«Γιατί δεν έχω σαν το δικό σου μαμά;»
Ο αθώος προβληματισμός ενός παιδιού για τα ανατομικά του χαρακτηριστικά, για την σεξουαλική επιθυμία και το βιβλίο της Άννας Κουρουπού που επανακυκλοφορεί και παρουσιάζεται στη Θεσσαλονίκη
Δεκαέξι χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία, εξαντλημένο τα τελευταία χρόνια, το βιβλίο της Άννας Κουρουπού «Γιατί δεν έχω σαν το δικό σου μαμά επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διάπλαση και θα παρουσιαστεί στην Θεσσαλονίκη το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου στις 12:00 στην Αλυσίδα Πολιτισμού IANOS στην Αριστοτέλους
Η πρώτη μου γνωριμία με την Άννα ήταν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από συνεντεύξεις και από την παρακολούθηση της συνέντευξης που παραχώρησε στους Πρωταγωνιστές του Σταύρου Θεοδωράκη.
Μήνες αργότερα ένα βράδυ στις Κούκλες πίσω από το μπαρ ένα κορίτσι μου χαμογελά. Πλησιάζω και συστηνόμαστε. Πέρασαν αρκετά χρόνια από τότε. Δεν έχουμε συναντηθεί πολλές φορές παρ όλα αυτά η Άννα Κουρουπού είναι μέρος της καθημερινότητας μου όπως και πολλών άλλων ανθρώπων.
Μέσα από την ακτιβιστική της δράση στο Σ.Υ.Δ, στο Red Umbrella της Θετικής Φωνής, μέσα από την αρθρογραφία και τα post στο facebook, πολλά από τα οποία έγιναν viral και στάθηκαν αφορμή για λογομαχίες, θετικά και αρνητικά σχόλια. Άμεση, ειλικρινής, αυθόρμητη, με πάθος και δημιουργικότητα χαμογελαστή, δεν χάνει ποτέ την έμφυτη παιδικότητά της.
Το βιβλίο «Γιατί δεν έχω σαν το δικό σου μαμά» προέκυψε μετά από μια καθοριστική περίοδο στην ζωή της Άννας.
«Ήμουν σε μια δύσκολη οικονομική φάση, τα είχα χάσει όλα, ήμουν σε βαθιά κατάθλιψη και είχα την ανάγκη να γράψω. Με στυλό και χαρτί. Έγραφα ημερολόγιο από παιδί, έχω ακόμα μερικά από αυτά με τις ημερομηνίες, τα γεγονότα. Πάντα μου άρεσε να γράφω. Και αποφάσισα να ξεκινήσω, κομμάτι κομμάτι και όπως βγει. Δεν είχα σκοπό να το εκδώσω. Μετά το δεύτερο τρίτο κεφάλαιο μου άρεσε όπως είχε γραφτεί. Η έκδοση του ήταν ένα coming out για εμένα. Ανήκω στην γενιά εκείνη που το να μην μπορούν να αναγνωρίσουν ότι είσαι τρανς ήταν προνόμιο. Αυτό επιδιώκαμε όλες και ήταν αδιανόητο να καταλάβουν ότι είσαι τρανς. Ο κόσμος δεν ήταν πονηρεμένος. Μετά τις πρώτες συνεντεύξεις κοριτσιών στην τηλεόραση και τα περιοδικά, την διάδοση των social media, υπήρχε η πληροφορία, οι άνθρωποι εκεί έξω ήταν περισσότερο υποψιασμένοι και αυτό με κλόνισε, με άγχωσε πολύ το γεγονός ότι θα έπρεπε να κρύβομαι και να το κουβαλάω ως βάρος το ότι δεν γεννήθηκα βιολογικά ως γυναίκα. Αυτό το coming out με το βιβλίο και με τις συνεντεύξεις με απελευθέρωσε και το χρησιμοποίησα στην συνέχεια ακτιβιστικά. Δεν ήταν εύκολο, έφαγα πολύ hate. Δεκάδες μηνύματα και σχόλια μίσους που έβριζαν εμένα, την μάνα μου. Ειδικά την εποχή της νομικής αναγνώρισης ταυτότητας φύλου ως γραμματέας του σωματείου είχα δεχτεί μεγάλη επίθεση. Με στεναχωρούσε πολύ, αλλά πλέον δεν με ενδιαφέρει καθόλου, δεν με αγγίζουν τα σχόλια απεναντίας το διασκεδάζω».
Ο τίτλος του – πριν ακόμα διαβαστεί – είναι από μόνος τους γροθιά στο στομάχι. Ο αθώος προβληματισμός ενός παιδιού για τα ανατομικά του χαρακτηριστικά, για την σεξουαλική επιθυμία, μας υπενθυμίζει πως μια αγνή καθαρή ματιά που δεν έχει προλάβει να διαβρωθεί από στερεότυπα προκαταλήψεις, ρόλους, ενοχές, επιτελέσεις έχει μια εντελώς διαφορετική θεώρηση των πραγμάτων.
Η υποδοχή της πρώτης έκδοσης ήταν απρόσμενα καλή από πολύ κόσμο που το διάβασε, το αναζητούσε, πήρε καλές κριτικές. Η επανέκδοση ήρθε 16 χρόνια μετά με τις προσθήκες νέου περιεχομένου στο τέλος κάθε κεφαλαίου.
«Η πρόταση από τη Διάπλαση έγινε μετά από την παρουσίαση του βιβλίου της φίλης μου Χριστίνας Μπαλτζή «Ζητείται θεός» στην οποία συμμετείχα. Αναφέρθηκε το βιβλίο μου και συζητήσαμε για το ενδεχόμενο να γράψω κάποιο άλλο. Δική μου επιθυμία ήταν η επανέκδοση και γιατί κάθε τόσο το ζητούσαν και γιατί ήθελα να συμπληρώσω και κάποια κομμάτια για την πορεία των δεκαπέντε χρόνων στα οποία τα γεγονότα ήταν καταιγιστικά».

Το κείμενο στην πρώτη γραφή δεν έχει αλλάξει, έχουν όμως προστεθεί σε κάθε κεφάλαιο παράγραφοι ως απόσταγμα των 15 χρόνων, που επεξηγούν και συμπληρώνουν με πληροφορίες και σκέψεις ως φυσική συνέχεια γεφυρώνοντας το τότε με το τώρα. Η νέα γραφή είναι ώριμη, διαφορετική περισσότερο συνειδητοποιημένη απαλλαγμένη από φόβους και αβεβαιότητες. Τα χρόνια αυτά ήταν μια νέα ζωή, μια νέα αποκάλυψη ένα διαφορετικός αγώνας.
Ρωτάω την Άννα τι είναι αυτό που κάνει τις βιογραφίες τόσο δημοφιλή είδος. Υπάρχει μια στροφή στην αληθινότητα. Εκδίδονται διαχρονικά πολλές ιστορίες, γίνονται πρώτη ύλη για πετυχημένα θεατρικά και κινηματογραφικά έργα.
«Η βιογραφία πάντα είχε ένα ενδιαφέρον. Πιστεύω ότι είναι η κλειδαρότρυπα. Η αυξητική της τάση ίσως να είναι απόρροια του εθισμού μας στα social media. Το αληθινό τραβάει περισσότερο από την μυθοπλασία. Γ αυτό κάνουν επιτυχία όλες αυτές οι ταινίες, το Ριφιφί σαν σειρά. Ακούγεται τρελό αλλά ίσως η ανάγκη μας για παρακολούθηση της ζωής του άλλου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να βοήθησε σε αυτό» Στο βιβλίο δεν υπάρχει εξιδανίκευση της σεξεργασίας, ωραιοποίηση της τρανς ταυτότητας. Παρουσιάζεται όπως ακριβώς είναι ατόφιο, ρεαλιστικό και αληθινό. Με οδηγό το κορμί της η συγγραφέας μιλάει για τον πόθο, τον έρωτα, την επιθυμία χωρίς να παραλείπει να αναφερθεί στις δυσκολίες και τα εμπόδια που βίωναν ειδικά στο παρελθόν οι τρανς άνθρωποι και τα σεξεργαζόμενα άτομα. Τότε το στρας φεύγει και αντικρίζουμε την επιβίωση.

«Δεν ωραιοποιώ καταστάσεις, δεν φετιχοποιώ την τρανς πραγματικότητα ως μια συνθήκη που υπάρχει μόνο ως σεξουαλικό αντικείμενο παρ ότι το σώμα είναι κυρίαρχο στο βιβλίο, αυτό προτάσσω ως όπλο. Όταν είσαι σεξεργάτρια αυτό είναι αναπόφευκτο. Αναφέρομαι συχνά σε αυτό γιατί από αυτό ζούσα. Από την στιγμή που η πορνεία ήταν μονόδρομος αποφάσισα να το κάνω αλλά με τους δικούς μου όρους μιλώντας και για τις καλές στιγμές και για τις παγίδες και για το σώμα που προσπαθεί να επιβιώσει, να μην αφανιστεί» αναφέρει η ίδια.
Τι έχει να πει ένα βιβλίο σαν αυτό σήμερα;
«Ότι είχε να πει και το 2011. Ενώ φαίνεται πως αλλάζουν τα πράγματα και κάποια σίγουρα αλλάζουν, έχεις μια συνθήκη που πάει τα πράγματα πίσω ολοταχώς. Η νέα γενιά τρανς ανθρώπων είναι ένας άλλος κόσμος εντελώς διαφορετικός από αυτόν που ζήσαμε εμείς και αυτό δίνει μια αισιοδοξία μαζί με όσα έχουν διεκδικηθεί. Από την άλλη υπάρχει τόση τοξικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια ευκολία να λες τα θετικά αλλά και τα αρνητικά.

Η επανακυκλοφορία συνέπεσε με την παράσταση Vaginahood που δημιουργήθηκε πάνω σε μια ιδέα της Ζέτας Δούκα και της Δώρας Χρυσικού οι οποίες μαζί με την Πηνελόπη Αναστασοπούλου, Σόφη Ζαννίνου και την ‘Άννα Κουρουπού μοιράζονται επί σκηνής ιστορίες που λένε οι γυναίκες μεταξύ τους και αφορούν το σώμα, την γυναικεία εμπειρία, την ευαλωτότητα και τη δύναμη, τον φόβο και την ντροπή, την ανυπακοή και την επιθυμία.
«Η πρόταση έγινε από την Ζέτα Δούκα. Με στήριξαν όλοι και ασχολήθηκαν μαζί μου με αγάπη και φροντίδα. Ο ρόλος μου εντάσσεται στους μονολόγους των άλλων γυναικών αλλά δεν βλέπω τον εαυτό μου τόσο ως ηθοποιός που έρχεται να υποδυθεί ένα ρόλο αλλά ως Άννα που θα πω πράγματα που έζησα και που πιστεύω. Ενέχει σε μεγάλο βαθμό το βίωμα. Με έχει γοητεύσει η διαδικασία. Πήρα μεγάλη αγάπη και αποδοχή από τον κόσμο, δεν το περίμενα σε τέτοιο βαθμό και όχι μόνο από νέα άτομα αλλά από μεγάλες γυναίκες που η παράσταση μιλάει στην ψυχή τους».
Λάτρης των ετερόκλητων και διαφορετικών πραγμάτων με κάτι καλλιτεχνικό μέσα τους, η Άννα έχει δοκιμάσει και δοκιμαστεί. Τα τελευταία χρόνια η κύρια ενασχόληση της εστιάζει στην αναπαλαίωση επίπλων, χώρων και στις κατασκευές.
«Κατά την διάρκεια της καραντίνας διαπίστωσα αυτή την πλευρά μου. Έβλεπα πολύ Youtube, πολλά βίντεο με κατασκευές με χρώματα, με διάφορες τεχνικές που με ξετρέλαναν. Το δοκίμασα, έκανα το σπίτι εργοτάξιο, τα έδειξα σε κάποιους ανθρώπους, ανέβασα φωτογραφίες στο προφίλ μου, άρεσε, μου ζητούσαν να κάνω πράγματα και κάπως έτσι εξελίχθηκε και πέρασα στα έπιπλα άλλη μεγάλη μάθηση, μετά μεταμόρφωνα διάφορα αντικείμενα που έβρισκα.

Για 4 χρόνια διατέλεσε γενική γραμματέας του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ). Το 2015 ιδρύθηκε το Red Umbrella Athens (RUA) από την Θετική Φωνή στο οποίο είναι μέχρι σήμερα διευθύντρια και έχει στόχο την ενδυνάμωση των εργαζομένων στο σεξ (cis και trans γυναίκες και άντρες) κοινωνικά, θεσμικά και προληπτικά για θέματα υγείας που αφορούν σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Τα τελευταία 3 χρόνια είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ESWA, του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού οργανισμού για τη σεξεργασία. Το προσεχές διάστημα σε συνεργασία με την Βανέσσα Βενέτη ξεκίνησαν την δημιουργία ενός νέου θεσμικού φορέα της οργάνωσης TransGender Greece για τα δικαιώματα των τρανς ανθρώπων, σε μια συγκυρία που το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα και κυρίως οι τρανς χτυπιούνται και αμφισβητούνται από παντού.
«Δεν μπορώ να σταματήσω, ο ακτιβισμός είναι και αυτός ένα κομμάτι μου. Δεν γίνεται να μην μιλάς και να μην διεκδικείς. Έχουν αλλάξει πολλά πράγματα, έχουν κερδηθεί μάχες αλλά σε κάθε συγκυρία παρατηρούμε πως οι τρανς άνθρωποι παραμένουν το ίδιο ευάλωτοι και περιθωριοποιημένοι, τα πρώτα θύματα αμφισβήτησης, βίας και επιθέσεων και πρέπει κάπως να απαντήσουμε σε αυτό».
Παρουσίαση Βιβλίου «Γιατί δεν έχω σαν το δικό σου, μαμά;»
Σάββατο 7 Φεβρουαρίου στις 12:00, Αλυσίδα Πολιτισμού IANOS Αριστοτέλους 7 Θεσσαλονίκη
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Δήμητρα Κογκίδου (ομότιμη καθηγήτρια ΑΠΘ, συντονίστρια του Δικτύου των Επιτροπών Ισότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων στα ΑΕΙ),
και ο Γιώργος Τσιτιρίδης (δημοσιογράφος-συγγραφέας).
Αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσουν οι ηθοποιοί
Σόφη Ζανίνου, Ζέτα Δούκα, Πηνελόπη Αναστασοπούλου και Δώρα Χρυσικού.
Link βιβλίου: https://tinyurl.com/4dsmsunf
Vaginahood
6, 7, 8 Φεβρουαρίου στο ξενοδοχείο Onoma
Συντελεστές
Ιδέα: Ζέτα Δούκα, Δώρα Χρυσικού Κείμενο: Βάλια Τσιριγώτη, Μαρία Λούκα Δραματουργική επεξεργασία: Βάλια Τσιριγώτη Σκηνοθετική επιμέλεια: Πηvελόπη Αναστασοπούλου Μουσική επιμέλεια / Πρωτότυπη σύνθεση: Ευσταθία
Κινησιολογία / Χορογραφίες: Θοδωρής Πανάς Κοστούμια: Κατερίνα Παπανικολάου Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Φωτογραφία / Video: Διονύσης Κούτσης
Video art : Παντελής Μάκκας Hair stylist: Θεόδωρος Μπουρνέλης Make-up: Γεωργία Φίλιππα Γραφιστική επιμέλεια: Βασιλική Μπαλαμούτσου Γραφείο Τύπου & Επικοινωνία: Ευαγγελία Σκρομπόλα Social media: Social Wave Ath
Παραγωγή – Εκτέλεση παραγωγής: ZEDOR O.E.
Παίζουν (αλφαβητικά): Πηνελόπη Αναστασοπούλου, Ζέτα Δούκα, Σόφη Ζαννίνου, Άννα Κουρουπού, Δώρα Χρυσικού
Στο πιάνο ζωντανά: Χάρης Μπότσης
Η εικαστικός Γεωργία Λαλέ έχει επιμεληθεί το βίντεο-αφιέρωμα στα θύματα γυναικοκτονίας
Μετά τις παραστάσεις ακολουθούν μουσικά live με guest καλεσμένους, drag show & stand up.
Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026: Ευσταθία
Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026: Show με τις Rainbow Mermaids
Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026: Εύη Σιαμαντά
Εισιτήρια https://www.ticketservices.gr/event/vaginahood/?lang=el
