Τα 60 δευτερόλεπτα που ο Αλ Πατσίνο μεταμορφώθηκε σε «Άγιο»

Λέξεις: Γιώργος Κοκτσίδης

Από καθαρά ερμηνευτική σκοπιά, ίσως αυτά να είναι τα 60 σημαντικότερα δευτερόλεπτα στην ιστορία του κινηματογράφου. Ένας θνητός μεταρσιώνεται. Ένας ηθοποιός μεταμορφώνεται σε Άγιο.

Το βλέμμα, η προσωδία του λόγου, οι αδιόρατες κινήσεις του κορμιού, τα νεύματα των χεριών, το καδράρισμα, το υπόγειο, βραδυφλεγές τράβελινγκ της κάμερας. Όλα λάμπουν!

Για 60 δευτερόλεπτα ο Al Pacino έχει φύγει από τη Γη. Πετάει!

Γενέθλια σήμερα για έναν από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς που γνώρισε ποτέ το μέσο.

”Έκανα επί μέρες δοκιμαστικά μπροστά στην κάμερα φορώντας μια πρώιμη εκδοχή της στρατιωτικής στολής του Μάικλ κι έχοντας μια συνεσταλμένη έκφραση. Μπροστά στην κάμερα, και πριν αρχίσει αυτή να κινηματογραφεί, θυμάμαι πάντα τον εαυτό μου με αυτό το βλέμμα. Υποθέτω ότι ήταν η μάσκα που κουβαλούσα, γιατί πάντα με βοηθούσε να τα βγάζω πέρα. Ωστόσο, οφείλω να ομολογήσω ότι η σκηνή που μου ζητήθηκε να ερμηνεύσω δεν ήταν και η καλύτερη που θα μπορούσαν να επιλέξουν. Ήταν η εναρκτήρια σκηνή του γάμου, όπου ο Μάικλ εξηγεί στην κοπέλα του, την Κέι, τι πραγματικά έκανε η οικογένειά του και ποιοι ήταν οι «παίκτες» στην επιχείρηση του πατέρα του. Ήταν μια αδιάφορη σκηνή εξιστόρησης πληροφοριών, στην οποία εγώ και η Νταϊάν καθόμασταν σε ένα μουντό τραπεζάκι και πίναμε νερό, υποκρινόμενοι ότι ήταν κρασί, ενώ της εξηγούσα τα γαμήλια έθιμα της Σικελίας. Ήταν αδύνατο να αναδείξω το βάθος του χαρακτήρα.

Ο τρόπος που θα ερμήνευα τον ρόλο του Μάικλ ήταν σαν να καλλιεργώ έναν κήπο· χρειαζόταν χρόνος για να φυτρώσουν λουλούδια. Πώς θα μπορούσα να αποδώσω τις ιδέες μου για εκείνον σε αυτή τη σκηνή; Αδυνατούσα να του δώσω ζωή, κανείς δεν θα μπορούσε να το καταφέρει…

Η μεταμόρφωση του Μάικλ ήταν για μένα μια στιγμή θεολογικής Αποκάλυψης”

Από την αυτοβιογραφία του Al Pacino «Sonny Boy»

*Ο Γιώργος Κοκτσίδης είναι γιατρός

Ο Αλ Πατσίνο

Ο Αλφρέντο Τζέιμς Πατσίνο, γνωστός ως Αλ Πατσίνο, θεωρείται ένας από τους κορυφαίους ηθοποιούς όλων των εποχών.

Ερμήνευσε μερικούς από τους πιο αξιομνημόνευτους ρόλους στην ιστορία του σύγχρονου κινηματογράφου, ενώ η τεχνική του έχει γίνει αντικείμενο μελέτης από τους νεότερους ηθοποιούς. Έχει προταθεί εννέα φορές για βραβείο Όσκαρ, έχοντας κερδίσει τελικά το βραβείο Α’ Ανδρικού Ρόλου για την ταινία Άρωμα γυναίκας (1992). Επίσης έχει βραβευτεί με τέσσερις Χρυσές Σφαίρες, δυο Βραβεία Έμμυ, ένα Βραβείο Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, δύο SAG και δυο θεατρικά Βραβεία Tony.

Οι νίκες του στα βραβεία Όσκαρ, Έμμυ και Tony, τον έχουν κατατάξει στους ελάχιστους ηθοποιούς που έχουν κερδίσει το Τριπλ Κράουν της υποκριτικής. Επιπλέον έχει βραβευτεί για το σύνολο της καριέρας του με το τιμητικό βραβείο στις Χρυσές Σφαίρες (Σέσιλ Ντε Μιλ) το 2001, το Βραβείο για την πορεία του στον Κινηματογράφο από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (AFI) το 2007, το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνών από την Αμερικάνικη Κυβέρνηση το 2012 και το Βραβείο Κένεντι το 2016.

Η πρώτη ταινία στην οποία συμμετείχε ήταν το Νάταλι, το Άσχημο Κορίτσι (Me, Natalie) το 1969. Η ερμηνεία του στην ταινία του 1971 Πανικός στο Νιντλ Παρκ (The Panic in Needle Park), όπου υποδύθηκε έναν ηρωινομανή, τράβηξε την προσοχή του Φράνσις Φορντ Κόπολα, ο οποίος και τον επέλεξε για τον ρόλο του Μάικλ Κορλεόνε στην ταινία Ο νονός (The Godfather, 1972). Ο ρόλος του στην ταινία του Κόπολα του χάρισε παγκόσμια αναγνωρισιμότητα καθώς και την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου. Την επόμενη χρονιά πρωταγωνίστησε στην ταινία Σέρπικο (Serpico, 1973), βασισμένη στην ιστορία ενός αστυνομικού που ξεσκεπάζει κύκλωμα διαφθοράς στους κόλπους της αστυνομίας. Η ταινία του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου, το οποίο έχασε από τον Τζακ Λέμον. Μάλιστα όταν έκανε τα γυρίσματα της ταινίας το 1973, είχε μπει τόσο πολύ στο «πετσί» του ρόλου που σταμάτησε ένα φορτηγό και απείλησε να συλλάβει τον οδηγό του για ρύπανση.

Το 1974 πρωταγωνίστησε στο σίκουελ της ταινίας Ο νονός με τίτλο Ο νονός ΙΙ (The Godfather Part II, 1974), που του χάρισε την δεύτερη υποψηφιότητα για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου. Το 1975 υποδύθηκε έναν άνδρα που διαπράττει ληστεία σε τράπεζα κρατώντας ομήρους τους εργαζόμενους στην ταινία του Σίντνεϊ Λουμέτ, Σκυλίσια μέρα (Dog Day Afternoon, 1975). Έλαβε την τρίτη υποψηφιότητα για Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου, αλλά έχασε από τον Τζακ Νίκολσον. Το 1979 έλαβε άλλη μια υποψηφιότητα για Όσκαρ Α’ Ανδρικού ρόλου για την ταινία …Δικαιοσύνη για όλους! (…And Justice for All) αλλά και πάλι δεν τιμήθηκε με το χρυσό αγαλματίδιο.

Έπειτα υποδύθηκε τον γκάνγκστερ Τόνυ Μοντάνα στην ταινία Ο σημαδεμένος (Scarface, 1983).

Το 1985, έπαιξε στην ταινία Επαναστάτες (Revolution), που όμως ήταν εμπορική αποτυχία, εξαιτίας της οποίας έκανε τέσσερα χρόνια να εμφανιστεί ξανά σε ταινία. Το 1989 επέστρεψε στο θρίλερ Το ερωτικό αντικείμενο του εγκλήματος όπου ήταν εισπρακτική επιτυχία με καλές κριτικές.

Όμως το 1990, ήρθε η δεύτερη υποψηφιότητα για Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου για την ταινία του Γουόρεν Μπίτι Ντικ Τρέισι (Dick Tracy) και η καριέρα του απογειώθηκε εκ νέου. Ακολούθησαν η ταινία Φράνκι και Τζόνι (Frankie and Johnny, 1991) με συμπρωταγωνίστρια την Μισέλ Φάιφερ, η ταινία του 1992 Οικόπεδα με θέα (Glengarry Glen Ross) για το οποίο έλαβε την τρίτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Β’ Αντρικού ρόλου, καθώς και η ταινία της Άρωμα γυναίκας (Scent of a Woman, 1992), της ίδιας χρονιάς, με το οποίο βραβεύτηκε τελικά με Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου. Η πατρική φιγούρα του συνταξιούχου συνταγματάρχη Φρανκ Σλέιντ και κυρίως, ο τρόπος που γαλουχεί τον άπειρο νεαρό Τσάρλι Σιμς (Κρις Ο’ Ντονελ) δεν θα αφήσουν ασυγκίνητο το κοινό, χαρίζοντας στον Αλ Πατσίνο το Όσκαρ που η μοίρα έδειχνε να του στερεί για πολλά χρόνια. Για αυτή την ερμηνεία κέρδισε επίσης Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού.

Ακολούθησαν αξιομνημόνευτες ερμηνείες στις ταινίες με μεγάλη εμπορική επιτυχία, Υπόθεση Καρλίτο (Carlito’s Way, 1993), Ένταση (Heat, 1995) με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Ο δικηγόρος του διαβόλου (The Devil’s Advocate, 1997) με συμπρωταγωνιστή τον Κιάνου Ριβς, και The Insider, 1999 με τον Ράσελ Κρόου.

Τον Οκτώβριο του 1997 ψηφίστηκε από το περιοδικό Empire, στο νούμερο 4 της λίστας με τους «100 καλύτερους κινηματογραφικούς αστέρες όλων των εποχών».

Το 2001, παρέλαβε το τιμητικό βραβείο Σέσιλ Ντε Μιλ, στην 58η τελετή των Χρυσών Σφαιρών, για την συνολική προσφορά του στην 7η τέχνη.

Το 2002, πρωταγωνίστησε με τον Ρόμπιν Ουίλιαμς στο θρίλερ Insomnia, ταινία που απέσπασε εξαιρετικές κριτικές για τις ερμηνείες των δυο ηθοποιών.

Έπαιξε έναν δημοσιογράφο στο People I Know, μια ταινία που έτυχε λίγης προσοχής παρά τις καλές επιδόσεις του Πατσίνο. Σπάνια έπαιζε υποστηρικτικό ρόλο μετά από την εμπορική του ανακάλυψη, δέχτηκε ένα μικρό ρόλο στο Gigli, το 2003, ως χάρη στον σκηνοθέτη Μάρτιν Μπρεστ. Στο Recruit, που κυκλοφόρησε το 2003, παρουσιάστηκε ως στρατιώτης της CIA και συμπρωταγωνίστησε με τον Κόλιν Φάρελ. Η ταινία έλαβε μικτές κριτικές και έχει περιγραφεί από τον Πατσίνο ως κάτι που «δεν μπορούσε προσωπικά να ακολουθήσει». Ο Πατσίνο έπαιξε το ρόλο του δικηγόρου Ρόι Κον στη μίνι σειρά του HBO Angels in America, μια προσαρμογή του παιχνιδιού με το ίδιο όνομα, που κέρδισε το Βραβείο Πούλιτζερ του Τόνι Κάσνερ. Για αυτή την ερμηνεία, ο Πατσίνο κέρδισε την τρίτη του Χρυσή Σφαίρα, καθώς και το βραβείο Εμμυ για την καλύτερη απόδοση από έναν ηθοποιό, το 2004.

Ο Αλ Πατσίνο πρωταγωνίστησε ως Σάιλοκ στην κινηματογραφική προσαρμογή του Μάικλ Ράντφορντ του 2004 του Εμπόρου της Βενετίας, επιλέγοντας να φέρει συμπόνια και βάθος σε έναν χαρακτήρα που παίζεται παραδοσιακά ως κακοποιός καρικατούρα. Στο Δύο για τα χρήματα, ο Πατσίνο απεικονίζει έναν πράκτορα του αθλητικού παιχνιδιού και έναν μέντορα για τον Μάθιου ΜακΚόναχι, παράλληλα με τη Ρενέ Ρούσο. Η ταινία κυκλοφόρησε στις 8 Οκτωβρίου 2005, με μικτές κριτικές.

Ο Πατσίνο έπαιξε το 2007, στην Η συμμορία των δεκατριών με τον Τζορτζ Κλούνεϊ, τον Μπραντ Πιτ, τον Ματ Ντέιμον, τον Έλιοτ Γκουλντ και τον Άντι Γκαρσία, τον κακοποιό Γουίλι Μπανκ, έναν μεγιστάνα του καζίνο που στόχευε ο Ντάνι Όσεαν και η συμμορία του. Η ταινία έλαβε γενικά ευνοϊκές κριτικές.

Το 88 λεπτά κυκλοφόρησε στις 18 Απριλίου 2008 στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού κυκλοφόρησε σε διάφορες άλλες χώρες το 2007. Στην ταινία αυτή συμπρωταγωνίστησε με την Αλίσια Γουίτ, και οι κριτικοί βρήκαν λάθη στην πλοκή αλλά όχι και στην ερμηνεία του Πατσίνο. Στο Righteous Kill, οι Πατσίνο και Ρόμπερντ ντε Νίρο, συμπρωταγωνιστούν ως αστυνομικοί της Νέας Υόρκης που αναζητούν έναν μανιακό δολοφόνο. Η ταινία κυκλοφόρησε στις 12 Σεπτεμβρίου 2008. Ενώ ήταν μια αναμενόμενη επιστροφή για τα δύο αστέρια, δεν ήταν καλά δεκτή από τους κριτικούς. Ο Λου Λούμερικ της New York Post έδωσε στο Righteous Kill ένα αστέρι στα τέσσερα.

Ο Πατσίνο, έπαιξε τον δρα Τζακ Κεβόρκιαν σε βιογραφική ταινία του HBO Films με τίτλο You Do not Know Jack, το οποίο έκανε πρεμιέρα τον Απρίλιο του 2010. Η ταινία έδωσε στον Πατσίνο το δεύτερο βραβείο Emmy του και το τέταρτο βραβείο του στις Χρυσές Σφαίρες. Συμμετείχε παίζοντας τον εαυτό του στην κωμωδία του 2011 Jack and Jill. Η ταινία επικρίθηκε από τους κριτικούς και ο Πατσίνο “κέρδισε” το βραβείο Χρυσό Βατόμουρο για τον χειρότερο ηθοποιό στην 32η τελετή.

Αναγγέλθηκε τον Μάιο του 2011 ότι ο Πατσίνο θα τιμηθεί με το βραβείο “Glory to the Film Maker” στο 68ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας. Το βραβείο παρουσιάστηκε πριν από την πρεμιέρα της ταινίας του Wilde Salomé, την τρίτη ταινία του ως σκηνοθέτης. Ο Πατσίνο, ο οποίος παίζει τον ρόλο του Ηρώδη στην ταινία, το περιγράφει ως το “πιο προσωπικό έργο του”. Η αμερικανική πρεμιέρα της το βράδυ της 21ης Μαρτίου 2012, πριν από την ολοκλήρωση της επετείου των 130 χρόνων από την επίσκεψη του Όσκαρ Ουάιλντ στο Σαν Φρανσίσκο, στο γεμάτο θέατρο Κάστρο των 1.400 θέσεων στην περιοχή Κάστρο του Σαν Φρανσίσκο, αποτέλεσε ένα όφελος για την GLBT Historical Κοινωνία.

Το 2012 τιμήθηκε με Εθνικό Μετάλλιο Τεχνών από την Αμερικάνικη Κυβέρνηση, ύψιστη τιμή για ένα καλλιτέχνη. Επίσης την ίδια χρονιά, πρωταγωνίστησε με τον Κρίστοφερ Γουόκεν και τον Αλαν Άρκιν στην ταινία Νομοταγείς τύποι, με τις ερμηνείες των ηθοποιών να παίρνουν καλές κριτικές ενώ η ταινία μάλλον μέτριες.

Ο Πατσίνο πρωταγωνίστησε σε μια βιογραφική εικόνα του HBO για το 2013 σχετικά με τη δίκη του Φιλ Σπέκτορ και την καταδίκη του για ανθρωποκτονία, με τίτλο Φιλ Σπέκτορ. Το 2014 έπαιξε στη Ταπείνωση και στο Η κρυφή ζωή του Μάγκλχορν, δυο ταινίες για τις οποίες έλαβε διθυραμβικές κριτικές για τις ερμηνείες του, στο Φεστιβάλ της Βενετίας. Ειδικά στην Ταπείνωση που ερμήνευσε ένα βετεράνο σαιξπηρικό ερμηνευτή που περνά κρίση αυτοπεποίθησης, τόσο στην καλλιτεχνική, όσο και στην προσωπική ζωή του. Η ερμηνεία του θεωρήθηκε ως η μεγάλη επιστροφή του σπουδαίου ηθοποιού. Επιπλέον Η κρυφή ζωή του Μάγκλχορν ήταν υποψήφια για Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας 2014 καθώς και για το Ειδικό Βραβείο Επιτροπής του Φεστιβάλ της Βενετίας και το Μέγα Βραβείο Επιτροπής του Φεστιβάλ της Βενετίας.

Το 2015 έπαιξε στο δράμα-κωμωδία Ντάνι Κόλινς, έναν ηλικιωμένο ροκ σταρ, σε ένα φιλμ που βασίζεται σε αληθινή ιστορία και αφορά σε μια επιστολή του Τζον Λένον σε έναν άλλον τραγουδιστή. Η ερμηνεία του στην ταινία, απέσπασε μια υποψηφιότητα για βραβείο Χρυσής Σφαίρας για τον Καλύτερο Ηθοποιό – στην κατηγορία Κωμωδία ή Μιούζικαλ. Το 2017 πρωταγωνίστησε στην ταινία Το παιχνίδι του δολοφόνου, ενώ είχε και μικρή συμμετοχή στους Πειρατές της Σομαλίας.

Ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο του 2013, ότι ο Πατσίνο θα έπαιζε τον παλιό προπονητή ποδοσφαίρου του Penn State, Τζο Πατέρνο σε μια ταινία που βασίζεται σε μια βιογραφία του Πατέρνο από το 2012. Η ταινία αυτή εντέλει προβλήθηκε στην τηλεόραση το 2018.Η ερμηνεία του Πατσίνο έλαβε θετικές κριτικές.

Ο Αλ Πατσίνο το 2019 συμμετείχε σε δυο από τις πιο αναμενόμενες ταινίες της χρονιάς. Ο ίδιος και ο Ρόμπερτ ντε Νίρο πρωταγωνίστησαν για τέταρτη φορά στο ίδιο έργο, τον Ιρλανδό, που σκηνοθετήθηκε από τον Μάρτιν Σκορσέζε και στο οποίο συμμετείχε και ο Τζο Πέσι. Μάλιστα στον Ιρλανδό ήταν και η πρώτη φορά που συνεργάζονται ο Πατσίνο με τον Σκορσέζε. Στην ταινία ο Πατσίνο υποδύεται τον Τζίμι Χόφα. Η ταινία έλαχε πολύ καλών κριτικών, ιδιαίτερα για τη σκηνοθεσία του Σκορσέζε, καθώς επίσης και για την ερμηνεία των τριών πρωταγωνιστών της. Μάλιστα ο Πατσίνο, ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου, στην ένατη υποψηφιότητά του στα βραβεία. Επίσης ήταν υποψήφιος στην κατηγορία του Β΄ Ανδρικού Ρόλου και στις Χρυσές σφαίρες, στα Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, στα βραβεία SAG καθώς και στα Critics’ Choice. Η ταινία έλαβε πολυάριθμες διακρίσεις, όπως για παράδειγμα στα Όσκαρ, όπου ήταν υποψήφια σε δέκα κατηγορίες μεταξύ των οποίων για Όσκαρ Καλύτερης ταινίας. Υπήρξε επίσης υποψήφια σε πέντε κατηγορίες στις Χρυσές Σφαίρες, χωρίς να κερδίσει σε κάποια, και σε δέκα κατηγορίες του BAFTA επίσης δίχως νίκη. Το 2019 επίσης, ο Αλ Πατσίνο συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τον Κουέντιν Ταραντίνο, στην ταινία Κάποτε στο… Χόλιγουντ. Εκεί υποδύθηκε τον Μάρτιν Σουόρτς, τον ατζέντη του ήρωα του Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Ρικ Ντάλτον. Η ταινία ήταν και αυτή υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερης ταινίας.

Στις 21 Φεβρουαρίου του 2020, έκανε πρεμιέρα τηλεοπτική σειρά Hunters, στην οποία ο Πατσίνο υποδύεται τον οργανωτή (τον Μάγιερ Όφερμαν) μια ομάδας, με βασικό σκοπό το κυνήγι των ναζί στη Νέα Υόρκη μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ώστε να αποτρέψουν τη δημιουργία ενός τέταρτου ράιχ στην Αμερική του 1977. Η τηλεοπτική σειρά αποτελείται από 10 επεισόδια και είναι η πρώτη φορά που ο ηθοποιός συμμετείχε σε σειρά της μικρής οθόνης. Για την ερμηνεία του ο Πατσίνο ήταν υποψήφιος για το βραβείο A’ Ανδρικού ρόλου σε Δραματική τηλεοπτική σειρά στις Χρυσές Σφαίρες.

Το 2021, συμμετείχε στην ταινία Ο οίκος Gucci, του Ρίντλεϊ Σκοτ, ενσαρκώνοντας τον ρόλο του πατριάρχη της οικογένειας Γκούτσι, Άλντο Γκούτσι. Επίσης, πρωταγωνίστησε στην ταινία Αμερικάνικη προδοσία του Μάικλ Πόλις.

*Με πληροφορίες από wikipedia