέον κριθεί αναγκαία, με βάση τις οριστικές μελέτες κατασκευής». Αυτή η αοριστία, αφήνει ανοιχτό και εξαρτώμενο από μελλοντικές μελέτες κατασκευής το ζήτημα της συνολικής έκτασης που θα παραχωρηθεί προς χρήση!
(3) Η διαδικασία που ακολουθήθηκε Όπως είχε παρατηρηθεί σε παλιότερη συνεδρίαση του Συμβουλίου Διοίκησης, δεν έχει γίνει σαφές στη βάση ποιας απόφασης του Συμβουλίου Διοίκησης ή ποιας διαβεβαίωσης από τις πρυτανικές αρχές για την παραχώρηση κατά χρήση έκτασης του ΑΠΘ προχώρησε ο Δήμος Θεσσαλονίκης στην υποβολή Τεχνικού Δελτίου ήδη από τις 24/12/2025 για την ανέγερση Γυμναστηρίου σε χώρο του Α.Π.Θ.
(4) Δημόσια και πανεπιστημιακή χρήση και ιδιωτική διαχείριση; (α) Τα οφέλη του Α.Π.Θ.
Το Α.Π.Θ. παραχωρεί δωρεάν τουλάχιστον 3.285 τ.μ. σε ένα κεντρικό οικόπεδο της πόλης με ποιο όφελος; Στη σύμβαση αναφέρεται (άρθρο 7 παρ. 5) ότι «το νέο Κλειστό Γυμναστήριο θα χρησιμοποιείται […] από το Α.Π.Θ. […] Ειδικότερα, η Σ.Ε.Φ.Α.Α. θα έχει την αποκλειστική χρήση του νέου Κλειστού Γυμναστηρίου από ώρα 08:00 π.μ. μέχρι ώρα 15:00 μ.μ. κάθε ημέρα, εκτός ημερών Σαββάτου, Κυριακής, επισήμων αργιών και ημερών διεξαγωγής επίσημων αθλητικών διοργανώσεων (εθνικών, ευρωπαϊκών ή παγκόσμιων, ανδρών και γυναικών, όλων των ηλικιακών κατηγοριών). Εντός των παραπάνω ημερήσιων χρονικών πλαισίων και εφόσον δεν παρεμποδίζεται η εκπαιδευτική λειτουργία της Σ.Ε.Φ.Α.Α., η λοιπή ακαδημαϊκή κοινότητα του Α.Π.Θ. δύναται να κάνει χρήση του νέου Κλειστού Γυμναστηρίου για την εξυπηρέτηση των αθλητικών αναγκών της.»
Ουσιαστικά το όφελος του Α.Π.Θ. περιορίζεται αποκλειστικά σε ένα στενό πρωινό ωράριο, με πολλές απαγορευτικές προϋποθέσεις, μετατρέποντας το Πανεπιστήμιο σε απλό “ενοικιαστή” των δικών του εγκαταστάσεων για τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας, γεγονός που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την υποχρέωση του Ιδρύματος για τη διασφάλιση της φοιτητικής μέριμνας
(β) Παραχώρηση σε ιδιώτη; Η σύμβαση αφορά δύο δημόσιους φορείς. Ωστόσο, ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα προκύπτει από την πρόβλεψη της σύμβασης (άρθρο 8Δ) για το δικαίωμα του Δήμου να προχωρήσει σε παραχώρηση της διοίκησης, λειτουργίας, εκμετάλλευσης ή χρήσης του νέου Κλειστού Γυμναστηρίου, σε τρίτο φυσικό ή νομικό πρόσωπο με απλή έγγραφη ενημέρωση του Α.Π.Θ. Είναι σαφές ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης θα έχει κάθε δικαίωμα, το οποίο προφανώς προβλέπεται για να ασκηθεί, να παραχωρήσει τα πάντα σε άλλον φορέα, πιθανότατα ιδιώτη.
Εκτός της ασάφειας ως προς τη διαδικασία που θα ακολουθήσει ο Δήμος στην παραχώρηση αυτή, μία μεγάλη εγκατάσταση εντός της Πανεπιστημιούπολης θα (μπορεί να) διοικείται από ιδιώτη. Η δυνατότητα εκχώρησης της λειτουργίας σε τρίτους καθιστά μεταξύ άλλων προβληματική τη σύμβαση, καθώς οι προγραμματικές συμβάσεις συνάπτονται μεταξύ δημόσιων φορέων και η μεταβίβαση των δικαιωμάτων σε ιδιώτες είναι προβληματικό σημείο.
Πρέπει να απαγορευτεί ρητά η υποκατάσταση του Δήμου από ιδιώτη. Αν χρησιμοποιηθεί τρίτος φορέας, αυτός πρέπει να είναι αποκλειστικά δημόσιος.
(5) Πολλά νομικά προβλήματα Η υποβληθείσα προς έγκριση προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Δήμου Θεσσαλονίκης και του Α.Π.Θ. περιέχει όρους που πάσχουν από νομικά προβλήματα, όπως αοριστία στη χωροθέτηση, θέματα κυριότητας του οικοπέδου, χαρακτηριστικά σύμβασης χρησιδανείου, έλλειψη ρήτρας «Αποκατάστασης Φθορών» κατά την παράδοση, απουσία ρήτρας αυτοδίκαιης διακοπής σε περίπτωση μη χρηματοδότησης, διασφάλισης της χρήσης του γυμναστηρίου από το Α.Π.Θ.
Παρά τα έμμεσα οφέλη που πιθανόν θα προκύψουν για την άθληση και του φοιτητικού πληθυσμού στο Δημοτικό αυτό Γυμναστήριο εντός του ΑΠΘ, ανάλογα με τους όρους της Προγραμματικής Σύμβασης, σε συνδυασμό με την απόφαση για αξιοποίηση ήδη δομημένων χώρων (Κτίριο Παραπληγικών) για την εγκατάσταση Βιοιατρικού Κέντρου, προκύπτουν σοβαρά ζητήματα που σχετίζονται με την παραχώρηση του τελευταίου και μοναδικού τμήματος της κεντρικής Πανεπιστημιούπολης το οποίο δύναται να οικοδομηθεί για τις επείγουσες και επιτακτικές ανάγκες του ΑΠΘ, για χρήσεις που σχετίζονται με τη στέγαση, σίτιση των φοιτητών/τριών και την έρευνα του προσωπικού (ή και εκπαίδευσης, με αλλαγή χρήσης).
Αυτές και άλλες εντάσεις και επιφυλάξεις διατυπώσαμε και προτείναμε επιμέρους βελτιώσεις της σύμβασης, χωρίς να γίνει καμία δεκτή. Κατά συνέπεια, καταψηφίσαμε την προγραμματική σύμβαση στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Διοίκησης στις 25/6/2026. Δηλώνουμε ότι ως εσωτερικά εκλεγμένα μέλη του Συμβουλίου θα λειτουργήσουμε με βάση τον ρόλο που μας ανέθεσε η πανεπιστημιακή κοινότητα για τη διαφύλαξη των συμφερόντων του Ιδρύματός μας.
Τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης του Α.Π.Θ. Ζαρωτιάδης Γρηγόριος Ζωγραφίδης Γεώργιος Στυλιανίδης Ευστράτιος Φείδας Χαράλαμπος».
