Το Τελλόγλειο προσφεύγει στη Δικαιοσύνη για να διεκδικήσει τα έργα της δωρεάς Ζιώγα

Μια πρωτοφανή περίπτωση στα ελληνικά χρονικά περίπτωση καλείται να διαχειριστεί το Τελλόγλειο Ίδρυμα που αφορά την δωρεά έργων μεγάλης αξίας από τη Συλλογή του Χρήστου και της Ελένης Ζιώγα. Όπως είπε ο νομικός σύμβουλος του Τελλογλείου και της Εθνικής Πινακοθήκης, Γιώργος Οικονομόπουλος, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα, το Τελλόγλειο έχει κινήσει τις απαιτούμενες νομικές ενέργειες για την προστασία της Συλλογής που του ανήκει μετά και το εξώδικο που έλαβε το Ίδρυμα στις 28 Δεκεμβρίου 2025, από την πλευρά της κ. Ζιώγα περί ανάκλησης της δωρεάς.

«Το 2017 το ζεύγος Ελένης και Χρήστου Ζιώγα υπέβαλαν μία αίτηση προς το Τελλόγλειο Ίδρυμα με την οποία εκδήλωσαν την βούλησή τους να δωρίσουν το σύνολο της συλλογής τους στο Τελλόγλειο Ίδρυμα.

Πράγματι, το Τελλόγλειο Ίδρυμα απεδέχθη πάραυτα αυτή την προσφορά με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου και τον Απρίλιο του 2017 προέβη το ζεύγος Ζιώγα σε σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης δωρεάς αιτία θανάτου όλων των έργων της συλλογής τους που αποτελείται από είκοσι ζωγραφικά έργα και δεκαοκτώ γλυπτά», υπενθύμισε ο κ. Οικονομόπουλος.

 Και πρόσθεσε: «

Το 2021 ο Χρήστος Ζιώγας πέθανε.

 Ακολούθως, η Ελένη Ζιώγα το 2025, συγκεκριμένα στις 28 Δεκεμβρίου του 2025, προέβη σε ανάκληση της δωρεάς αυτής με συμβολαιογραφική πράξη.

Την ανάκληση αυτή την κοινοποίησε με εξώδικο προς το Τελλόγλειο Ίδρυμα, δηλώνοντας ότι ανακαλεί τη δωρεά αυτή για λόγους οικονομικούς, διότι η ίδια είναι άρρωστη, πάσχει από πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας, ότι έχει οικονομικές ανάγκες, ότι τα εισοδήματά της δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της υγείας της και ότι έχει χρέη από την κληρονομιά του συζύγου της και ως εκ τούτου αρκετά έργα από τη συλλογή, από τα δωρηθέντα προς το Τελλόγλειο Ίδρυμα έχει διαθέσει προς τρίτους. 

Ισχυρίστηκε δε σε αυτό το εξώδικο επιπλέον ότι προβαίνει σε ανάκληση της δωρεάς και εκ του λόγου ότι τα έργα τέχνης του σύζυγου, ο σύζυγος εν ζωή της τα είχε δωρίσει, με συνέπεια αυτή να καταστεί κυρία και κάτοχος του 100% των έργων, δηλαδή και των έργων του ποσοστού του 50% του συζύγου της.

Το Ίδρυμα απάντησε προς την Ελένη Ζιώγα ως εξής.

Η ανάκληση αυτή της δωρεάς νομικά είναι μη νόμιμη, είναι παράνομη, διότι η δωρεά είχε συμφωνηθεί ανέκλητη, δηλαδή να μην έχει το δικαίωμα κανείς από τους δωρητές να ανακαλέσει τη δωρεά.

 Δεύτερον, ότι η επικαλούμενη από την Ελένη Ζιώγα δωρεά του 50% του συζύγου της προς αυτήν, λίγο πριν πεθάνει, είναι ομοίως άκυρη και ανίσχυρη, διότι δεν μπορεί να χωρίσει δωρεά των δωρηθέντων προς το Ίδρυμα, διότι η δωρεά αυτή τελούσε υπό την αναβλητική αίρεση της προαποβίωσης του Ζιώγα και ο Ζιώγας όταν απεβίωσε το 50% αυτό του μεριδίου του περιήλθε κατά πλήρη κυριότητα στο Ίδρυμα.

Άρα το Ίδρυμα αμέσως διά και από του θανάτου του Ζιώγα του Χρήστου Ζιώγα απέκτησε το 50% του συνόλου των έργων, των 20 δηλαδή ζωγραφικών έργων και 18 γλυπτών.

Το άλλο 50% εξακολουθεί να ανήκει στην Ελένη Ζιώγα, πλην όμως το Ίδρυμα επί του 50% αυτού της 100% έχει δικαίωμα προσδοκίας, δηλαδή να αποκτήσει την πλήρη κυριότητα και αυτού του 50% μετά το θάνατο της Ελένης Ζιώγα».

Σύμφωνα με τον κ. Οικονομόπουλο, «κατόπιν αυτών, το Τελλόγλειο Ίδρυμα, το οποίο έχει προσφύγει ήδη στη Δικαιοσύνη, με κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων και αγωγής και ανακοινώνει ότι τυχόν διαθέσεις προς τρίτους των δωρηθέντων προς το Ίδρυμά μας έργων της συλλογής είναι παράνομες και άκυρες και καλεί σε πρώτη φάση όποιους γνωρίζουν σχετικά με την τύχη των κάτωθι έργων τέχνης (πινάκων ζωγραφικής και γλυπτών) να επικοινωνήσουν με το Ίδρυμά μας».

Όπως επισημαίνει ο ίδιος «σε βάρος του Ιδρύματος έχει διαπραχθεί και το αδίκημα της υπεξαίρεσης επί του 50% του δικαιώματος συγκυριότητος επί των έργων της συλλογής, μετά τον θάνατο του Χρήστου Ζιώγα».

«Συνήθως σας προσκαλούμε εδώ για εξαιρετικές εκθέσεις έργων τέχνης και διάφορες εκδηλώσεις οι οποίες άπτονται της τέχνης.

 Σήμερα βρισκόμαστε για μία ιδιαίτερη περίπτωση.

όπου θα θέλαμε να δημοσιοποιήσουμε μία δύσκολη κατάσταση την οποία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.

Το Τελλόγλειο Ίδρυμα είναι πολύ χαρούμενο που δέχεται δωρεές από αξιόλογους ανθρώπους, συλλογές όπως αυτή του Χρήστου και της Ελένης Ζιώγα, η οποία έγινε με όλους τους νομικούς τύπους πριν από λίγο καιρό», σημείωσε στη συνέντευξη Τύπου ο Πρόεδρος του ΔΣ του Τελλογλείου Ιδρύματος  και Καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, Ανέστης Κάλφας.

Είπε επίσης ότι «αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια ιδιάζουσα κατάσταση όπου ο ένας εκ των δύο δωρητών, ο Χρήστος Ζιώγας, έχει αποβιώσει και βρισκόμαστε σε μια ιδιάζουσα περίπτωση όπου υπάρχουν κάποιες κινήσεις ανάκλησης μέρους της δωρεάς αυτής.

Γι’ αυτό ζητήσαμε τη συνδρομή ανθρώπων όπως ο νομικός μας σύμβουλος, ο κ. Γιώργος Οικονομόπουλος, που έχουν μεγάλη εμπειρία σε αυτό το τομέα και στη Θεσσαλονίκη αλλά και ιδιαίτερα στην Αθήνα με την Εθνική Πινακοθήκη, τόσο για να μας συμβουλέψει όσο και για να δρομολογήσουμε όλες τις σωστές νομικές ενέργειες για την προστασία τόσο της μνήμης των ανθρώπων που δίνουν την περιουσία τους στο Τελλόγλειο όσο και να διατηρήσουμε τα έργα τέχνης για τις μελλοντικές γενιές, αλλά και να προστατέψουμε και τους όποιους ανθρώπους θέλουν να επενδύσουν στην τέχνη και είναι κάτι που εμείς υποστηρίζουμε σθεναρά όλα τα χρόνια».

Η Γενική Διευθύντρια του Ιδρύματος και Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά τόνισε ότι «με την ευκαιρία που βρισκόμαστε εδώ να πω κάτι ιδιαίτερο για την δωρεά αυτή του Χρήστου και της Ελένης Ζιώγα, ιδιαίτερα για την προσωπικότητα του Χρήστου Ζιώγα.

Έναν καταπληκτικό άνθρωπο που είχα την χαρά και την τιμή να γνωρίσω από κοντά.

 Να τον υποδεχθούμε εδώ στο Τελλόγλειο το 2018 σε μια θαυμάσια μικρή έκθεση που είχαμε κάνει για την παιδική συναυλία.

 Το πολύ μεγάλο έργο της συλλογής του όπου φαινόταν η διάθεση που είχε να μοιραστεί ότι συνέλεξε και αγαπούσε με τα παιδιά, με τον χώρο της εκπαίδευσης και να τα δώσει στο Τελλόγλειο Ίδρυμα.

Θεωρώ ότι είναι ένα χρέος του Τελλογλείου να υπερασπιστεί την φήμη αλλά και την διάθεση αυτού του εξαιρετικού δωρητή ώστε να μην πληγεί τόσο άδικα η προσπάθεια που είχε κάνει απέναντι σε αυτά που αγαπούσε και εκτιμούσε πάρα πολύ στη ζωή του».

Πρόκειται για τα εξής έργα τέχνης : ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ 1. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γεωργίου Ιακωβίδη, διαστάσεων 0,96 x 1,30, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα παιδική συμφωνία ή (παραφωνία), σύνθεση πέντε (5) προσώπων, δημοσιευμένο, υπογεγραμμένο κάτω δεξιά, με κορνίζα. 2. Σκίτσο αποδιδόμενο στον Νταλί, ανυπόγραφο, διαστάσεων 0,64 x 0,83, τεχνική crayon pastel carmina σε χαρτονάκι, με θέμα «Άγγελοι εκπεσόντες» σουρεαλιστέ, κορνίζα λούπο με πασπαρτού, πιθανή ημερομηνία εκτέλεσης έτος 1948. 3. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Μάτα, διαστάσεων 2,00 x 1,90, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα αφηρημένη σύνθεση. 4. Κατασκευή χρησιμοποιούμενη ως πίνακας (οθόνη) του ζωγράφου – γλύπτη Παύλου, διαστάσεων 2,00 x 3,00, τεχνική υλικά πλεξιγκλάς σε χαρτί μαρουφλέ σε τελάρο και η παράσταση από κολάζ χαρτονάκια, με θέμα «δάσος». 5. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου F. Leger, διαστάσεων 0,62 x 0,52, τεχνική τέμπερα σε χαρτί, με θέμα «λουλούδι» κίτρινο, πορτοκαλί και μαύρο, υπογεγραμμένο κάτω δεξιά F.L., με ξυλόγλυπτη κορνίζα. 6. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Ι. Μόραλη, χρονολογίας 1991, διαστάσεων 1,65 x 1,14, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα «γυναικεία φιγούρα» κυβισμός σε τρία χρώματα, υπογεγραμμένη κάτω δεξιά. 7. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Στάμου, διαστάσεων 1,53 x 1,27, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα «infinity field». 8. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Νίκου Κεσσανλή, χρονολογία έτους 1987, διαστάσεων 1,85 x 0,95, τεχνική λάδι με κολάζ εφημερίδες σε μουσαμά, με θέμα «φώκιες». 9. Πίνακας ζωγραφικής της ζωγράφου Ευαγγελίας Χαραλάμπους, διαστάσεων 2,05 x 1,85, τεχνική ακρυλικό και λάδι σε μουσαμά σε τελάρο, με θέμα «φιγούρες abstract». 10. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου, χρονολογίας έτους 1981, διαστάσεων 0,20 x 0,60, τεχνική λάδι σε ξύλο, με θέμα «Ζάππειο περιστέρια», υπογεγραμμένο κάτω δεξιά. 11. Πίνακας ζωγραφικής αποδιδόμενος στον ζωγράφο Α. Κοντόπουλο, χρονολογίας έτους 1956 διαστάσεων 0,85 χ 0,55, τεχνική λάδι σε χαρμπότ με πιθανό θέμα «μεταμόρφωση», φέρει υπογραφή κάτω αριστερά. 12. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Ballini, διαστάσεων 1,07 x 2,15, τεχνική λάδι σε χαρτί μαρουφλέ (marufle) πάνω σε λινό τελαρωμένο, με θέμα «φιγούρα αγρότη», υπογραφή κάτω αριστερά. 13. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γιώργου Ιωάννου, διαστάσεων 1,00 x 0,70, τεχνική λάδι σε μουσαμά τελαρωμένο, με θέμα «κόμικς» ή «αγχώδης επιμονή», υπογραφή κάτω δεξιά. 14. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γιάννη Γαϊτη, χρονολογίας έτους 1953, διαστάσεων 1,05 χ 1,60, τεχνική λάδι σε hard board εποχή κυβισμού, με θέμα τοπίο «Σαντορίνη σπίτια», υπογραφή κάτω δεξιά. 15. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Ράμου, διαστάσεων 1,20 x 1,50, τεχνική ακρυλικό σε μουσαμά, με θέμα «τέσσερις φιγούρες» σύνθεση. 16. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γρύσπου, διαστάσεων 0,50 x 0,45, τεχνική λάδι σε κόντρα πλακέ, με θέμα «λουόμενο κοριτσάκι με κύκνο», υπογραφή κάτω δεξιά. 17. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Hilaire, διαστάσεων 0,80 x 0,80, τεχνική ακρυλικό σε μουσαμά, με θέμα «palmieres», υπογραφή κάτω δεξιά. 18. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Μιχάλη Βαφειάδη, διαστάσεων 0,70 x 0,93, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα «γυναικείο γυμνό». 19. Έργο ζωγραφικής του Terry Winters, διαστάσεων 1,05 x 0,76, χωρίς τίτλο, χρονολογίας έτους 1983, τεχνική κάρβουνο, κιμωλία και μολύβι. 20. Έργο ζωγραφικής του ζωγράφου Ballini, διαστάσεων 0,80 x 0,68, τεχνική λάδι σε χαρτί, τελαρωμένο με θέμα «παιδάκι με πουλάκι και ψαράκι», υπογραφή κάτω και «Μύκονος ΄95».

ΓΛΥΠΤΑ ΕΡΓΑ 1. Γλυπτό του Salvador Dali από μπρούντζο, διαστάσεων 0,67 x 0,36 x 0,32, χρονολογίας έτους 1984, με τίτλο «Venus Spatiale”. 2. Γλυπτό του Giorgio de Chirico, διαστάσεων 0,40 x 0,32 x 0,12, Bronze d’ ore, Άλογο με καβαλάρη. 3. Γλυπτό του Otto Eder, “Legende Figur”, edition 7+11, Bronze, χρονολογίας έτους 1963. 4. Γλυπτό του Brown, Statue with base plexi, Bronze, sitting girl. 5. Γλυπτό του Takis, μπρούντζος, «espace interieure». 6. Γλυπτό του U. Papagianni, «Μέδουσα», κατασκευή από πέτρα χρησιμεύουσα ως πίνακας – γλυπτό με προσθήκη μέδουσα μπρούντζινη. 7. Γλυπτό του Novello Finotti, μπρούντζος, διπλός ανδρικός κορμός γυμνός, διαστάσεων 0,30 x 0,36 x 0,37. 8. Μπρούντζινα μικρά αγάλματα του Kennedy: · 2 γυναικείς φιγούρες · 2 κοκόρια · 1 cello play · 1 καθιστό πουλί · 3 μικρές γυναικείες φιγούρες 9. Μπρούτζινη όρθια γυναικεία μορφή του Ρηγανά, ύψους 0,52. 10. Μικρή καθιστή μορφή με λάουτο του Γ. Γεωργιάδη, μπρούντζος, διαστάσεων 0,20 χ 0,16.