Το «τσάμπα»… ζει στους μισθούς των εκπαιδευτικών: Μείωση 35% μέσα σε 15 χρόνια

Η κυνική δήλωση της βουλεύτριας της ΝΔ Χριστίνας Αλεξοπούλου ότι «το τσάμπα πέθανε», πυροδότησε κύμα αντιδράσεων. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιχείρησε να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, λέγοντας περίπου «δεν είναι αυτό που νομίζετε». Η  κ. Αλεξοπούλου, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν ήθελε να προσβάλλει τους πολίτες, αλλά αναφερόταν στις μαξιμαλιστικές πολιτικές των κομμάτων της σημερινής αντιπολίτευσης.

Μόνο που η ερμηνεία αυτή προσβάλλει τη νοημοσύνη των πολιτών, που κατάλαβαν πολύ καλά τι άκουσαν.

Υπενθυμίζουμε ότι η εξωφρενική δήλωση έγινε στην εκπομπή του δημοσιογάφου Τάκη Χατζή, στο Mega News, ως απάντηση στην εύλογη ερώτηση πώς μπορεί να επιβιώσει ένας εκπαιδευτικός που υπηρετεί σε νησί, με μισθό 800 ευ ρώ και ενοίκιο 400.

Η βουλεύτρια επέμεινε ότι αρκεί το μέτρο της επιστροφής ενοικίου, που για τους υπηρετούντες στην επαρχία δημοσίους υπαλλήλους αυξήθηκε σε δύο ετησίως. Προφανώς το να ζουν αξιοπρεπώς από τον μισθό τους οι εκπαιδευτικοί, και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί, χωρίς να δίνουν το μισό τους εισόδημα για νοίκι, για την κ. Αλεξοπούλου σημαίνει ότι θέλουν να ζουν «τσάμπα», στις πλάτες του κράτους.

Μόνο που το «τσάμπα βιώσας», δεν είναι προνόμιο των εκπαιδευτικών, αλλά των προνομιούχων στρωμάτων που θησαυρίζουν εις βάρος των πολλών, μεταξύ τους και γαλάζια στελέχη που έχουν πιαστεί ουκ ολίγες φορές με τη «γίδα στην πλάτη».

Ενοίκια στα ύψη – μισθοί στα τάρταρα

Το να εξισώνεις τους χαμηλόμισθους εκπαιδευτικούς με «τσαμπατζήδες», εκτός από πρόκληση και αλαζονεία, φανερώνει και αβυσσαλέα άγνοια.

Από τη μία μεριά, η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα εκδηλώνεται με τον πλέον οξύ τρόπο, με το κόστος στέγασης να είναι το υψηλότερο στην ΕΕ σε σχέση με το εισόδημα. Είναι κάτι που έχει αναγκαστεί να παραδεχτεί και η κυβέρνηση. Μόνο που τα μέτρα που θεσπίζει έχουν χαρακτηριστεί ανεπαρκή, ιδίως για τους ενοικιαστές, που σηκώνουν και το μεγαλύτερο βάρος.

Από την άλλη, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας και μέσης εκπαίδευσης, παραμένουν από τους πιο κακοπληρωμένους στην Ευρώπη, όπως αποδεικνύουν οι σχετικές εκθέσεις της Εurostat και του ΟΟΣΑ. Το πρόβλημα είναι ακόμα μεγαλύτερο για τους αναπληρωτές και νεοδιόριστους στα νησιά, την περιφέρεια, ακόμα και στα αστικά κέντρα. Η λαίλαπα των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει μετατρέψει ολόκληρες περιοχές σε «τουριστουπόλεις», εκτοξεύοντας τα ενοίκια σε επίπεδα απαγορευτικά για τον μέσο μισθό.

Δουλεύοντας… σχεδόν τσάμπα

Για τους εκπαιδευτικούς και άλλους δημόσιους λειτουργούς, που καλούνται να υπηρετήσουν εκτός έδρας το πρόβλημα γιγαντώνεται.

Η έλλειψη προσιτής στέγης, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος ζωής και τους εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς, σε όρους αγοραστικής δύναμης, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα, που απειλεί τα θεμέλια της  κοινωνικής συνοχής.

Οι μαζικές παραιτήσεις αναπληρωτών και νεοδιόριστων, που καλούνται να υπηρετήσουν σε ακριτικές και νησιωτικές περιοχές, είναι αποτέλεσμα και της οικονομικής δυσπραγίας.

Πολλοί από αυτούς αναγκάζονται να πληρώνουν διπλά ενοίκια, εκεί που μένουν κι εκεί που εργάζονται, να «ξεσπιτώνονται» πριν τελειώσει καν η σχολική χρονιά, γιατί από το Πάσχα ξεκινάει η τουριστική σεζόν, να ζουν διαρκώς με μια βαλίτσα στο χέρι, ακόμα και να κοιμούνται σε πάρκινγκ, κάμπινγκ ή  προσωρινά καταλύματα, μέχρι να καταφέρουν να βρουν μόνιμη στέγη. Κάποιοι πραγματικά δουλεύουν τσάμπα, αφού τα έξοδα στοιχειώδους διαβίωσης ξεπερνάνε τον μισθό, και αναγκάζονται να ζητήσουν χρήματα ακόμα και απο τους γονείς τους για να πληρώσουν το νοίκι.

Το «τσάμπα» δεν έχει πεθάνει στην αντίληψη της κυβέρνησης, που νομίζει ότι οι εκπαιδευτικοί και άλλοι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι, μπορούν να επιβιώσουν με μισθούς που τελειώνουν απο την τρίτη ή ακόμα και τη δεύτερη εβδομάδα του μήνα.

Εκπαιδευτικοί κατώτερου μισθού

Η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για την εκπαίδευση στην Ελλάδα (Improving Learning Outcomes in Greece), αποδεικνύει ότι η μισθολογική κατάσταση των εκπαιδευτικών στη χώρας μας, είναι από τις χειρότερες παγκοσμίως.

Όπως αναγνωρίζει η έκθεση, oi μισθοί των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα έχουν υποστεί σοβαρή καθίζηση, από τα χρόνια της οικονομικής κρίσης και μετά.

Συγκεκριμένα, έχουν μειωθεί κατά 35% σε πραγματικούς όρους από το 2010 ως και το 2024, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, από την προσχολική ως την ανώτερη δευτεροβάθμια. Ο ΟΟΣΑ παίρνει ως κοινό μέτρο σύγκρισης, τον μισθό ενός εκπαιδευτικού με τυπικά προσόντα, μετά από 15 έτη προϋπηρεσίας.

Οι δεύτεροι χαμηλότεροι μισθοί στον ΟΟΣΑ

Το 2023, οι μέσοι ετήσιοι μισθοί των εκπαιδευτικών της κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (γυμνάσιο) ήταν οι δεύτεροι χαμηλότεροι μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία: περίπου 32.000 δολάρια ΗΠΑ, σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPPs). Πράγματι, από το σχετικό σχεδιάγραμμα της έκθεσης, προκύπτει ότι είμαστε ουραγοί στους μισθούς των εκπαιδευτικών, σε όρους αγοραστικής δύναμης, μαζί με τη Σλοβακία και τη Λετονία. Ο μέσος ετήσιος μισθός των εκπαιδευτικών, στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 56.461 δολάρια και στην ΕΕ 55.431 δολάρια, σε PPPs.

Δηλαδή, οι πραγματικοί μισθοί των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα είναι μόλις το 56% του μέσου μισθού των συναδέλφων τους στις χώρες των ΟΟΣΑ.

O δε κατώτατος μισθός των νεοδιοριζόμενων είναι μόλις 22.000 δολάρια σε όρους αγοραστικής δύναμης, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 43.000 δολάρια και της ΕΕ 42.000.

Χαμηλότεροι μισθοί από άλλους πτυχιούχους

Οι μισθοί των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα είναι κατά πολύ χαμηλότεροι από τους μισθούς των υπόλοιπων πτυχιούχων. Το 2024, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί κέρδιζαν το 69-72% του μέσου μισθού των πτυχιούχων, έναντι 83-81% κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Η ελληνική επαρχία «ανασαίνει» με αναπληρωτές

Σύμφωνα με τις εκθέσεις των διευθυντών στο PISA 2022, οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί (84,2%) σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης απασχολούνται με συμβάσεις πλήρους απασχόλησης.

Ωστόσο, η μερική απασχόληση είναι πιο συνηθισμένη μεταξύ των εκπαιδευτικών σε αγροτικές περιοχές ή χωριά με λιγότερους από 3.000 κατοίκους.

Το 2022, μόνο το 29 % των μαθητών σε αγροτικές περιοχές ή χωριά φοιτούσαν σε σχολεία όπου το 80% ή περισσότερο των εκπαιδευτικών εργάζονταν με πλήρη απασχόληση, σε σύγκριση με το 71% στις κωμοπόλεις και το 66 % στις πόλεις, με πάνω από 100 000 κατοίκους.

Αυτό σημαίνει ότι οι μισθοί των εκπαιδευτικών στα χωριά, είναι ακόμα χαμηλότεροι, αφού ένα μεγάλο ποσοστό εργάζεται με μερική απασχόληση, δηλαδή ως αναπληρωτές και  ωρομίσθιοι.

Πηγή: in.gr / Αφροδίτη Τζιαντζή