Ακροδεξιά προειδοποίηση από την Πορτογαλία

Ήταν μια εκλογή που όλοι είχαν προβλέψει ότι θα έχει αμφίρροπο αποτέλεσμα, αφού μέχρι και την τελευταία στιγμή πολλοί Πορτογάλοι δήλωναν αναποφάσιστοι για το ποιον θα επιλέξουν για Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτό που είχε διαφανεί, ωστόσο, ήταν ότι ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Chega, Αντρέ Βεντούρα, θα ήταν μέσα στους δύο πρώτους.

Η επιλογή του να κατέβει υποψήφιος ήταν μια προσπάθεια να συσπειρώσει ακριβώς αναποφάσιστους και δυσαρεστημένους ψηφοφόρους και να στείλει ένα μήνυμα ισχύος. Οι εποχές που οι δημοκράτες στη χώρα καμάρωναν για το γεγονός ότι η κρίση και ο ερχομός της Τρόικας πέρασαν χωρίς να τροφοδοτήσουν την Ακροδεξιά έχουν περάσει προ πολλού. Το Chega, με ξενοφοβική και αντιευρωπαϊκή ρητορική, έχει πλέον παγιωθεί ως μια υπολογίσιμη πολιτική δύναμη με ποσοστά πάνω από το 20%.

Μια γενικότερη δυσαρέσκεια

Αυτό επιβεβαιώθηκε και την περασμένη Κυριακή. Ο Αντρέ Βεντούρα πέρασε με άνεση στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών με ποσοστό 23,5%. Απέναντί του θα βρει τον σοσιαλιστή Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, ο οποίος συγκέντρωσε ποσοστό 31%, κατεβαίνοντας όμως ως ανεξάρτητος υποψήφιος και όχι ως επίσημος υποψήφιος του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Είναι κι αυτό ένα δείγμα της δυσαρέσκειας των πολιτών απέναντι στο παραδοσιακό πολιτικό σύστημα, όπως και το γεγονός ότι ο υποψήφιος που στηρίχτηκε από τα κόμματα της κεντροδεξιάς κυβέρνησης, ο Λουίς Μάρκες Μέντες, πήρε μόλις 11% και κατέλαβε μόλις την πέμπτη θέση. Για τον πρωθυπουργό Λουίς Μοντενέγκρο από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, όπως αποκαλείται η κεντροδεξιά στην Πορτογαλία, ο οποίος ενεπλάκη ενεργά στον προεκλογικό αγώνα, το μήνυμα ήταν σαφές.

Ακρίβεια και στεγαστική κρίση εξαντλούν τις δυνατότητες, αλλά και την υπομονή των μεσαίων και χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων, που είναι πρόθυμα να στηρίξουν εναλλακτικά σχήματα. Η κυβέρνησή του δεν πατάει σε τόσο σταθερά πόδια. Ο Μοντενέγκρο δήλωσε ότι αποδέχεται την ήττα, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι η κυβέρνησή του έχει μπροστά της άλλα τρία χρόνια.

Ήττα για την Αριστερά

Απογοητευμένος ήταν και ο συντηρητικός και πρώην ναύαρχος Ενρίκε Γκουβέια ε Μέλο, ο οποίος κατήλθε στις εκλογές ως υποψήφιος εκτός συστήματος και αντιμετωπιζόταν ως ένα από τα φαβορί για τη νίκη, και που τελικά έλαβε μόλις 12,33% των ψήφων.

Απογοητευτικά ήταν τα αποτελέσματα για την Αριστερά στο σύνολό της, με το Αριστερό Μπλοκ, τους κομμουνιστές και το πράσινο Livre να μην ξεπερνούν όλα μαζί το 5%. Προφανώς πολλοί ψηφοφόροι τους προτίμησαν να ψηφίσουν τον Σεγκούρο, προκειμένου να αποτρέψουν μια πρωτιά του Βεντούρα.

Ο δεύτερος γύρος θα γίνει στις 8 Φεβρουαρίου και η λογική λέει ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον Βεντούρα να φτάσει στην απαραίτητη πλειοψηφία του 50% συν ένα. O ίδιος κάλεσε, πάντως, τους πολίτες που θεωρούν ότι ανήκουν στη Δεξιά «να μην φοβηθούν τις αλλαγές» και να συσπειρωθούν γύρω από αυτόν. Ο Βεντούρα ελπίζει και σε ψηφοφόρους του ε Μέλο αλλά και του Μέντες.

Ήταν η πρώτη φορά μετά το 1986 που ο πρόεδρος δεν εκλέγεται από τον πρώτο γύρο, δείγμα της πολυδιάσπασης του πολιτικού τοπίου. Παραδοσιακά, μάλιστα, στην Πορτογαλία ο πρόεδρος που εκλέγεται για μια πενταετία καταφέρνει να εξασφαλίσει και μια δεύτερη θητεία. Αλλά αυτό είναι κάτι που αφορά το μακρινό μέλλον.

Αυτό που προέχει τώρα, όπως τόνισαν εκπρόσωποι των δημοκρατικών δυνάμεων, είναι να αποτραπεί η εκλογή ενός από τους πιο σκληρούς εκπροσώπους της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς στην προεδρία της χώρας. Η προειδοποίηση του εκλογικού σώματος ήταν ηχηρή και ακούστηκε και εκτός συνόρων.

Πηγές: dw.com/el – Κώστας Αργυρός ARD, ZDF, DLF