Η Θεσσαλονίκη παλιά: Στην Κρύπτη του Μακεδονικού Αγώνα

1
1344
1.jpg

Ένας από τους ιστορικούς χώρους της πόλης αποτελεί και το οικοδομικό τετράγωνο στο οποίο βρίσκονται ο Μητροπολιτικός ναός Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, και το Μουσείο Μακεδονικό Αγώνα τα οποία διασώθηκαν της καταστρεπτικής πυρκαγιάς του 1917. Τα κτίρια χτίστηκαν σε σχέδια του διάσημου αρχιτέκτονα Έρνεστ Τσίλερ, και στη θέση του σημερινού Μητροπολιτικού Μεγάρου, υπήρχε παλιότερα ένα αντίστοιχο μικρότερο Μέγαρο -έργο και αυτό του Τσίλερ- το οποίο όμως κατεδαφίσθηκε στα 1963.

Το τετράγωνο αυτό αποτελούσε κατά την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα(1904-1908) ένα ιδιότυπο επίκεντρο, καθώς εκτός των κτιρίων της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας και του Γενικού Ελληνικού Προξενείου Θεσσαλονίκης, στα έγκατα της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης υπήρχε μια μυστική κρύπτη η οποία διασώζεται εως σήμερα. Αυτή χρησιμοποιόταν ως χώρος συνεδριάσεων, φιλοξενίας αγωνιστών, αλλά και σαν αποθηκευτικός χώρος εφοδίων και πυρομαχικών που μεταφέρονταν μέσω πάμπολλων κινδύνων εκεί.

Έναρξη εργασιών αποκατάστασεως της Κρύπτης

Η κρύπτη βρίσκεται σε βάθος 3,5 μέτρων κάτω από το Ιερό Βήμα του Μητροπολιτικού Ναού, και κατά την εποχή που κατασκευάσθηκε επικοινωνούσε με μυστικές υπόγειες διόδους τόσο με το τότε Μητροπολιτικό Μέγαρο όσο και με το Ελληνικό Προξενείο, ενώ η πρόσβαση από το ναό γινόταν εφικτή μέσω καταπακτής στο χώρο του Ιερού, απ την οποίαν οι μυημένοι κατέβαιναν στο εσωτερικό της χρησιμοποιώντας μια κρεμαστή σκάλα. Μάλιστα ο χώρος δε διέθετε κανένα φεγγίτη, και ο εξαερισμός γινόταν με ένα ιδιότυπο σύστημα από πήλινους αγωγούς για τον εξαερισμό του χώρου.

Το έργο κατασκευάστηκε με κάθε μυστικότητα, και κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη των οθωμανικών αρχών αφού στην περιοχή υπήρχε αστυνομικό τμήμα, ενώ η ύπαρξη της κρύπτης ήταν γνωστή σε ελάχιστα μυημένα άτομα, καθώς οι κίνδυνοι της εποχής ήταν μεγάλοι και η περιοχή τελούσε υπό παρακολούθηση.

Μάλιστα η ύπαρξη της κρύπτης παρέμεινε ευρέως άγνωστη, αφού ακόμα και η Πηνελόπη Δέλτα στα Μυστικά του Βάλτου, αναφερόταν μόνο σε συναντήσεις Μακεδονομάχων, που περνούσαν απ’ την αυλή της Μητρόπολης στο Ελληνικό Προξενείο μέσω της πόρτας που χώριζε τον μεταξύ τους αύλιο χώρο.

Ώσπου επτά δεκαετίες μετά τη λήξη του Μακεδονικού Αγώνα, ο σεισμός που έπληξε τη Θεσσαλονίκη, αποκάλυψε το μυστικό που υπήρχε κάτω από τη Μητρόπολη, όταν σε εργασίες αποκατάστασης ζημιών τον Μάρτιο του 1979 αποκαλύφθηκε η είσοδος της κρύπτης από το Ιερό του ναού.

Τότε αποφασίστηκε η κρύπτη να επισκευασθεί και να αποτελέσει μουσειακό χώρο, ο οποίος και εγκαινιάσθηκε στις 29/5/1982, και σήμερα στους χώρους της κρύπτης φιλοξενούνται κειμήλια του Μακεδονικού Αγώνα, φωτογραφικό υλικό όπως και τα λείψανα Μητροπολιτών, ενώ για τους επισκέπτες διανοίχθηκε είσοδος επί της οδού Μητροπόλεως.

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Μιχάλης Παπαδόπουλος κατεβαίνοντας στην κρύπτη του μακεδονικού αγώνα, έκπληκτος θαυμάζει το εσωτερικό μεγαλείο της κρύπτης

*Πηγές ασπρομαύρων φωτογραφιών (από το βιβλίο) Πρωτοπρεσβύτερου Θεολόγου Σερενίδη Γρηγορίου, Η Κρύπτη του Μακεδονικού Αγώνα (Ξενάγηση), Θεσσαλονίκη 2005

Προηγούμενο άρθροΠότε θα επιστρατευτεί η λογική;
Επόμενο άρθροΗ 26ης Οκτωβρίου ξαναπελευθερώνεται 100 χρόνια μετά;
Κείμης Κρυωνάς
Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη με πλούσια ιστορία που συνεχίζω να την ανακαλύπτω καθημερινά, καθώς τα θραύσματα ιστορίας που συναντά κανείς διάσπαρτα στην πόλη αποκαλύπτουν το εντυπωσιακό παρελθόν της, που φαινόταν να είχε επικαλυφθεί απ’τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση. Σπούδασα Διοίκηση Επιχειρήσεων στο American College of Thessaloniki, και αυτήν την περίοδο σπουδάζω στη Σχόλη Ευρωπαϊκού Πολιτισμού του Ε.Α.Π. Δραστηριοποιούμαι εθελοντικά σε μια σειρά από πρωτοβουλίες πολιτών και Μ.Κ.Ο., σε μια εποχή όπου ο παράγων άνθρωπος και η συλλογική δράση, αποτελούν σημαντικούς παράγοντες της κοινωνίας σε καιρούς κρίσης Στις κυριότερες δραστηριότητες μου συγκαταλέγονται: -Γραμματέας Ποδηλατικής Πρωτοβουλίας -Υπεύθυνος Διαδικτύου& Εθελοντισμού Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης Bikerespect(2008-σήμερα) -Υπεύθυνος επικοινωνίας-προβολής Intellectum-περιοδική έκδοση στοχασμού -Μέλος Hellenic Electronic Center, και μέλος της μεταφραστικής-ερευνητικής ομάδας που επιμελήθηκε των εκδόσεων του George Horton Οι Έλληνες του Σήμερα-1907’, ‘Αναμνήσεις Γκριζωπές και Εύθυμες’, ‘Όπως μια άλλη Ελένη’ -Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Αποφοίτων του American College of Thessaloniki(2003-2011) Έχω δημιουργήσει τις σελίδες Πολιτιστικές Εκδηλώσεις Θεσσαλονίκης, Άγνωστη Θεσσαλονίκη, σε μια πρωτοβουλία να αποτελέσουν βήμα πληροφόρησης και ανταλλαγής απόψεων για την ιστορία και τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης.

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Comment
    Εάν ρωτήσετε τους αποφοίτους του 1976 του 43ου Δημοτικού Σχολείου το οποίο στεγαζόταν στο κτίριο-σαράβαλο του πρώην Γενικού Προξενείου τηςΕλλάδας στην υπο Οθωμανική κατοχή Θεσσαλονίκη, θα σας πουν πως εμείς είχαμε ανακαλύψει τη μυστική δίοδο και την κρύπτη ήδη από τα 1975, όταν κατεβαίναμε στα υπόγεια των δυο κτιρίων μέσ’τη σκόνη, τα διαλυμένα τούβλα, τη μούχλα, τον ασβέστη και την πολύχρονη βρώμα. Κανείς όμως δε μας πίστευε τότε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ