Πώς η ρωσική ελίτ παρακάμπτει τις κυρώσεις

Το υπόγειο δίκτυο με το οποίο η ρωσική ελίτ καταφέρνει να παρακάμπτει τις κυρώσεις και να πραγματοποιεί συναλλαγές δισεκατομμυρίων δολαρίων με ροή αγαθών, από εξοπλισμό γεωτρήσεων έως αεροσκάφη και πολυτελή γιοτ, αποκαλύπτει έκθεση της βρετανικής οργάνωσης κατά της διαφθοράς, Transparency International.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, κομβικό ρόλο στην παράκαμψη των κυρώσεων διαδραματίζουν τα βρετανικά υπερπόντια εδάφη, οι γνωστοί «φορολογικοί παράδεισοι». Οι συναλλαγές ύψους 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων σχετίζονται με εμπορικές συμφωνίες, που αφορούν περισσότερα από 150 πολυτελή γιοτ, δεκάδες αεροσκάφη και εξοπλισμό που προοριζόταν για τον ιδιαίτερα προσοδοφόρο ρωσικό πετρελαϊκό τομέα.

Οι ερευνητές της Transparency International, όπως αναφέρει ο Guardian, διαπίστωσαν ότι πάνω από το 95% των επίμαχων εμπορικών συναλλαγών, πραγματοποιήθηκαν μέσω των Βρετανικών Παρθένων Νήσων, των Βερμούδων, των Νήσων Κέιμαν και του Γιβραλτάρ. Από την ανάλυση 29.000 συναλλαγών προέκυψαν μεταξύ άλλων τα εξής:

• Γιοτ που συνδέονται με συμμάχους του Βλαντίμιρ Πούτιν.
• Εξοπλισμός γεωτρήσεων για πετρελαϊκά έργα που υποστηρίζονται από το Κρεμλίνο.
• Άνθρακας που συνδέεται με τον φιλορώσο πρώην πρόεδρο της Ουκρανίας.
• Ιδιωτικό αεροσκάφος που συνδέεται με τον τσετσένο πολέμαρχο Ραμζάν Καντίροφ.

Οι περισσότερες συναλλαγές πραγματοποιήθηκαν αμέσως μετά την επιβολή των διεθνών κυρώσεων το 2022. Ωστόσο, η Transparency International εντόπισε και πολλές πιο πρόσφατες συμφωνίες στα δεδομένα, τα οποία καλύπτουν την περίοδο έως τον Ιανουάριο του 2025.

Το 2022 καταγράφηκαν 65 συναλλαγές με την περιγραφή «yacht», συχνά μέσω υπεράκτιων εταιρειών στο πλαίσιο μεταβιβάσεων μεταξύ Τουρκίας και του ρωσικού λιμανιού του Σότσι, στη Μαύρη Θάλασσα. Ο αριθμός των συναλλαγών με γιοτ αυξήθηκε σε 97 το 2023, περιλαμβάνοντας παραδόσεις σε περιοχές της Κριμαίας που έχουν προσαρτηθεί από τη Ρωσία.

Τα πολυτελή γιοτ της ρωσικής ελίτ

Ένα από τα σκάφη που εμφανίζεται στα εμπορικά δεδομένα των Νήσων Κέιμαν, το Universe, μήκους 74 μέτρων και αξίας 100 εκατ. δολαρίων (74 εκατ. λιρών), έχει στο παρελθόν συνδεθεί με τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αντιπρόεδρο του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας και πρώην πρόεδρο της χώρας, ο οποίος τελεί υπό βρετανικές κυρώσεις.

Ένα άλλο, με την ονομασία Marlin, παραδόθηκε στη Ρωσία το 2022 μέσω εταιρείας στις Νήσους Κέιμαν, σύμφωνα με τα εμπορικά στοιχεία. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ανεξάρτητου ρωσικού μέσου Proekt, το σκάφος αγοράστηκε από τον ολιγάρχη Σουλεϊμάν Κερίμοφ, ο οποίος στη συνέχεια το δώρισε σε ανώτερο πρόσωπο του στενού κύκλου του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Κερίμοφ περιλαμβάνεται επίσης στη λίστα κυρώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου.

«Πάρτι» στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους

Από τα 8 δισ. δολάρια εμπορίου που ανέλυσε η Transparency International, τα 4,4 δισ. αφορούσαν εταιρείες στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (BVI), η κυβέρνηση των οποίων έχει δεχθεί προειδοποιήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο για καθυστερήσεις στη δημοσιοποίηση προσβάσιμου μητρώου εταιρικής ιδιοκτησίας.

Εταιρείες που συνδέονται με την οικογένεια του υπό κυρώσεις φιλορώσου πρώην προέδρου της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, φέρονται να απέστειλαν άνθρακα που εξορύχθηκε σε κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας προς την Τουρκία, σύμφωνα με το ρωσικό μέσο iStories με έδρα τη Λετονία. Τα έσοδα από τις πωλήσεις αυτές φέρεται να διοχετεύθηκαν σε υπεράκτιους λογαριασμούς καταχωρισμένους σε εταιρεία των BVI που εντοπίστηκε στα εμπορικά δεδομένα.

Η Transparency International ανέφερε ότι οι Βρετανικές Παρθένες Νήσοι αποτελούν ιδιαιτερότητα μεταξύ των υπερπόντιων εδαφών, καθώς οι περισσότερες συναλλαγές που τις αφορούν ήταν εξαγωγές από τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς φυσικών πόρων από ρωσικές εταιρείες. «Αυτό ενδέχεται να υποδηλώνει ιδιαίτερη προτεραιότητα για τις ρωσικές εταιρείες στην προσπάθειά τους να αποκρύψουν εμπορικά έσοδα», ανέφεραν οι ερευνητές.

Δεύτερες στη λίστα οι Βερμούδες

Δεύτερο σε συχνότητα μεταξύ των υπερπόντιων εδαφών είναι οι Βερμούδες, με όγκο συναλλαγών σχεδόν 3 δισ. δολαρίων. Ρωσικές εταιρείες χρησιμοποίησαν οντότητες στις Βερμούδες για να πληρώσουν εξοπλισμό γεωτρήσεων στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου, σύμφωνα με την έκθεση, συμπεριλαμβανομένων αεριοστροβίλων και πασσάλων που προορίζονταν για θυγατρική του ομίλου Sakhalin Energy, ο οποίος κατασκευάζει τον εκτεταμένο αγωγό πετρελαίου και φυσικού αερίου Sakhalin-2.

Η βρετανική πετρελαϊκή εταιρεία Shell αποχώρησε από το έργο Sakhalin το 2022, μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, και πλέον η πλειοψηφία του ανήκει στη Gazprom, η οποία υποστηρίζεται από το Κρεμλίνο.

Εταιρεία με έδρα τις Βερμούδες φέρεται επίσης να λειτούργησε ως μεσάζων στην πώληση αεροσκάφους Airbus RA-73417 αξίας 55 εκατ. δολαρίων από εταιρεία με έδρα το Ντουμπάι, το οποίο, σύμφωνα με ρωσικά δημοσιεύματα, αγοράστηκε από την οικογένεια του υπό κυρώσεις τσετσένου ηγέτη Ραμζάν Καντίροφ.

Η Transparency International ανέφερε: «Δυστυχώς, εδώ και πολλά χρόνια παρατηρούμε μια δυσλειτουργική ισορροπία, κατά την οποία παράνομες χρηματοοικονομικές ροές, φοροδιαφυγή, παράκαμψη κυρώσεων και άλλες μορφές παρατυπιών διοχετεύονται μέσω εταιρειών και διαμεσολαβητών που είναι καταχωρισμένοι σε μη υπόλογες δικαιοδοσίες».

Πηγή: ieidiseis.gr / Παναγιώτης Κωνσταντίνου