Καμπανάκι κινδύνου για την Ευρώπη η διεφθαρμένη δημοκρατία της Ελλάδας

Οι ευρωπαϊκές αρχές προβάλλουν την Ελλάδα ως ένα πετυχημένο «success story».

Ωστόσο, όπως αναφέρεται στο σχετικό ρεπορτάζ του Jacobin, «η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη βασίζεται σε λογισμικά κατασκοπείας και στην αδιαφανή χρήση επιδοτήσεων της ΕΕ — και πλέον οδηγεί τους πολίτες σε μια σοβαρή κρίση κόστους ζωής».

Η ελληνική κυβέρνηση έχει λάβει ανησυχητικά αυταρχικά μέτρα εναντίον των αντιπάλων της. Βέβαια, αυτό αποτελεί πλέον τον κανόνα, αν σκεφτούμε πως η Ευρώπη στρέφεται προς μια δεξιά, ολοένα και πιο στρατιωτικοποιημένη τάξη πραγμάτων.

Το βράδυ της πρώτης εκλογικής του νίκης, στις 7 Ιουλίου 2019, ο νέος -τότε- πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα «επιστρέφει στην κανονικότητα». Ως πρόεδρος του δεξιού κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, ο Μητσοτάκης υποσχέθηκε μια κυβέρνηση των «αρίστων» και δεσμεύτηκε να σβήσει από τον χάρτη τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια που κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Περισσότερα από έξι χρόνια μετά, αυτή η υποσχόμενη «κανονικότητα» μοιάζει λιγότερο με σταθερότητα και περισσότερο με μια μόνιμη κατάσταση όπου σκάνδαλα εμφανίζονται στην επιφάνεια.

Η θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει εκτυλιχθεί σε ένα τοπίο σημαδεμένο από καταγγελίες για διαφθορά, κακοδιαχείριση, παράνομες παρακολουθήσεις, συγκάλυψη, κατάχρηση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χειραγώγηση της Δικαιοσύνης και έναν αυστηρά ελεγχόμενο μηχανισμό προπαγάνδας που χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους.

Αυτό είναι κάτι που είχαμε να δούμε από την πτώση της Χούντας. Σε αυτό το μισό αιώνα δημοκρατίας, δεν υπήρξε παρόμοια περίπτωση κυβερνώντος κόμματος που να αρνήθηκε τόσο πεισματικά να ελέγξει τις τάξεις του, να θωρακίστηκε με τέτοια πειθαρχία απέναντι στον έλεγχο και να αντεπιτέθηκε τόσο έντονα σε όποιον τόλμησε να αμφισβητήσει το έργο του. Όλα αυτά διευκολύνονται από μια αποδυναμωμένη αντιπολίτευση — και μια ευρύτερη Αριστερά που είναι αποδιοργανωμένη εδώ και χρόνια. Αυτό έχει δώσει στη Νέα Δημοκρατία σχεδόν ελεύθερο πεδίο για να αναδιαμορφώσει την ελληνική πολιτική.

Το ελληνικό κράτος στη μεταμνημονιακή εποχή αρχίζει να μοιάζει με ένα νεοφιλελεύθερο αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης, στο οποίο το δόγμα της αγοράς και η εκτελεστική εξουσία βαδίζουν χέρι-χέρι, ενώ η δημοκρατική λογοδοσία αντιμετωπίζεται ως προαιρετική προσθήκη. Όλα αυτά έχουν επιτραπεί και εξωραϊστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία σήμερα προωθεί την Ελλάδα ως πρότυπο υπεύθυνης διακυβέρνησης. Στην τρέχουσα θητεία, το μεγαλύτερο μπλοκ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) -στο οποίο ανήκει η Νέα Δημοκρατία- έχει επανειλημμένα κινηθεί για να προστατεύσει τον Έλληνα πρωθυπουργό και την κυβέρνησή του, μπλοκάροντας προσπάθειες αντιμετώπισης των ολοένα αυξανόμενων στοιχείων και καταγγελιών συστημικής διαφθοράς — συμπεριλαμβανομένων όσων ερευνώνται από την πρώτη Ευρωπαία γενική εισαγγελέα, Λάουρα Κόβεσι.

Διατηρώντας την παράδοση

Η Νέα Δημοκρατία δεν πνίγεται ξαφνικά στα σκάνδαλα· Κολυμπά σε αυτά εδώ και χρόνια. Υπό τον πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, μεταξύ 2004 και 2009, αντιμετώπισε μια διαρκή κρίση νομιμοποίησης: Εκείνα τα χρόνια είδαμε το σκάνδαλο υποκλοπών της «ελληνικής Γουότεργκεϊτ», την υπόθεση ανταλλαγής γης του Βατοπεδίου, το σκάνδαλο δωροδοκιών της Siemens και αδιαφανείς χρηματοοικονομικές συναλλαγές που αφορούσαν ασφαλιστικά ταμεία και κρατικά περιουσιακά στοιχεία. Όλα αυτά τροφοδότησαν ένα αίσθημα βαθιά ριζωμένης διαφθοράς και ατιμωρησίας. Τίποτα από αυτά όμως, δεν οδήγησε στην ουσιαστική λογοδοσία εκείνων που βρίσκονταν στην εξουσία, αλλά αντιθέτως, κανονικοποίησαν ένα στυλ διακυβέρνησης, στο οποίο οι συμφωνίες πίσω από κλειστές πόρτες, οι πελατειακές σχέσεις και η προστασία κομματικών δικτύων αντιμετωπίζονταν ως το βασικό λειτουργικό σύστημα του ελληνικού κράτους.

Το πρώτο μεγάλο ρήγμα στην σκηνοθετημένη εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη ως πρωθυπουργός, εμφανίστηκε το 2022, όταν ξέσπασε το σκάνδαλο του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator. Οι έρευνες έδειξαν ότι εκατοντάδες άνθρωποι — απλοί πολίτες, δημοσιογράφοι, στελέχη της αντιπολίτευσης, ακόμη και δικοί του υπουργοί, μεταξύ των οποίων ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης — τέθηκαν υπό παρακολούθηση μέσω ενός παράνομου λογισμικού και «νόμιμων» υποκλοπών, λίγο αφότου έθεσε την υπηρεσία πληροφοριών υπό τον άμεσο έλεγχό του. Το νήμα οδηγούσε κατευθείαν στο γραφείο του: Ο ανιψιός του και βασικός του διεκπεραιωτής, Γρηγόρης Δημητριάδης, και ο διοικητής της ΕΥΠ παραιτήθηκαν, αλλά κανένα πολιτικό πρόσωπο δεν διώχθηκε, και η κυβέρνηση έσπευσε να κλείσει την κοινοβουλευτική έρευνα.

Μόλις έξι μήνες μετά τις αποκαλύψεις για το Predator, το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη στις 28 Φεβρουαρίου 2023 διέλυσε ό,τι είχε απομείνει από τον μύθο της επάρκειας του Μητσοτάκη. Πενήντα επτά άνθρωποι, κυρίως φοιτητές, σκοτώθηκαν, όταν η επιβατική αμαξοστοιχία Intercity 62, συγκρούστηκε μετωπικά με εμπορική στην γραμμή Αθήνα–Θεσσαλονίκη, στο χειρότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα στη ζώσα μνήμη της χώρας. Από τις πρώτες ώρες, η κυβέρνηση προσπάθησε να περιορίσει τη φονική σύγκρουση σε ένα μόνο «τραγικό ανθρώπινο λάθος» του σταθμάρχη. Χρόνια προειδοποιήσεων για νεκρά συστήματα σηματοδότησης, υποστελέχωση και παγωμένες αναβαθμίσεις ασφάλειας μπήκαν κάτω από το χαλί.

Πολλοί αντέδρασαν. Οι οικογένειες των θυμάτων και οι σιδηροδρομικοί μίλησαν για χαμένα αποδεικτικά στοιχεία, αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος και διαρροές ηχητικών που φαίνονταν επεξεργασμένες, ώστε να διατηρηθεί η αφήγηση του «ανθρώπινου λάθους». Γιατί, ρωτούσαν, το κράτος διέταξε να ισοπεδωθεί ο χώρος — καλύπτοντας συντρίμμια και ακόμη και ανθρώπινα λείψανα με μπάζα — ενώ συγγενείς που αναζητούσαν απαντήσεις αντιμετώπιζαν τοίχο σιωπής; Η Βουλή συγκρότησε άλλη μία επιτροπή για τον υπουργό Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή (ξάδελφο του πρώην πρωθυπουργού), αλλά η επιτροπή της Νέας Δημοκρατίας ψήφισε την απαλλαγή του, τον Απρίλιο του 2024. Σχεδόν τρία χρόνια μετά: Καμία δίωξη, καμία πραγματική συνέπεια. Η αλυσίδα ευθύνης τελειώνει ακριβώς εκεί όπου το επέλεξε η κυβέρνηση.

Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις

Ωστόσο, αυτή η συσσώρευση οργής και πένθους δεν μεταφράστηκε σε εκλογική τιμωρία. Τον Ιούνιο του 2023, η Νέα Δημοκρατία κατέγραψε δεύτερη συνεχόμενη νίκη στις εθνικές εκλογές, συντρίβοντας τον ΣΥΡΙΖΑ και επιταχύνοντας την κατάρρευσή του. Παρά το ιστορικό σκανδάλων της κυβέρνησης, η Αριστερά αποδυναμώθηκε περαιτέρω από εσωτερικές διαιρέσεις, κακή επικοινωνία και έλλειψη ενότητας πριν από τις εκλογές, καθώς και από την απουσία ενός σαφούς αντι-κυβερνητικού αφηγήματος. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Νέα Δημοκρατία ήταν πλέον το προεπιλεγμένο κόμμα διακυβέρνησης, με την κυριαρχία της να μοιάζει απρόσβλητη, ακόμη και σε πρώην προπύργια της κεντροαριστεράς, όπως η Κρήτη. Οπλισμένος με αυτή την ανανεωμένη εντολή, ο Μητσοτάκης αντιμετώπισε το αποτέλεσμα ως άδεια να κυβερνά χωρίς περιορισμούς.

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που πήρε το όνομά του από τον κρατικό οργανισμό που διοχετεύει τις ευρωπαϊκές αγροτικές επιδοτήσεις, αποκάλυψε ένα σύστημα επιδοτήσεων γεμάτο με φανταστικά αγροτικά έργα, ανύπαρκτους αριθμούς ζώων, φυτείες μπανάνας στον Όλυμπο, ελαιώνες σε στρατιωτικά αεροδρόμια, ακόμη και βοσκοτόπια που εκτείνονταν μέσα στη θάλασσα. Δισεκατομμύρια σε ευρωπαϊκά κονδύλια διοχετεύονταν μέσω αυτού του μηχανισμού, ενώ οι ελεγκτές παραμερίζονταν και οι επικεφαλής του οργανισμού που αμφισβητούσαν παρατυπίες, απομακρύνονταν.

Μια ευρωπαϊκή έρευνα υπό το γραφείο της Κόβεσι περιγράφει μια συστηματική, οργανωμένη επιχείρηση απάτης που χρησιμοποιούσε τον ΟΠΕΚΕΠΕ για την υπεξαίρεση κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη επιβάλει στην Ελλάδα πρόστιμο 392,2 εκατομμυρίων ευρώ και μείωση κατά 5% των μελλοντικών αγροτικών επιδοτήσεων για χρόνια ανύπαρκτης εποπτείας. Πάντως, το νήμα οδηγεί κατευθείαν σε υπουργούς και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, με ιδιαίτερα πυκνά πελατειακά δίκτυα στην Κρήτη -το ίδιο μέρος που «γύρισε» στο κόμμα στις εκλογές του Ιουνίου 2023- καθώς τα χρήματα των επιδοτήσεων ξεπλένονταν μέσω φιλικών προς το κόμμα μεσαζόντων σε καλά περιφραγμένα φέουδα.

Καθώς το σκάνδαλο διευρυνόταν, το μέλημα της κυβέρνησης δεν ήταν η διαφάνεια, αλλά ο ακρωτηριασμός των αποδείξεων. Υπό πίεση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης «πέταξε» μερικά ονόματα που κατείχαν υψηλές κυβερνητικές θέσεις: Ο υπουργός Μετανάστευσης και πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μάκης Βορίδης (πρώην κορυφαίο στέλεχος της νεοναζιστικής ΕΠΕΝ) παραιτήθηκε, αφού κατονομάστηκε ως ύποπτος, μαζί με τέσσερις ακόμη ανώτερους αξιωματούχους.

Στις Βρυξέλλες, κοινοβουλευτική ερώτηση του Ιρλανδού ευρωβουλευτή Κίαραν Μαλούλι περιγράφει ωμά τον ΟΠΕΚΕΠΕ ως εργαλείο χειραγώγησης δικτύων νεποτισμού και μυστικής διανομής «δισεκατομμυρίων ευρώ». Ο ίδιος υποστήριξε ότι το σχέδιο της κυβέρνησης να καταργήσει τον οργανισμό και να τον ενσωματώσει στην εφορία μοιάζει με απόπειρα να θαφτεί η ευθύνη αντί να αντιμετωπιστεί. Στο πεδίο, οι πραγματικοί αγρότες αντικρίζουν τώρα ένα χρηματοδοτικό κενό ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ και καθυστερήσεις μηνών στις πληρωμές, καθώς οι έλεγχοι παγώνουν τις εκταμιεύσεις· Βρίσκονται στους δρόμους όλης της χώρας, διαμαρτυρόμενοι για τις επιδοτήσεις από τις οποίες εξαρτάται η επιβίωσή τους, ενώ ο λογαριασμός για την απάτη που διαπράχθηκε στο όνομα της «ανάπτυξης» και της κομματικής πίστης μεταφέρεται σε ανθρώπους που δεν είδαν ποτέ τα χρήματα. Παρά τα σαφή στοιχεία και τη συμμετοχή στελεχών της Νέας Δημοκρατίας και των τοπικών τους διαμεσολαβητών στη διαχείριση αυτών των κονδυλίων, η Δικαιοσύνη δεν έχει αγγίξει κανέναν.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης (πρώην μέλος του ακροδεξιού ΛΑΟΣ) περιέγραψε το εν λόγω σύστημα με ανατριχιαστική ειλικρίνεια τον περασμένο Ιούλιο. Όταν μια εισαγγελέας αγγίζει υπόθεση που αφορά υπουργό, καυχήθηκε, το σύνταγμα την υποχρεώνει να τον στείλει «χωρίς καθυστέρηση» στη Βουλή· «Βουλή σημαίνει πλειοψηφία, πλειοψηφία σημαίνει Νέα Δημοκρατία, και η Νέα Δημοκρατία έχει αποφασίσει ότι οι δικοί της υπουργοί “δεν πρέπει να ελέγχονται. Τελεία”».

Το ελληνικό «success story»

Καθώς η Κόβεσι ερευνά ένα άλλο μεγάλο ελληνικό σκάνδαλο -αυτή τη φορά γύρω από τα μεταπανδημικά κονδύλια της ΕΕ, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), με συμβάσεις δισεκατομμυρίων και ονόματα εν ενεργεία και πρώην υπουργών υπό εξέταση- ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει πετύχει κάτι σπάνιο ακόμη και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα: Να κυβερνά από σκάνδαλο σε σκάνδαλο αποφεύγοντας κάθε προσωπική ευθύνη. Οι καταγγελίες απορρίπτονται ως «τοξικότητα» και επιθέσεις από «σκοτεινές εξωγενείς δυνάμεις»· Όταν αυτή η γραμμή φθείρεται, ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε τίποτα, ενώ η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία χρησιμοποιείται ως ασπίδα για να μπλοκάρει έρευνες και να κρατά τους υπουργούς εκτός εμβέλειας.

Αντ’ αυτού, η κυβέρνηση καυχιέται για το μοντέλο ανάπτυξής της. Στα χαρτιά, η εικόνα είναι εντυπωσιακή: Το ΑΕΠ αυξάνεται περίπου κατά 2–2,3% ετησίως από το 2023, άνετα πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η ΕΕ, το ΔΝΤ και οι επιχειρηματικοί όμιλοι χαιρετίζουν την Ελλάδα ως «πυλώνα σταθερότητας και ανάπτυξης» και υπόδειγμα για το RRF, που διοχετεύει πάνω από 35 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια στην οικονομία. Όμως αυτό το υποτιθέμενο μοντέλο στηρίζεται σε χαμηλούς μισθούς, επιθετική απορρύθμιση της εργασίας και μια επενδυτική ώθηση με καύσιμο τον δανεισμό που ευνοεί συντριπτικά τις μεγάλες επιχειρήσεις μέσω δανείων του RRF που διανέμονται από τις τράπεζες, ενώ τα νοικοκυριά καλούνται να αντέξουν ένα μόνιμο σοκ κόστους ζωής.

Πίσω από τους τίτλους, η ταξική πραγματικότητα είναι σκληρή. Περίπου το ένα τέταρτο έως το ένα τρίτο του πληθυσμού παραμένει σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού — από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ — και η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά στον πάτο της ευρωπαϊκής μισθολογικής κατάταξης, με μέσες ετήσιες αποδοχές περίπου 18.000 ευρώ και κατώτατο μισθό γύρω στα 968 ευρώ τον μήνα — επίπεδα που απλώς δεν καλύπτουν τα κόστη στέγασης, τροφίμων και ενέργειας. Η φτώχεια των εργαζομένων κυμαίνεται γύρω στο 10%, ενώ η κυβέρνηση έχει περάσει εργασιακούς νόμους που επιτρέπουν εργάσιμες ημέρες έως και δεκατριών ωρών και αποδυναμώνουν περαιτέρω τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Σήμερα, πλοία, τρένα και πτήσεις κλείνουν συστηματικά από πανελλαδικές απεργίες για τις αμοιβές.

Την ίδια στιγμή, ο υπερτουρισμός και η κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων, υπερτροφοδοτημένα από τις «χρυσές βίζες» -μεταξύ άλλων σε εύπορους Ισραηλινούς επενδυτές και από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις- έχουν εκτοξεύσει τα ενοίκια και τις τιμές κατοικιών, μετατρέποντας την Αθήνα και τα νησιά σε πλατφόρμα επενδύσεων για ξένο και εγχώριο κεφάλαιο. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ελληνική πρωτεύουσα έχει γίνει απαγορευτικά ακριβή για τους ίδιους τους κατοίκους της, όπου πολλοί Έλληνες δεν μπορούν πλέον να αντέξουν οικονομικά ούτε μια εβδομάδα διακοπών στη χώρα τους. Αυτό που ο Κυριάκος Μητσοτάκης πουλά ως «success story» είναι ένα κλασικό καθεστώς συσσώρευσης: Ευρωπαϊκό χρήμα, φθηνή εργασία και ιδιωτικοποιημένα δημόσια αγαθά παράγουν υγιείς αποδόσεις για τράπεζες, κατασκευαστικούς ομίλους και ξενοδοχειακές αλυσίδες, ενώ ο μισθός των πολιτών απογυμνώνεται ακόμη περισσότερο.

Ένα μοντέλο που μπορεί να αναπαραχθεί

Σε όλη την ΕΕ, διαμορφώνεται ένα σύστημα στο οποίο η διαφθορά δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά μέρος της λειτουργικής λογικής της εξουσίας, και ο Μητσοτάκης βρίσκεται άνετα εντός του. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, κυβερνήσεις που παραδίδουν ανάπτυξη στα χαρτιά, σφραγίζουν τα σύνορα και παραμένουν ευθυγραμμισμένες με το ΝΑΤΟ ανταμείβονται και προστατεύονται, ανεξαρτήτως του τι κάνουν στο εσωτερικό. Επιπλέον, το ΕΛΚ κινείται πλέον απροκάλυπτα προς επίσημες συμμαχίες με την ακροδεξιά. Ένα δεξιό μπλοκ αποτελούμενο από το ΕΛΚ, τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές της Τζόρτζια Μελόνι και τους Patriots for Europe κυριαρχεί πλέον στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δίνοντας στην ΕΕ το πιο δεξιό κοινοβούλιο στην ιστορία της και κανονικοποιώντας τη συνεργασία με δυνάμεις που κάποτε θεωρούνταν πέρα από κάθε όριο. Το Qatargate και άλλα σκάνδαλα λόμπινγκ δεν οδήγησαν σε ουσιαστική διαφάνεια· Έστειλαν το μήνυμα στην πολιτική τάξη ότι η επιρροή είναι απλώς ακόμη ένα εμπόρευμα, προς διαπραγμάτευση όσο παραμένει πίσω από κλειστές πόρτες.

Η Ελλάδα είναι το πιο καθαρό παράδειγμα του πώς λειτουργεί αυτό. Μια χώρα που κάποτε παρουσιαζόταν ως ο ασθενής της Ευρώπης, τιμωρημένη με μνημόνια και εποπτεία του ΔΝΤ για τη διεφθαρμένη πολιτική της τάξη το 2010, σήμερα παρελαύνει ως πρότυπο. Το ίδιο κράτος που πειθαρχήθηκε για το «μαγείρεμα» των βιβλίων του, επιστρέφει στην Ευρώπη ως υπόδειγμα μαθητή προς μίμηση, με τον Μητσοτάκη να στεφανώνεται για ένα «οικονομικό θαύμα» και να συζητείται στις Βρυξέλλες ως μελλοντικός πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Για χρόνια, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προειδοποιούσαν για μια εξωτερική απειλή κατά της δημοκρατίας, όμως τελικά, το πραξικόπημα ήρθε από μέσα. Πολιτικά, αυτός είναι ο πραγματικός κίνδυνος του ελληνικού «θαύματος»: Παραδίδει στην άρχουσα τάξη της Ευρώπης ένα εύχρηστο εγχειρίδιο που λέει ότι μπορείς να αποδομήσεις τις εργασιακές προστασίες, να αποψιλώσεις τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης, να κατασκοπεύεις τους αντιπάλους, να υποβαθμίζεις θανατηφόρες καταστροφές, να διοχετεύεις δημόσιο χρήμα σε κομματικούς πελάτες και να διαφημίζεις νέες συμφωνίες όπλων με μια ισραηλινή κυβέρνηση που έχει διαπράξει γενοκτονία στη Γάζα και παρ’ όλα αυτά να υμνείσαι ως εκσυγχρονιστής μεταρρυθμιστής, αρκεί οι αποδόσεις των ομολόγων να παραμένουν ήρεμες και το κεφάλαιο να συνεχίζει να κερδίζει.

Για την ελληνική Αριστερά, το καθήκον δεν είναι να σβήνει κάθε νέο σκάνδαλο, αλλά να αντιμετωπίσει τη μηχανή που τα παράγει. Αυτό είναι αρκετά δύσκολο, όταν τα περισσότερα αριστερά κόμματα είναι διαλυμένα, δεν συνεργάζονται και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν απλώς αποχωρήσει από την αρένα. Μέσα σε αυτά τα ερείπια, εμφανίζεται ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, σχεδιάζοντας την επιστροφή του το 2026, με στήριξη από τον δισεκατομμυριούχο Ευάγγελο Μαρινάκη, που το 2015–2019 βρισκόταν σε πόλεμο με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η εποχή της λιτότητας στην Ελλάδα δεν τελείωσε ποτέ πραγματικά. Βαφτισμένη «μεταμνημονιακή» χώρα, στην πραγματικότητα είναι παγιδευμένη σε μια μόνιμη κατάσταση αναστολής: Μια διαχειριζόμενη, διεφθαρμένη δημοκρατία, όπου η κεντρώα ευπρέπεια, η ακροδεξιά πολιτική και η ένθερμη στήριξη στο Ισραήλ συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο κυβερνητικό σχέδιο. Ό,τι δοκιμάζεται σήμερα στην χώρα είναι ακριβώς αυτό που οι ελίτ της Ευρώπης ετοιμάζονται να εφαρμόσουν σε ολόκληρη την ήπειρο αύριο.

Πηγή: jacobin.com / Georgios Samaras