Η Κούβα επόμενος στόχος του Τραμπ: Θέλει αλλαγή καθεστώτος μέχρι το τέλος του έτους

Ενθαρρυμένη από την αρπαγή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά στελέχη στο εσωτερικό της κουβανικής κυβέρνησης που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε μια συμφωνία για την ανατροπή του κομμουνιστικού καθεστώτος έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με με τη Wall Street Journal που επικαλείται πηγές με γνώση του ζητήματος.

Η κυβέρνηση Τραμπ εκτιμά ότι η κουβανική οικονομία βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση και ότι το καθεστώς δεν υπήρξε ποτέ τόσο εύθραυστο, μετά την απώλεια ενός κρίσιμου συμμάχου και χρηματοδότη στο πρόσωπο του Μαδούρο, ανέφεραν οι ίδιες πηγές. Αν και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν διαθέτουν συγκεκριμένο σχέδιο για την ανατροπή της κομμουνιστικής κυβέρνησης που κυβερνά εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες, θεωρούν την αρπαγή του Μαδούρο και τις μετέπειτα παραχωρήσεις των συμμάχων του που παρέμειναν στη χώρα ως μια προειδοποίηση για την Κούβα, σύμφωνα με ανώτατους αξιωματούχους των ΗΠΑ.

«Συνιστώ ανεπιφύλακτα να καταλήξουν σε συμφωνία. ΠΡΙΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 11 Ιανουαρίου, στην οποία ανέφερε ότι «ΟΧΙ ΑΛΛΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ Ή ΧΡΗΜΑΤΑ» θα πηγαίνουν στην Κούβα.

Σε συναντήσεις με Κουβανούς εξόριστους και οργανώσεις στο Μαϊάμι και την Ουάσιγκτον, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επικεντρώνονται στον εντοπισμό κάποιου στελέχους εντός της σημερινής κυβέρνησης που θα αντιληφθεί ότι το τέλος πλησιάζει και θα θελήσει να προχωρήσει σε μια συμφωνία, δήλωσε αξιωματούχος των ΗΠΑ.

Η επιδρομή της 3ης Ιανουαρίου για την αρπαγή του Μαδούρο πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια ενός προσώπου από τον στενό κύκλο του Βενεζουελάνου ηγέτη, σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης. Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 32 Κουβανών στρατιωτών και πρακτόρων των μυστικών υπηρεσιών που ανήκαν στην ομάδα ασφαλείας του Μαδούρο.

Αν και οι ΗΠΑ δεν έχουν απειλήσει δημόσια ότι θα κάνουν χρήση στρατιωτικής δύναμης στην Κούβα, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δηλώνουν κατ’ ιδίαν ότι η τολμηρή επιχείρηση με την οποία απομακρύνθηκε ο Μαδούρο θα πρέπει να εκληφθεί από την Αβάνα ως έμμεση απειλή.

Οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών παρέχουν μια ζοφερή εικόνα για την οικονομία της Κούβας, η οποία πλήττεται από χρόνιες ελλείψεις βασικών αγαθών και φαρμάκων, καθώς και από συχνές διακοπές ρεύματος, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των εκτιμήσεων αυτών.

Η τύχη της Κούβας είναι εδώ και χρόνια στενά συνδεδεμένη με τη Βενεζουέλα: Το πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα αποτελεί βασικό πυλώνα της κουβανικής οικονομίας από τα πρώτα χρόνια της εξουσίας του Ούγκο Τσάβες, μετά το 1999. Η Ουάσιγκτον σκοπεύει να αποδυναμώσει το καθεστώς διακόπτοντας αυτή την παροχή πετρελαίου, η οποία μέχρι σήμερα κρατά «αναμμένα τα φώτα» στη χώρα, σύμφωνα με ανώτατους Αμερικανούς αξιωματούχους. Όπως εκτιμούν οικονομολόγοι, η Κούβα θα μπορούσε να ξεμείνει από πετρέλαιο μέσα σε λίγες εβδομάδες, οδηγώντας την οικονομία σε πλήρη παράλυση.

Ο Τραμπ και ο στενός του κύκλος συνεργατών θεωρούν ότι η ανατροπή του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Κούβα αποτελεί την καθοριστική δοκιμασία της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας για την αναδιαμόρφωση του δυτικού ημισφαιρίου, σύμφωνα με αξιωματούχους. Ο Τραμπ βλέπει τη συμφωνία των ΗΠΑ με τη Βενεζουέλα ως επιτυχημένη, επικαλούμενος τη συνεργασία της υπηρεσιακής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες ως απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να επιβάλλει τους όρους της.

«Οι ηγέτες της Κούβας είναι ανίκανοι μαρξιστές που έχουν καταστρέψει τη χώρα τους, και υπέστησαν ένα σοβαρό πλήγμα με το καθεστώς Μαδούρο που οι ίδιοι υποστήριζαν», είπε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, επαναλαμβάνοντας ότι η Κούβα πρέπει «να κάνει μια συμφωνία πριν να είναι πολύ αργά».

Σε ανακοίνωσή του, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τόνισε ότι συνάδει με τα εθνικά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ η Κούβα «να διοικείται αποτελεσματικά από μια δημοκρατική κυβέρνηση και να αρνείται να φιλοξενεί στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες των αντιπάλων μας».

Ορισμένοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είπαν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος απορρίπτει τις στρατηγικές αλλαγής καθεστώτος του παρελθόντος. Αντίθετα, στοχεύει στο να κλείνει συμφωνίες όπου αυτό είναι εφικτό και να εκμεταλλεύεται ευκαιρίες όποτε προκύπτουν, δήλωσε στη WSJ ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος. Όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει την αύξηση της πίεσης ενώ παράλληλα δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος είναι ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις για μια «έξοδο» από την κρίση, πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.

Πολλοί σύμμαχοι του Τραμπ δεν περιμένουν τίποτα λιγότερο από το τέλος της κομμουνιστικής κυριαρχίας στην Κούβα. Ωστόσο, η εκδίωξη μιας κυβέρνησης που υποφέρει από έλλειψη χρηματοδότησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε τέτοια αναταραχή και ανθρωπιστική κρίση, την οποία ο Τραμπ επιδίωξε να αποφύγει στη Βενεζουέλα, όπου επέλεξε να διατηρήσει στη θέση τους κορυφαίους αξιωματούχους.

Το καθεστώς έχει αντέξει χρόνια έντονης πίεσης από τις ΗΠΑ, από την εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, που υποστηρίχθηκε από την CIA, έως το αυστηρό εμπάργκο που επιβλήθηκε το 1962 και ενισχύθηκε περαιτέρω με τα χρόνια. Οι δύο χώρες έγιναν αντίπαλες λίγο μετά την κατάβαση των αδελφών Κάστρο από τα βουνά Σιέρα Μαέστρα της Κούβας το 1959, μαζί με μια ένοπλη ομάδα ανταρτών.

Τώρα, οι ΗΠΑ αναζητούν ένα σαφές σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει και ποιος θα μπορούσε να αντικαταστήσει το σημερινό καθεστώς, ανέφεραν οι πηγές της WSJ. Το παράδειγμα της Βενεζουέλας μπορεί να είναι δύσκολο να επαναληφθεί στην Κούβα. Η Κούβα είναι ένα μονοκομματικό σταλινικό κράτος που απαγορεύει την πολιτική αντιπολίτευση και όπου η κοινωνία των πολιτών σχεδόν δεν υπάρχει, ενώ στη Βενεζουέλα υπάρχουν αντιπολιτευτικό κίνημα και εκλογές ενώ έχουν λάβει χώρα ενίοτε και διαδηλώσεις.

«Αυτοί οι τύποι είναι πιο δύσκολοι στο να λυγίσουν», είπε ο Ρικάρντο Ζούνιγκα, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Ομπάμα που βοήθησε στη διαπραγμάτευση της βραχύβιας αποκατάστασης σχέσεων ΗΠΑ–Κούβας από το 2014 έως το 2017. «Δεν υπάρχει κανείς που να δελεαστεί να συνεργαστεί με την πλευρά των ΗΠΑ».

Στη σχεδόν 70χρονη ιστορία του, το κουβανικό καθεστώς δεν υπήρξε ποτέ διατεθειμένο να διαπραγματευτεί αλλαγές στο πολιτικό του σύστημα και έχει εφαρμόσει μόνο αποσπασματικές και μικρής κλίμακας οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

Ο Τραμπ πιστεύει ότι ο τερματισμός της εποχής των Κάστρο θα εδραίωνε την κληρονομιά του και θα έκανε ό,τι δεν κατάφερε ο πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι τη δεκαετία του 1960, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος που ασχολήθηκε με το ζήτημα κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. Όλο αυτό είναι από καιρό στόχος και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, γιου Κουβανών μεταναστών που ήρθαν στη Φλόριντα το 1956.

Στο Μαϊάμι, όπου οι πολιτικοί εδώ και καιρό υποστηρίζουν ότι ο δρόμος προς την αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα περνά μέσα από μια αλλαγή κυβέρνησης στο Καράκας, η εκδίωξη του Μαδούρο προκάλεσε ενθουσιασμό και έντονες προσδοκίες ότι η Κούβα θα είναι η επόμενη. Σύμμαχοι του Τραμπ και Αμερικανοί αξιωματούχοι μοιράστηκαν βίντεο που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και δείχνουν μια μετά-κομμουνιστική ουτοπία — με σκάφη να φτάνουν από το Μαϊάμι, οικογενειακές επανενώσεις και τον Τραμπ και τον Ρούμπιο να οδηγούν μια κάμπριο δεκαετίας του 1950 μπροστά από λαμπερά ξενοδοχεία σε μια απελευθερωμένη Κούβα.

«Το καθεστώς πρέπει να επιλέξει είτε να παραιτηθεί είτε να φροντίσει καλύτερα τον λαό του», δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ο Τζέρεμι Λιούιν, Υφυπουργός Εξωτερικής Βοήθειας, επισημαίνοντας την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας ύψους 3 εκατ. δολαρίων στην Κούβα μετά από τυφώνα, μέσω της Καθολικής Εκκλησίας, σε κιβώτια με τη σφραγίδα της αμερικανικής σημαίας.

Η Αβάνα έχει απορρίψει δημοσίως αυτά τα σενάρτια. Η κυβέρνηση της Κούβας εξακολουθεί να κυριαρχείται από τον Ραούλ Κάστρο, 94 ετών, τον μικρότερο αδελφό του Φιντέλ, ενώ ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ, 65 ετών, διευθύνει τα καθημερινά κυβερνητικά ζητήματα.

«Δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα υποταγής ή παράδοσης, ούτε καμιά μορφή συμφωνίας που να βασίζεται στην καταναγκαστική ή στην εκφοβιστική πίεση», δήλωσε ο Ντίαζ‑Κανέλ, ντυμένος με στρατιωτική στολή, σε πρόσφατη τελετή προς τιμήν των μελών των κουβανικών δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν στο Καράκας ενώ προστάτευαν τον Μαδούρο.

Η κουβανική κυβέρνηση έχει δείξει εξαιρετική ικανότητα στην καταστολή της αντιπολίτευσης σε έναν φτωχό πληθυσμό. Έχει αντιμετωπίσει μόλις δύο εκτεταμένες διαδηλώσεις: το 1994 στην Αβάνα και το 2021, όταν δεκάδες χιλιάδες Κουβανοί κατέβηκαν στους δρόμους σε όλο το νησί. Οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι η κυβέρνηση έχει φυλακίσει περισσότερους από 1.000 πολιτικούς κρατούμενους.

Καθώς οι εντάσεις με τις ΗΠΑ αυξάνονται, η Κούβα πραγματοποίησε την Κυριακή μια εθνική ημέρα άμυνας. Οι Κουβανοί εξασκήθκαν για έναν «πόλεμο όλου του λαού» με σκοπό την απώθηση των εισβολέων.

Οι τηλεοπτικές μεταδόσεις έδειξαν ηλικιωμένους να πυροβολούν με φθαρμένα όπλα AK-47 και γυναίκες να τοποθετούν νάρκες. «Είναι θέατρο», είπε ο Τζο Γκαρσία, πρώην βουλευτής των Δημοκρατικών από τη Φλόριντα, που έχει επαφές με την κουβανική ηγεσία. «Πρόκειται για μια χώρα που δεν μπορεί να μαζέψει τα σκουπίδια της και προσποιείται ότι ετοιμάζεται για σύγκρουση με την υπερδύναμη δίπλα της».

Ορισμένες νύχτες, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και με λίγο καύσιμο για μετακινήσεις, οι δρόμοι της Αβάνας είναι σκοτεινοί και ήσυχοι, εκτός από τον περιστασιακό θόρυβο ξύλινων κουταλιών που χτυπούν σε κατσαρόλες – μια ανώνυμη μορφή διαμαρτυρίας που προέρχεται από ανοιχτά παράθυρα, μπαλκόνια και ταράτσες αργά τη νύχτα, όταν το ρεύμα έχει κοπεί όλη μέρα και η απόγνωση κορυφώνεται.

«Δεν μπορείς να καταλάβεις ποιος είναι. Δεν φωνάζουν. Απλώς χτυπούν τις κατσαρόλες», είπε ο Ροδόλφο Χιμένεθ, συνταξιούχος που ζει στην Αβάνα όλη του τη ζωή. «Το κάνουν μόνο τη νύχτα. Οι άνθρωποι φοβούνται μην τους καταδώσει κάποιος».

Πηγή: skai.gr