«Το ελληνικό θαύμα στην Τασκένδη» – Ένα συγκινητικό και ιστορικό αφιέρωμα έρχεται στην Καλαμαριά

Λέξεις: Κώστας Πολίτης

Η έκθεση που παρουσιάζεται αυτή την περίοδο στην Καλαμαριά από το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Τασκένδης αποτελεί μια μοναδική φωτογραφική εργασία, αποτελούμενη από 130 έργα μεγάλων διαστάσεων. Από αυτά, τα μισά περίπου αφηγούνται την ιστορική πορεία της ελληνικής κοινότητας από το 1949 —χρονιά άφιξης των πολιτικών προσφύγων— έως και τον επαναπατρισμό. Μέσα από το φωτογραφικό υλικό αποτυπώνονται όλες οι πτυχές της κοινωνικής τους ζωής: η εργασία, η οικογένεια, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η καθημερινότητα.

Παράλληλα, για πρώτη φορά παρουσιάζεται μια νέα και εξαιρετικά σημαντική ενότητα 20 παλαιών φωτογραφιών, αφιερωμένων στη ζωή των Ποντίων στο νότιο Ουζμπεκιστάν, και συγκεκριμένα στην Κοκκάνδη, όπου εκτοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των διωγμών του Στάλιν. Πρόκειται για ένα σπάνιο και ιστορικά ανεκτίμητο υλικό, το οποίο φωτίζει άγνωστες ή ελάχιστα μελετημένες πτυχές της ελληνικής παρουσίας στην Κεντρική Ασία.

Το δεύτερο μέρος της έκθεσης περιλαμβάνει περίπου 55 έργα που παρουσιάζουν τη σύγχρονη ζωή της κοινότητας. Την κοινότητα όπως αναγεννήθηκε τα τελευταία πέντε χρόνια, ξεκινώντας κυριολεκτικά από το μηδέν, χωρίς καμία υλική ή τεχνική υποδομή, και φτάνοντας σήμερα να αποτελεί έναν από τους κύριους πόλους έλξης στον χώρο των πολιτιστικών κέντρων της Τασκένδης.

Στόχος αυτής της έκθεσης είναι, πρωτίστως, να αποκομματικοποιηθεί η ματιά πάνω στην ιστορία μας και να δημιουργηθεί μια ενιαία, συνεχής προοπτική ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Γνωρίζω ότι αυτή η οπτική ενδέχεται να ξενίσει ή ακόμη και να σοκάρει ορισμένους ιστορικούς, για τους οποίους η κοινότητα της Τασκένδης αποτελεί αποκλειστικά προέκταση του Ελληνικού Εμφυλίου.

Ωστόσο, για εμάς ως κοινότητα —και για εμένα προσωπικά ως πρόεδρο— το βλέμμα είναι στραμμένο μπροστά. Η ιστορία είναι οι ρίζες μας, η τιμή μας, η παράδοση και ο σεβασμός. Όμως ο Ελληνισμός σήμερα έχει ανάγκη από ώθηση προς το μέλλον. Έχει ανάγκη από όραμα, πάθος και συλλογική προσπάθεια, ώστε να δώσει εκ νέου το στίγμα του στον παγκόσμιο γεωπολιτικό και πολιτιστικό χάρτη: να δείξει τι είναι ο Ελληνισμός και τι μπορεί να καταφέρει.

Γι’ αυτό και θα ήθελα όσοι επισκεφθούν αυτή την έκθεση —και καλώ όλους να το κάνουν— να μην τη δουν απλώς ως μια ιστορική έκθεση. Να τη δουν ως μια ροή, ως μια πορεία. Μια πορεία που ονομάσαμε «Το Ελληνικό Θαύμα της Τασκένδης». Ένα θαύμα που συνέβη δύο φορές: την πρώτη με τους πολιτικούς πρόσφυγες, οι οποίοι ήρθαν σε μεγάλο ποσοστό αγράμματοι και χωρίς σπουδές και κατόρθωσαν να γίνουν επιστήμονες, τεχνικοί, δημιουργοί, παραδίδοντας μια εξαιρετικά σημαντική πολιτιστική σκυτάλη που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα μέχρι σήμερα. Και το δεύτερο θαύμα είναι αυτό που συντελείται αυτή τη στιγμή στην Τασκένδη, όπου ο Ελληνισμός, κυριολεκτικά μέσα από τη στάχτη, αναγεννάται δυναμικός, εύρωστος, με όραμα και αυτοπεποίθηση.

Το ιστορικό της κοινότητας

1. Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΡΙΑΣ

Στα τέλη Αυγούστου 1949, ο Δημοκρατικος Στρατός της Ελλάδας (ΔΣΕ) ηττήθηκε στη μάχη του Γράμμου, σηματοδοτώντας το τέλος του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949).  Οι μαχητές του ΔΣΕ και κάποιοι από τις οικογένειές τους υποχώρησαν προς την Αλβανία, όπου και συγκεντρώθηκαν. Από την Αλβανία μεταφέρθηκαν είτε στις Λαϊκές Δημοκρατίες της Ανατολικής Ευρώπης είτε στη Σοβιετική Ένωση. Οι ηλικιωμένοι, οι ανάπηροι, οι τραυματίες και τα γυναικόπαιδα που χρειάζονταν ειδική περίθαλψη σε σανατόρια, νοσοκομεία και κέντρα φροντίδας παιδιών στάλθηκαν σε προορισμούς της Ανατολικής Ευρώπης. Όσοι  παρέμειναν, νέοι μαχητές και νέες μαχήτριες, καθώς και το αξιωματικό σώμα του Δημοκρατικού Στρατού, στάλθηκαν στη μακρινή Τασκένδη, την πρωτεύουσα του Σοβιετικού Ουζμπεκιστάν. Ήταν ένα δύσκολο ταξίδι με πλοίο και τρένο που διήρκεσε αρκετές εβδομάδες κάτω από απάνθρωπες συνθήκες.

Εκτιμάται ότι πάνω από 100.000 Έλληνες πολίτες βρέθηκαν στην πολιτική προσφυγιά, με 12.000 να φτάνουν στην Τασκένδη μέχρι το τέλος του 1949. Μέσα σε αυτή την ομάδα εξόριστων, υπήρχαν περίπου 16.500 μέλη του Κομμουνιστκού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ), και οι μισοί από αυτούς κατέληξαν στην Τασκένδη. Το ΚΚΕ μπορεί να μετέφερε την έδρα του στο Βουκουρέστι, αλλά η πολιτική καρδιά και ψυχή του ΚΚΕ και του ΔΣΕ ήταν η Τασκένδη. Ό,τι συνέβαινε στην Τασκένδη είχε σημασία, καθώς είχε αντίκτυπο στον υπόλοιπες προσφυγικές κοινότητες.

2. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΟΣ

Οι Έλληνες αντάρτες εγκαταστάθηκαν γρήγορα σε στρατώνες που πριν στέγαζαν Ιάπωνες αιχμαλώτους πολέμου οι οποίοι είχαν πρόσφατα αναχωρήσει. Σε περίπου 2 χρόνια οι Έλληνες έχτισαν εκεί διώροφα σπίτια  σε αυτό που έγινε γνωστό ως οι 14 «Πολιτείες», 12  στην Τασκένδη και 2 στα περίχωρά της, το Τσιρτσικ. Στις περιοχές αυτές ζούσε σχεδόν αμιγής ελληνικός πληθυσμός. Κάθε Πολιτεία είχε το δικό της σχολείο για ελληνική και ρώσικη γλώσσα και το δικό της Πολιτιστικό Κέντρο. Κάποιες Πολιτείες είχαν συγκροτήσει δικές τους ποδοσφαιρικές ομάδες (με οργανωμένο εσωτερικό πρωτάθλημα) αλλά και μουσικά συγκροτήματα.

Το 1964 ιδρύθηκε πλέον επίσημα ο “Σύλλογος Πολιτικών Προσφύγων στην Σοβιετική Ένωση” με 3ορωφο κτήριο για γραφεία και σχολείο ενώ μέσα στο ίδιο οικόπεδο οι Έλληνες έχτισαν θέατρο χωρητικότητας 250 καθισμάτων το οποίο έγινε στο εξής επίκεντρο όλων των πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Εκεί σήμερα στεγάζεται και η Ελληνική Κοινότητα.

3. ΑΚΜΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΉ

Παρά τις προκλήσεις και τις δυσκολίες των πρώτων χρόνων, οι Έλληνες άρχισαν γρήγορα να ξαναχτίζουν τη ζωή τους και να γίνονται παραγωγικοί πολίτες. Ο αριθμός τους αυξήθηκε ραγδαία, καθώς πολλοί ήταν νέοι ενήλικες που αποφάσισαν να δημιουργήσουν οικογένειες, ενώ καταβλήθηκαν μεγάλες προσπάθειες μέσω του Ερυθρού Σταυρού για την επανένωση των εξόριστων μελών των οικογενειών τους που ήταν διασκορπισμένα σε διάφορες χώρες. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1960, η κοινότητα αριθμούσε περίπου 35.000 άτομα. Στον πληθυσμό αυτό συμπεριλαμβάνονται οι νέες ήδη οικογένειες αλλά και αρκετές χιλιάδες Ποντίων οι οποίοι είχαν εκτοπισθεί από τον Στάλιν στις στέπες και σταδιακά εγκαθίστανται πλέον στην Τασκένδη.

Δόθηκε μεγάλη έμφαση στην εκπαίδευση, στην εξάλειψη του αναλφαβητισμού και γενικά στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων όλων. Οι περισσότεροι απασχολούνταν στις διάφορες βιομηχανικές επιχειρήσεις που ιδρύθηκαν στην Τασκένδη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Από αγρότες μετατράπηκαν γρήγορα σε εξειδικευμένους εργάτες, τεχνικούς και επιστήμονες. Ακόμη μεγαλύτερη πρόοδος σημειώθηκε με την επόμενη γενιά, όπου τα παιδιά μιλούσαν πλέον άπταιστα ρωσικά.

4. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ

Καθώς το 1964 οργανώθηκε ο Σύλλογος καταβλήθηκαν ιδιαίτερες προσπάθειες για τη διατήρηση της πολιτιστικής τους ταυτότητας. Μεγάλα Φεστιβάλ, θεατρικές και αθλητικές εκδηλώσεις όπως η “Σπαρτακιαδα” γαλβάνωναν τον πατριωτισμό και την εθνική ενότητα.  Ο εορτασμός των ελληνικών παραδόσεων με έντονο τον εθνικό χαρακτήρα βρισκόταν στο επίκεντρο της κοινοτικής ζωής. Αυτό που δεν έφυγε ποτέ από το μυαλό τους ήταν η επιθυμία να επιστρέψουν μια μέρα στην Ελλάδα, την πατρίδα τους.

5. ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ

Υπήρχαν βέβαια πολλά ανυπέρβλητα εμπόδια στις πρώτες δεκαετίες, αλλά η επαναπατρισμός απέκτησε γοργούς ρυθμούς μετά την επιστροφή της δημοκρατίας στην Ελλάδα το 1974 και την γενική αμνηστία για τους Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες και την αποκατάσταση των πολιτικών τους δικαιωμάτων που δόθηκε το 1982.

6. ΦΘΙΝΟΥΣΑ ΠΟΡΕΊΑ

Τα χρόνια που ακολούθησαν σηματοδότησαν μια φθίνουσα πορεία για τον Ελληνισμό του Ουζμπεκιστάν. Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και την οικονομική πανωλεθρία των πρώην Σοβιετικών χωρών όπως το Ουζμπεκιστάν, οι Έλληνες βρέθηκαν σε δεινή θέση. Από το 2005 και μετά καθώς η Ρωσία επανέκαμψε οικονομικά και επειδή η Ελλάδα ουσιαστικά σταμάτησε τη χορήγηση υπηκοότητας στους ομογενείς μεγάλα κύματα μικτών ελληνικών οικογενειών μετεγκαταστάθηκαν στη Ρωσία κάτι το οποίο έχει ενταθεί δυστυχώς και στις μέρες μας.

Η Ελληνική Κοινότητα, η οποία έως τότε στηριζόταν σε κρατικές επιχορηγήσεις, βρέθηκε σε ιδιαίτερα δυσχερή θέση όταν αυτές σταδιακά διακόπηκαν. Τα εναπομείναντα μέλη της, αδυνατώντας πλέον τόσο να συνδράμουν όσο και να υποστηριχθούν, άρχισαν σταδιακά να απομακρύνονται από τη συλλογική κοινοτική ζωή.

7. ΠΛΗΡΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗ

Το 1996, το τριώροφο κτήριο με τη μεγάλη αυλή, στο οποίο στεγάζονταν το Σχολείο και η Διοίκηση της Ελληνικής Κοινότητας, κατασχέθηκε από τον Δήμο και παραχωρήθηκε στον Ερυθρό Σταυρό, λόγω της αδυναμίας της Κοινότητας να καλύψει τα έξοδα συντήρησής του. Ωστόσο, παρέμειναν στην κατοχή της το μεγάλο θέατρο, το καφενείο και αρκετοί βοηθητικοί χώροι.

Το 2019, ο Ελληνικός Σύλλογος παρουσίαζε πλέον την εικόνα ενός εγκαταλελειμμένου κτηρίου. Η αυλή του είχε μετατραπεί σε χώρο στάθμευσης παλαιών οχημάτων, ενώ το κτήριο στερούνταν βασικών υποδομών, όπως η θέρμανση· κατά τους χειμερινούς μήνες, οι λιγοστοί εναπομείναντες ομογενείς υπέμεναν ιδιαίτερα δυσχερείς συνθήκες.

Παρά τις αντιξοότητες, καθ’ όλη αυτή την περίοδο, οι εθνικές εορτές δεν έπαψαν να τιμώνται, έστω και με στοιχειώδη τρόπο, διατηρώντας ζωντανό το αίσθημα της συλλογικής μνήμης και ταυτότητας.

Ωστόσο, καθώς το νέο Ουζμπεκιστάν εισερχόταν σε φάση ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης, ο ελληνικός Σύλλογος στο κέντρο της Τασκένδης αποτελούσε μια θλιβερή αντίθεση, παρουσιάζοντας εικόνα εγκατάλειψης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το κτήριο έφθασε στα πρόθυρα της απαλλοτρίωσης από τον Δήμο.

8. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΎ

Το 2020 η νέα διοίκηση με πρόεδρο τον Κώστα Πολίτη ανέλαβε το δύσκολο έργο της διάσωσης του κτίσματος, της ανακαίνισης του και της νομικής κατοχύρωσης της Κοινότητας και του καθεστώτος ιδιοκτησίας.

Μέσα στα 5 χρόνια που ακολούθησαν οι στόχοι αυτοί επιτεύχθηκαν χωρίς να υπάρχει   η παραμικρή βοήθεια από πουθενά, ούτε δηλ. από το Ελληνικό Κράτος ούτε από τους κατοίκους του!

Το πιο δύσκολο όμως έργο ήταν και είναι η προσπάθεια αναγέννησης του Ελληνισμού. Η δημιουργία μιας ελληνικής συνείδησης στους εγκαταλελειμμένους ομογενείς.

Το “ΚΈΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ” (ΚΕΠ)  αναγνωρίστηκε  το 2020 από το Ουζμπέκικο κράτος ως ο επίσημος φορέας της Ελληνικής Κοινότητας η οποία αριθμεί  αριθμεί περίπου 1.500 άτομα μικτής φυσικά εθνικής καταγωγής. Είναι παιδιά και εγγόνια των εξόριστων αγωνιστών και των εκτοπισθέντων Ποντίων οι οποίοι με την πάροδο των δεκαετιών μετακινήθηκαν προς στην Τασκένδη από τις επαρχίες του Καζακστάν και του Ουζμπεκιστάν οπού είχαν αποσταλεί.

Το Ελληνικό Κέντρο σήμερα έχει αναγνωριστεί ως το πιο δραστήριο Κέντρο Πολιτισμού στην Τασκένδη.

9. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ

Το Ελληνικό Κέντρο έχει δύο βασικούς στόχους.

Ο πρώτος αφορά την ελληνική κοινότητα, η οποία, όπως έχει ήδη αναφερθεί, είχε φτάσει στο παρελθόν σε σημείο σχεδόν πλήρους διάλυσης. Σήμερα καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια για την ανασυγκρότηση του ανθρώπινου δυναμικού της και την αναγέννηση του ελληνικού πνεύματος. Παράλληλα, στο μέτρο του δυνατού, παρέχεται υλική και ηθική στήριξη σε άτομα που βρίσκονται σε ανάγκη, καθώς και συμβουλευτική βοήθεια σε όσους χρειάζονται υποστήριξη ή διασύνδεση με την Ελλάδα.

Ο δεύτερος στόχος αφορά την ευρύτερη κοινωνία και ειδικότερα τους νέους ανθρώπους της χώρας. Η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στο Ουζμπεκιστάν και καθημερινά νέοι άνθρωποι επισκέπτονται το Κέντρο, εκδηλώνοντας ενδιαφέρον να γνωρίσουν την ελληνική ιστορία, τον πολιτισμό, τη φιλοσοφία και τη μυθολογία. Το Κέντρο επιδιώκει να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα της σύγχρονης Ελλάδας. Για τον λόγο αυτό, οι πύλες του παραμένουν ανοιχτές τόσο στους Έλληνες όσο και στους πολίτες του Ουζμπεκιστάν.

10. ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ

• Το Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο έχει ιδρύσει Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, στο οποίο διδάσκονται τα ελληνικά. Σήμερα φοιτούν περίπου 110 σπουδαστές όλων των ηλικιών.
• Παράλληλα, λειτουργεί το Μουσικοχορευτικό Σύνολο στο οποίο συμμετέχουν 23 νέοι και νέες ηλικίας από 12 έως 22 ετών. Στο ρεπερτόριό του πλήθος ελληνικών παραδοσιακών και σύγχρονων χορών και μιούζικαλ ιστορικού χαρακτήρα.
• Επίσης, το μουσικό συγκρότημα «Απόλλων», ερμηνεύει ελληνικά λαϊκά τραγούδια. Το οκταμελές συγκρότημα συμμετέχει σε όλες τις εκδηλώσεις του Κέντρου αλλά και σε συναυλίες.
• Εδώ και δύο χρόνια λειτουργεί η Χορωδία του Κέντρου, με τη συμμετοχή περίπου 30 μελών, παρουσιάζει γνωστά ελληνικά τραγούδια, καθώς και επιλεγμένο διεθνές ρεπερτόριο.
• Τέλος, μετά από τετραετή λειτουργία του Θεατρικού Εργαστηρίου του Κέντρου, έχουν συγκροτηθεί δύο θεατρικές ομάδες, οι οποίες σε μόνιμη βάση παρουσιάζουν σύγχρονα θεατρικά έργα, καθώς και έργα της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, όπως η «Λυσιστράτη» και οι «Όρνιθες» του Αριστοφάνη.

Στο Ελληνικό Κέντρο γιορτάζονται ανελλιπώς και με επισημότητα όλες οι εθνικές γιορτές, οι επέτειοι και τα ελληνικά ήθη και έθιμα, καθώς και επιλεγμένες τοπικές εορτές, στο πλαίσιο της πολιτιστικής αλληλεπίδρασης με την κοινωνία της Τασκένδης.

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας, Κώστας Πολίτης, έχει τιμηθεί από τον Πρόεδρο του Ουζμπεκιστάν με μετάλλιο για τη συνολική του προσφορά στον πολιτισμό της χώρας.

Η ταυτότητα της έκθεσης

«Το Ελληνικό Θαύμα στην Τασκένδη» μέσα από σειρά εκδηλώσεων που διοργανώνουν ο Δήμος Καλαμαριάς και το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν

Ο Δήμος Καλαμαριάς, σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν, παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας «Το Ελληνικό Θαύμα στην Τασκένδη», ένα συγκινητικό αφιέρωμα στην ιστορία, την αντοχή και τη συλλογική μνήμη του Ελληνισμού στην Κεντρική Ασία.

Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στην αίθουσα τέχνης του Remezzo (Πλαστήρα 2, Αρετσού) από 11 Ιανουαρίου έως 1 Φεβρουαρίου 2026. Στόχος της είναι να αναδείξει και να τιμήσει τους Έλληνες που μακριά από την πατρίδα, δημιούργησαν, πρόκοψαν και διατήρησαν ζωντανή την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα στην Τασκένδη και σε άλλες περιοχές του Ουζμπεκιστάν.

Μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, η έκθεση φωτίζει την ανθεκτικότητα του Ελληνισμού και τη δύναμή του να επιβιώνει και να ανθίζει ακόμη και σε συνθήκες προσφυγιάς, εκτοπισμού και ιστορικών αναταράξεων.

Οι θεματικές ενότητες της έκθεσης

Η έκθεση μνήμης, ιστορίας και ταυτότητας, που υπενθυμίζει πως ο Ελληνισμός, όπου κι αν βρέθηκε, κατάφερε να ριζώσει, να δημιουργήσει και να αφήσει το αποτύπωμά του στον χρόνο, περιλαμβάνει 100 ιστορικές φωτογραφίες από το αρχείο του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Τασκένδης, οργανωμένες σε τρεις ενότητες:

• Η ζωή των πολιτικών προσφύγων στην Τασκένδη (1949–1970) Στιγμιότυπα καθημερινότητας, εργασίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής οργάνωσης των χιλιάδων Ελλήνων που εγκαταστάθηκαν στην ουζμπεκική πρωτεύουσα μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο.
• Οι εκτοπισμοί των Ποντίων (1937–1949) Ένα αφιέρωμα στους Έλληνες του Εύξεινου Πόντου που εκτοπίστηκαν από το σοβιετικό καθεστώς προς το Καζακστάν και την Κοκάνδη του Ουζμπεκιστάν.
• Το σύγχρονο Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στην Τασκένδη Η ιστορική διαδρομή και η σημερινή δυναμική παρουσία της ελληνικής κοινότητας στην Κεντρική Ασία.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 11 Ιανουαρίου στις 18:00. Ο  Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν, Κώστας Πολίτης, θα παρουσιάσει το έργο και τις δράσεις του Κέντρου και θα ξεναγήσει το κοινό στην έκθεση, ενώ ο Νίκος Ντάλλας, Υποψήφιος Διδάκτορας, θα πραγματοποιήσει ομιλία με θέμα «Ο Δημοκρατικός Στρατός (ΔΣΕ) μέσα από τα αρχεία της Τασκένδης», αποκαλύπτοντας πολύτιμα στοιχεία από τις απογραφές των πρώτων χρόνων της προσφυγιάς.

Την Κυριακή 25 Ιανουαρίου, στις 18.00, απόγονοι πολιτικών προσφύγων που γεννήθηκαν και έζησαν στην Τασκένδη θα αφηγηθούν τις βιωματικές τους εμπειρίες. Στη συνέχεια θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ με τίτλο: «Ο τελευταίος καπετάνιος» του κ. Νίκου Ασλανίδη. 

Την Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 2026, ώρα 18.30, θα διοργανωθεί πάνελ/ συζήτηση όπου ο Νίκος Μαραντζίδης, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ο Βλάσης Αγτζίδης, Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, και ο Νίκος Φωκάς, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Eotvos Lorand της Βουδαπέστης, θα συζητήσουν για τους εκτοπισμούς των Ποντίων της Σοβιετικής Ένωσης στο Ουζμπεκιστάν και για την εμπειρία των πολιτικών προσφύγων του Ελληνικού Εμφυλίου στην Τασκένδη.

Εκπαιδευτικές ξεναγήσεις

Η έκθεση απευθύνεται και στη μαθητική κοινότητα, με πρωινές ξεναγήσεις για γυμνάσια και λύκεια (Δευτέρα–Παρασκευή, 09:00–12:00). Αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για τους μαθητές να γνωρίσουν άγνωστες πτυχές της σύγχρονης ιστορίας, της προσφυγικής εμπειρίας και της πολιτισμικής κληρονομιάς του Ελληνισμού.

Για προγραμματισμό επισκέψεων και πληροφορίες: Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Τηλ.: 2310 432091 

Email: iape1@otenet.gr

Πληροφορίες Έκθεσης

• Ώρες λειτουργίας: Τρίτη–Κυριακή, 10:00–13:00 & 18:00–20:00
• Είσοδος: Ελεύθερη

*Ο Κώστας Πολίτης είναι Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν