Ποιος είναι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο που συνελήφθη μετά την επίθεση των ΗΠΑ

Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες, συνελήφθησαν μετά από μια «εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση» που πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ στη χώρα, σύμφωνα με ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, που δημοσιεύτηκε στο Truth Social, το πρωί του Σαββάτου (03/01).

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πραγματοποίησαν με επιτυχία μια μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον της Βενεζουέλας και του ηγέτη της, Προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος, μαζί με τη σύζυγό του, συνελήφθη και μεταφέρθηκε αεροπορικώς εκτός της χώρας. Η επιχείρηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τις αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου. Λεπτομέρειες θα ακολουθήσουν. Σήμερα στις 11 π.μ. (18:00 ώρα Ελλάδας) θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη Τύπου στο Mar-a-Lago. Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!», αναφέρει στην ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ.  Η εν λόγω ανακοίνωση ακολουθεί μετά τις ισχυρές εκρήξεις που σημειώθηκαν τη νύχτα στην πρωτεύουσα Καράκας.

Παράλληλα, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Βενεζουέλας, τη θέση του Μαδούρο αναλαμβάνει η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία σε ηχητικό μήνυμα που μεταδόθηκε στην κρατική τηλεόραση απαίτησε «άμεση απόδειξη ζωής του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της πρώτης μαχήτριας Σίλια Φλόρες».

Ποιος είναι όμως ο Νικολάς Μαδούρο, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας που συνελήφθη μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ;

Ο Νικολάς Μαδούρο Μόρος κυβερνά τη Βενεζουέλα από το 2013, όταν διαδέχθηκε τον Ούγκο Τσάβες, μετά το θάνατό του. Προερχόμενος από μια αριστερή οικογένεια, ο 63ος πρόεδρος της χώρας γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1962 στο Καράκας της Βενεζουέλας. Ο πατέρας του, Νικολάς Μαδούρο Γκαρσία, καταλήγει να γίνεται αρχηγός συνδικάτου και «ο καταλληλότερος να ηγηθεί του Movimiento Electoral del Pueblo (MEP)».

Ολοκλήρωσε τις δευτεροβάθμιες σπουδές του στο λύκειο Χοσέ Άβαλος, ενώ δραστηριοποιήθηκε πολιτικά στη Σοσιαλιστική Λίγκα. Σε νεαρή ηλικία, άρχισε να εργάζεται ως οδηγός λεωφορείου του Καράκας, όπου έφτασε να γίνει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και να αναδειχθεί σε συνδικαλιστικό ηγέτη. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος μάλιστα, του νέου Συνδικάτου του Μετρό του Καράκας (SITRAMECA).

Ο Μαδούρο δραστηριοποιήθηκε στο Μπολιβαριανό Επαναστατικό Κίνημα 200 (MBR-200). Υπήρξε εξέχων ακτιβιστής υπέρ της απελευθέρωσης του Διοικητή Ούγκο Τσάβες, όταν εκείνος βρισκόταν στη φυλακή, λόγω της συμμετοχής του στη στρατιωτική εξέγερση του 1992. Εκείνη την περίοδο, συναντιόταν μυστικά με συλλογικότητες που στήριζαν την επαναστατική διαδικασία.

Ο ίδιος συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Διεύθυνση του MBR-200 (1994–1997). Υπήρξε εθνικός ιδρυτής της Μπολιβαριανής Δύναμης Εργαζομένων (FBT), οργάνωσης της οποίας διετέλεσε Εθνικός Συντονιστής. Ήταν ιδρυτικό μέλος του Κινήματος Πέμπτης Δημοκρατίας (MVR) και Συντονιστής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος κατά τα έτη 2000–2001. Διετέλεσε Συντονιστής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Μπλοκ της Αλλαγής στην Εθνοσυνέλευση (AN) και Βουλευτής στο Κογκρέσο της Δημοκρατίας της Βενεζουέλας από τις 23 Ιανουαρίου έως τις 15 Δεκεμβρίου 1999. Στο Κογκρέσο της Δημοκρατίας της Βενεζουέλας, διετέλεσε επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Κινήματος Πέμπτης Δημοκρατίας (MVR) και μέλος διαφόρων μόνιμων επιτροπών.

Επιπλέον, εξελέγη κύριος Βουλευτής της Ομοσπονδιακής Περιφέρειας για την πενταετία 2000–2005. Ο Μαδούρο προήδρευσε της Εθνοσυνέλευσης από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2006, οπότε και κλήθηκε να αναλάβει το Υπουργείο Εξωτερικών. Από τη θέση αυτή προώθησε, μαζί με τον Ούγκο Τσάβες, τη δημιουργία και εδραίωση των οργανισμών ALBA (2001), Petrocaribe (2005), UNASUR (2008) και CELAC (2010).

Στις 10 Οκτωβρίου 2012 διορίστηκε Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος. Στις 8 Μαρτίου 2013, λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του Προέδρου Τσάβες, διορίστηκε, βάσει συνταγματικής πρόβλεψης, Μεταβατικός Πρόεδρος της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας.

Διακυβέρνηση

Στις 14 Απριλίου 2013 προκηρύχθηκαν εκλογές για νέο Πρόεδρο, τις οποίες ο Μαδούρο κέρδισε ως υποψήφιος του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας Ενρίκε Καπρίλες, με ποσοστό 50.62%. Oρκίστηκε Πρόεδρος της Βενεζουέλας στις 19 Απριλίου 2013. Ο Μαδούρο άρχισε να κυβερνά τη Βενεζουέλα από τις 19 Νοεμβρίου 2013. Η διακυβέρνησή του έχει συνυπάρξει με μια πτώση στην κοινωνικο-οικονομική κατάσταση της Βενεζουέλας, με την εγκληματικότητα, τον πληθωρισμό, τη φτώχεια και την πείνα να αυξάνονται.

Οι ελλείψεις στη Βενεζουέλα και η μείωση του βιοτικού επιπέδου οδήγησαν σε διαμαρτυρίες οι οποίες ξεκίνησαν το 2014 και οι οποίες κλιμακώνονται σε καθημερινής συχνότητας πορείες στο εσωτερικό της χώρας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα 43 θανάτους και μια μείωση στη δημοτικότητα του Μαδούρο.

Η απώλεια αυτή, στη δημοτικότητα του Μαδούρο κατέδειξε την ανάγκη εκλογής μιας Εθνικής Συνέλευσης το 2015 υπό την ηγεσία της αντιπολίτευσης και ενός κινήματος το 2016, παρόλο που ο ίδιος εξακολουθεί να διατηρεί την εξουσία μέσω πολιτικών οργάνων όπως το Ανώτατο Δικαστήριο, η εκλογική αρχή και ο στρατός.

Με την έναρξη της συνταγματικής κρίσης στη χώρα, κατά την οποία το Ανώτατο Δικαστήριο διέκοψε την εξουσία της Εθνοσυνέλευσης, προκλήθηκαν πολύμηνες διαμαρτυρίες, ώστε ο Μαδούρο να ζητήσει την επανεξέταση του Συντάγματος. Στις 30 Ιουλίου 2017, εξελέγη η Συνταγματική Συνέλευση της Βενεζουέλας, με την πλειοψηφία των μελών της να τάσσεται υπέρ του. Στις 20 Μαΐου 2018, ο Μαδούρο επανεξελέγη Πρόεδρος της Βενεζουέλας με το Συμβούλιο του Ατλαντικού και τους Financial Times να περιγράφουν το αποτέλεσμα ως μια εκλογική διαδικασία που είχε τη χαμηλότερη προσέλευση ψηφοφόρων στη σύγχρονη ιστορία της Βενεζουέλας.

Όπως ο Τσάβες, έτσι και ο Μαδούρο κατηγορείται για αυταρχική ηγεσία με τα μέσα ενημέρωσης να τον περιγράφουν ως δικτάτορα, ειδικά μετά την αναστολή λειτουργίας του κινήματος που απευθυνόταν προς αυτόν. Μετά τις εκλογές του 2017, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στον Μαδούρο, παγώνοντας τα περιουσιακά στοιχεία του στις ΗΠΑ και του απαγόρευσαν την είσοδο στη χώρα, δηλώνοντας ότι είναι δικτάτορας. Η πλειοψηφία των κρατών της Αμερικής και του Δυτικού Κόσμου αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη Συνταγματική Συνέλευση και την εγκυρότητα της επανεκλογής του στις εκλογές του 2018.

Η πρώτη του θητεία έληξε στις 10 Ιανουαρίου 2019 και ο πρόεδρος ορκίστηκε για δεύτερη θητεία, παρά τις εκκλήσεις για παραίτηση. Λίγα λεπτά μετά την ορκωμοσία του, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών καταδίκασε την ενέργεια και σε ψήφισμά του τον κήρυξε “παράνομο πρόεδρο της Βενεζουέλας”, απαιτώντας τη διεξαγωγή εκλογών.

Η Εθνοσυνέλευση κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ορισμένα κράτη απομάκρυναν τις πρεσβείες τους από τη Βενεζουέλα, θεωρώντας ότι με τη νέα του ορκωμοσία, ο Μαδούρο μετέτρεπε τη χώρα σε νέα “δικτατορία”. Στις 2 Φεβρουαρίου 2019, σε συνέχεια μαζικών διαδηλώσεων στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας ο Μαδούρο πρότεινε πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Ο Νικολάς Μαδούρο επανεξελέγη στις Προεδρικές εκλογές του 2024 με 51,95%, ποσοστό που αμφισβητήθηκε έντονα. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός της επικήρυξής του από τις ΗΠΑ με το ποσό των 25 εκατομμυρίων δολαρίων, στις 10 Ιανουαρίου 2025, ημέρα της ορκωμοσίας του.

Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Βενεζουελάνοι έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους την τελευταία δεκαετία, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις μετακίνησης πληθυσμών στη σύγχρονη ιστορία. Παρόλο που η μετανάστευση από τη Βενεζουέλα υπήρχε και νωρίτερα, η έξοδος επιτάχυνε έντονα μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Μαδούρο το 2013.

Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ

Οι σχέσεις μεταξύ Βενεζουέλας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται σε κρίση εδώ και δεκαετίες, όμως επί Μαδούρο η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε.

Μεταξύ άλλων, οι αμερικανικές δικαστικές αρχές έχουν απαγγείλει βαριές κατηγορίες σε βάρος του Μαδούρο και στενών συνεργατών του για εμπλοκή σε διεθνή κυκλώματα διακίνησης ναρκωτικών, ξέπλυμα χρήματος και συνεργασία με ένοπλες εγκληματικές οργανώσεις. Οι κατηγορίες αυτές έχουν απορριφθεί κατηγορηματικά από την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, η οποία τις χαρακτηρίζει πολιτικά υποκινούμενες.

Από πλευράς του, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε επανειλημμένα σκληρή στάση απέναντι στον Μαδούρο, παρουσιάζοντάς τον ως παράγοντα αποσταθεροποίησης για τη Λατινική Αμερική. Το 2020, η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ απήγγειλε κατηγορίες σε βάρος του Μαδούρο για «ναρκο-τρομοκρατία». Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης τον κατηγόρησε πω;, μαζί με στενούς συνεργάτες του, συνεργάστηκε επί χρόνια με την κολομβιανή αντάρτικη οργάνωση FARC για τη διακίνηση κοκαΐνης προς τις ΗΠΑ. Ο ίδιος απάντησε αποκαλώντας τον Τραμπ «ρατσιστή καουμπόι». Οι κατηγορίες για εκλογική νοθεία επανήλθαν και στην πιο πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση, το 2024, μετά την οποία ο Μαδούρο ορκίστηκε ξανά τον περασμένο Ιανουάριο, ενώ η Ουάσινγκτον ενίσχυσε την οικονομική και στρατιωτική πίεση προς το καθεστώς του.

Στις 7 Αυγούστου, η υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, Πάμελα Μπόντι, ανακοίνωσε αμοιβή 50 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψή του – ποσό που είχε ήδη διπλασιαστεί από την προηγούμενη χρονιά.

*Με πληροφορίες από wikipedia, presidencia.gob.ve