Μπέρνι Σάντερς: «Μπορούμε να αναστρέψουμε την παρακμή της Αμερικής»

Δεν αρκεί απλώς να επικρίνουμε τον Τραμπ. Πρέπει να προσφέρουμε ένα θετικό όραμα που θα βελτιώσει τη ζωή των Αμερικανών.

Σε αυτή τη δύσκολη στιγμή της αμερικανικής ιστορίας, είναι επιτακτικό να έχουμε το θάρρος να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, κάποτε αντικείμενο θαυμασμού σε ολόκληρο τον κόσμο, βρίσκονται σήμερα σε βαθιά παρακμή. Για χάρη των παιδιών μας και των μελλοντικών γενεών, οφείλουμε να αναστρέψουμε αυτή την παρακμή και να αλλάξουμε, με πολύ θεμελιώδεις τρόπους, την πορεία της χώρας μας.

Όχι και τόσο παλιά, οι ΗΠΑ θαυμάζονταν για τη δημοκρατία τους, το σύνταγμά τους, το κράτος δικαίου, τη ισχυρή μεσαία τάξη και το αμερικανικό όνειρο, που υποσχόταν ότι τα παιδιά και τα εγγόνια μας θα είχαν καλύτερη ζωή από τους γονείς τους.

Δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει πλέον.

Κάποτε είχαμε τη μεγαλύτερη και πιο δυναμική μεσαία τάξη στη Γη. Πια όχι. Σήμερα, το 60% του λαού μας ζει από μισθό σε μισθό, ενώ η εισοδηματική και περιουσιακή ανισότητα είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη μεγάλη χώρα. Παρά τις τεράστιες προόδους στην τεχνολογία και την παραγωγικότητα της εργασίας, οι πραγματικοί εβδομαδιαίοι μισθοί του μέσου Αμερικανού εργαζόμενου είναι σήμερα χαμηλότεροι απ’ ό,τι ήταν πριν από 53 χρόνια.

Κάποτε ήμασταν η πιο μορφωμένη χώρα στον κόσμο, με εξαιρετικό δημόσιο σχολικό σύστημα και το υψηλότερο ποσοστό νέων που αποφοιτούσαν από το πανεπιστήμιο. Πια όχι. Σήμερα, οι ΗΠΑ υστερούν σημαντικά έναντι συγκρίσιμων χωρών στη συνολική εκπαιδευτική επίδοση, το σύστημα προσχολικής φροντίδας έχει καταρρεύσει και εκατομμύρια νέοι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις σπουδές τους.

Κάποτε είχαμε το καλύτερο σύστημα υγείας στον κόσμο. Πια όχι. Παρότι δαπανούμε κατά κεφαλήν περισσότερα για την υγεία από κάθε άλλη χώρα, 85 εκατομμύρια Αμερικανοί είναι ανασφάλιστοι ή υποασφαλισμένοι, το προσδόκιμο ζωής μας είναι χαμηλότερο από των περισσότερων πλούσιων χωρών και αντιμετωπίζουμε τεράστια έλλειψη γιατρών, νοσηλευτών, οδοντιάτρων, συμβούλων ψυχικής υγείας και άλλων επαγγελματιών υγείας.

Κάποτε ήμασταν μια χώρα με αξιοπρεπή και προσιτή στέγη. Πια όχι. Από την πανδημία και μετά, η διάμεση τιμή κατοικίας αυξήθηκε κατά 55% και ξεπέρασε τα 410.000 δολάρια. Σήμερα, περισσότερα από 20 εκατομμύρια νοικοκυριά δαπανούν πάνω από το μισό του περιορισμένου εισοδήματός τους για στέγη, ενώ σχεδόν 800.000 άνθρωποι είναι άστεγοι. Τα νεαρά ζευγάρια αγοράζουν το πρώτο τους σπίτι, κατά μέσο όρο, δέκα χρόνια αργότερα στη ζωή τους απ’ ό,τι οι γονείς τους.

Κάποτε είχαμε ένα σχετικά θρεπτικό διατροφικό σύστημα. Πια όχι. Σήμερα, ως αποτέλεσμα της εταιρικής γεωργίας και της απληστίας της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, πολλά από τα παιδιά μας είναι εθισμένα στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και έχουμε τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και διαβήτη από κάθε άλλη μεγάλη χώρα στον κόσμο.

Κάποτε είχαμε το πιο προηγμένο σύστημα μεταφορών στον κόσμο. Πια όχι. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα σιδηροδρομικά μας δίκτυα υστερούν σημαντικά σε σχέση με τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες και εκατομμύρια άνθρωποι περνούν ώρες κάθε μέρα εγκλωβισμένοι στην κίνηση.

Όμως η παρακμή που βιώνουμε δεν είναι μόνο οικονομική. Το πολιτικό μας σύστημα είναι διεφθαρμένο και κυριαρχείται από μια εξαιρετικά άπληστη τάξη δισεκατομμυριούχων, η οποία μπορεί να αγοράζει και να πουλά πολιτικούς.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η χώρα μας διολισθαίνει ραγδαία στον αυταρχισμό, υπό έναν ασταθή και ναρκισσιστικό ηγέτη που θέλει ολοένα και περισσότερη εξουσία για τον εαυτό του.

Ο Ντόναλντ Τραμπ σφετερίζεται τις εξουσίες του Κογκρέσου, επιτίθεται στα δικαστήρια, εκφοβίζει τα μέσα ενημέρωσης, απειλεί τα πανεπιστήμια και διώκει και συλλαμβάνει τους πολιτικούς του αντιπάλους.

Ζούμε μία από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία της χώρας μας.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, υπάρχει και ο εγχώριος «στρατός» του Τραμπ, η ICE, μια υπηρεσία που καθημερινά δρα με εξωφρενικούς και αντισυνταγματικούς τρόπους.

Η ICE καταλαμβάνει και τρομοκρατεί κοινότητες, σπάει πόρτες χωρίς δέουσα διαδικασία, στέλνει πεντάχρονα παιδιά σε κέντρα κράτησης, απελαύνει παράνομα ανθρώπους και πυροβολεί εν ψυχρώ Αμερικανούς πολίτες.

Επιπλέον, ο αυταρχισμός του Τραμπ εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορά μας.

Σήμερα έχουμε έναν πρόεδρο που αισθάνεται πολύ πιο άνετα με τις δικτατορίες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των ΗΑΕ παρά με τις δημοκρατικές χώρες της Ευρώπης· έναν πρόεδρο που, μαζί με τον Ίλον Μασκ και άλλους, στηρίζει ακροδεξιά εξτρεμιστικά κόμματα σε όλο τον κόσμο.

Έχουμε έναν πρόεδρο που παρέχει άνευ όρων στήριξη στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έναν εγκληματία πολέμου που έχει κατηγορηθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τις γενοκτονικές του πολιτικές.

Έχουμε έναν πρόεδρο που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο ατιμώρητα, επιτιθέμενος παράνομα στη Βενεζουέλα, προτείνοντας παράλογα ο Καναδάς να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ και απειλώντας παρανοϊκά να καταλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία.

Λοιπόν, πού πάμε από εδώ και πέρα; Πώς αναστρέφουμε την παρακμή της Αμερικής; Πώς δημιουργούμε μια οικονομία που θα λειτουργεί για τους εργαζόμενους ανθρώπους και όχι μόνο για τους δισεκατομμυριούχους, μια ζωντανή δημοκρατία και μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στο διεθνές δίκαιο;

Η απάντηση δεν είναι περίπλοκη. Το κάνουμε οικοδομώντας ένα εθνικό, μαζικό, λαϊκό κίνημα που θα παλεύει για τις ανάγκες της αμερικανικής εργατικής τάξης. Το κάνουμε φέρνοντας τους ανθρώπους κοντά – μαύρους, λευκούς, Λατίνους, Ασιάτες, ομοφυλόφιλους και ετεροφυλόφιλους – γύρω από μια ατζέντα που αντιπαρατίθεται στην απληστία των ολιγαρχών και θεμελιώνεται στην οικονομική, κοινωνική, φυλετική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη.

Είναι αυτό ένα αδύνατο όνειρο; Μπορεί να γίνει; Φυσικά και μπορεί.

Η επιτυχημένη λαϊκή εκστρατεία του Ζόραν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη μάς έδωσε τον οδικό χάρτη.

Ξεκινώντας από μόλις 1% στις δημοσκοπήσεις, ο Μαμντάνι είχε το θάρρος να συγκρουστεί με το κατεστημένο των Δημοκρατικών, το κατεστημένο των Ρεπουμπλικανών και τους ολιγάρχες. Και νίκησε, οργανώνοντας μια εκστρατεία βάσης με πάνω από 90.000 εθελοντές που χτυπούσαν πόρτες, στηριγμένοι σε μια ισχυρή προοδευτική ατζέντα.

Ναι. Ό,τι πέτυχε ο Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη μπορεί και πρέπει να επαναληφθεί και στις 50 πολιτείες.

Το μάθημα της εκστρατείας του Μαμντάνι είναι ξεκάθαρο: δεν αρκεί απλώς να είμαστε επικριτικοί απέναντι στον Τραμπ και τις καταστροφικές του πολιτικές. Πρέπει να παρουσιάσουμε ένα θετικό όραμα που θα βελτιώσει τη ζωή των απλών Αμερικανών.

Ορίστε μερικά μόνο από τα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν:

1) Πρέπει να δημιουργήσουμε μια ζωντανή δημοκρατία, τερματίζοντας την απόφαση Citizens United και αποτρέποντας τους δισεκατομμυριούχους από το να αγοράζουν εκλογές.

2) Είτε αρέσει είτε όχι στο κατεστημένο των Δημοκρατικών, πρέπει να εγγυηθούμε την υγειονομική περίθαλψη ως ανθρώπινο δικαίωμα, μέσω του Medicare for All.

3) Πρέπει να χτίσουμε εκατομμύρια προσιτές κατοικίες και διαμερίσματα και να δώσουμε στη νεότερη γενιά τη δυνατότητα να αποκτήσει δικό της σπίτι.

4) Πρέπει να καταστήσουμε τα δημόσια κολέγια, πανεπιστήμια, τεχνικές σχολές και ιατρικές σχολές δωρεάν και να έχουμε το καλύτερο σύστημα παιδικής φροντίδας και δημόσιας εκπαίδευσης στον κόσμο.

5) Πρέπει να επεκτείνουμε την κοινωνική ασφάλιση και να επαναφέρουμε τα παραδοσιακά συνταξιοδοτικά προγράμματα, ώστε κάθε ηλικιωμένος σε αυτή τη χώρα να μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με αξιοπρέπεια.

6) Πρέπει να αυξήσουμε τον κατώτατο μισθό σε μισθό αξιοπρεπούς διαβίωσης και να εγγυηθούμε σε κάθε εργαζόμενο το δικαίωμα να ενταχθεί σε συνδικάτο.

7) Πρέπει να απαιτήσουμε από τους πλουσιότερους ανθρώπους και τις πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις της Αμερικής να πληρώνουν το δίκαιο μερίδιό τους σε φόρους.

Ζούμε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία της χώρας μας. Όμως η αλήθεια είναι ότι, σε όλη την ιστορία μας, έχουμε αντιμετωπίσει μεγάλες προκλήσεις και στο παρελθόν. Από τον επαναστατικό πόλεμο μέχρι το έγκλημα της δουλείας, από τη Μεγάλη Ύφεση μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και από τον αιωνόβιο αγώνα για τα civil rights μέχρι τους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών, των εργαζομένων και της LGBTQ+ κοινότητας, ο λαός μας πάλεψε για τη δικαιοσύνη – και νίκησε. Και μπορούμε να το ξανακάνουμε.

Σε περιόδους μεγάλης κρίσης, ο αμερικανικός λαός ενώθηκε και επέλεξε τη δημοκρατία αντί του αυταρχισμού, τη δικαιοσύνη αντί της απληστίας, την αλληλεγγύη αντί του διχασμού. Το κατάλαβαν στο παρελθόν – και το καταλαβαίνουμε και σήμερα: όταν στεκόμαστε ενωμένοι, όσο χρήμα και εξουσία κι αν έχουν οι ολιγάρχες, δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορούμε να πετύχουμε.

Έτσι αναστρέφουμε την παρακμή της Αμερικής, ανανεώνουμε τη δημοκρατία μας και χτίζουμε ένα μέλλον αντάξιο των παιδιών μας και των γενεών που έρχονται.

*Το άρθρο του Bernie Sanders στην εφημερίδα Guardian