Για τη Μάγδα Φύσσα

Λέξεις: Μαρία Λούκα/Εικόνα: Τατιάνα Μπόλαρη

Πολλά χρόνια, εκατοντάδες δικόγραφα, καθημερινά δρομολόγια Κερατσίνι – Αλεξάνδρας, και ώρες, αμέτρητες ώρες, κάποιες αφόρητης μοναξιάς, κάποιες άλλες πιο υποφερτές μέσα στη στοργή που υφαίνει η μαζική παρουσία.

Δεν κύλησε καθόλου ανώδυνα και άκοπα η δικαστική διερεύνηση των εγκλημάτων της Χρυσής Αυγής για να φτάσει στη χθεσινή τελεσίδικη ετυμηγορία της ενοχής. Πέρασε μέσα από τον μόχθο, την επιμέλεια, την υπομονή και την επιμονή αρκετών ανθρώπων μα πάνω απ’ όλα της Μάγδας Φύσσα.

Η απόφαση είναι βαρυσήμαντη στην ιστορικότητα της, στο τεράστιο συμβολικό της βάρος, στην ορθή απόδοση της ευθύνης και την υλική επίπτωση στις ζωές των αυτουργών και στην ίδια την απήχηση της εγκληματικής ναζιστικής οργάνωσης, στα μηνύματα που εμπεριέχει σε μια εποχή που η ακροδεξιά επιδιώκει πάλι να αποικίσει τον δημόσιο λόγο.

Μαζί μ’ αυτά έχει κι ένα λυτρωτικό αποτύπωμα για τον σπουδαίο αγώνα που έδωσε αυτή η γυναίκα, για να μπορέσει να πει «φεύγω ανακουφισμένη ότι δε θα τους ξανακούσω και δε θα τους ξαναδώ στη ζωή μου». Αξίζει στη Μάγδα να πάρει μια βαθιά ανάσα ανακούφισης, να ξελαφρώσει από την έκθεση στους δολοφόνους του παιδιού της. Είναι το ελάχιστο χρέος απέναντι σε όσα έκανε για τη μνήμη του Παύλου, για την καταπολέμηση του φασισμού, για την ποιότητα της δημοκρατίας.

Οπότε, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, νιώθω την ανάγκη να γράψω για το ανεξάντλητο ορυχείο δύναμης, αγάπης και αλληλεγγύης που κουβαλάει η Μάγδα και που διασώθηκε ακέραιο μέσα από το πιο μεγάλο άλγος και αποτέλεσε μια ακλόνητη κοινωνική αναφορά όταν πολλοί πυλώνες υπαρξιακής ασφάλειας και σταθερότητας γκρεμίζονταν μπροστά μας.

Ενσαρκώνοντας μια γήινη σύζευξη της μυθολογικής μορφής της Εκάβης και της πολύτιμης παράδοσης των Μητέρων της πλατείας Μαΐου στην Αργεντινή, η Μάγδα Φύσσα διέρρηξε το πρωτόκολλο του «ήσυχου, ιδιωτικού και ευπρεπούς» πένθους που προστάζει η εξουσία, κάνοντας το πένθος της δημόσιο, φωναχτό και εξόχως πολιτικό, λειτουργώντας ως συνειδησιακή αφύπνιση μιας κοινωνίας που πίστευε ότι ο φασισμός αφορά τους Άλλους, ανοίγοντας χώρο στην συναίσθηση της οδύνης κάθε ανθρώπου που συνθλίβεται από τη βία και την αδικία. Δεν έλειψε όλα αυτά τα χρόνια από κανέναν αγώνα.

Για τον Σαχζάτ Λουκμάν, για τον Ζακ Κωστόπουλο, για τον Βασίλειο Μάγγο, για τα θύματα γυναικοκτονιών, για την Πύλο και για τα Τέμπη, για τον Γρηγορόπουλο και τον Ρωμανό. Ήταν πάντα εκεί, δείχνοντας έμπρακτα και ενσώματα πως η διαθεματικότητα δεν είναι ένα θεωρητικό σχήμα αλλά ένας τρόπος να αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο έχοντας επίγνωση της σύνδεσης και της συνεξάρτησης των καταπιεσμένων, της επιτακτικότητας να συναντηθούν σ’ έναν ορίζοντα συμπόνιας και γενναιοδωρίας.

Και μάλλον νιώθω την ανάγκη να κάνω μια τέτοια μνεία γιατί ζούμε σ’ αυτές τις μέρες της άφατης αγριότητας που μας συρρικνώνουν, μας ακινητοποιούν και μας κάνουν να αισθανόμαστε αδύναμοι/ες για οποιαδήποτε δράση. «Οι ζοφεροί καιροί δεν είναι κάτι καινούργιο, δεν αποτελούν κάτι σπάνιο στην Ιστορία.

Πεποίθησή μου είναι ότι ως και στους πιο ζοφερούς καιρούς έχουμε το δικαίωμα να περιμένουμε μιαν έκλαμψη και ότι μια τέτοια έκλαμψη ενδέχεται κάλλιστα να έρθει από το αβέβαιο, τρεμουλιάρικο και συχνά ασθενικό φως, που ορισμένοι άνθρωποι θ’ ανάψουν με τη ζωή και το έργο τους και θα το σκορπίζουν όσο ζουν» έγραφε η Χάνα Αρεντ.

Και σκέφτομαι ότι η Μάγδα Φύσσα, μια απλή γυναίκα του λαού, εργάτρια, μητέρα που θρηνεί το παιδί της, είναι ολόκληρη ένα φως, όχι μεσσιανικά, με την εντελώς κοσμική διάσταση των ανθρώπων που γίνονται υποκείμενα της Ιστορίας. Της χρωστάμε αιώνια ευγνωμοσύνη.

*Η Μαρία Λούκα είναι δημοσιογράφος, δημιουργός ντοκιμαντέρ και συγγραφέας