Η αδυσώπητη εμμονή του Béla Tarr
Ο Μάνος Λαμπράκης γράφει μερικά λόγια για την απώλεια του μεγάλου σκηνοθέτη
Με την απώλεια του Béla Tarr αποδιαρθρώνεται μια αυστηρή, σχεδόν ασκητική ηθική της εικόνας, που δεν αναζητούσε συναίνεση ούτε συγκίνηση, αλλά αντοχή. Το έργο του ανήκει στη σφαίρα της διάρκειας, εκεί όπου ο χρόνος παύει να υπηρετεί το νόημα και γίνεται ο ίδιος νόημα, βαρύ και αμετάκλητο.
Η κινηματογραφική του πράξη συνιστούσε ριζική πολιτισμική άρνηση: άρνηση της επιτάχυνσης, της ψευδαισθητικής ελπίδας, της αισθητικής εξομάλυνσης του τραύματος.
Ο Tarr παρήγαγε συνθήκες παραμονής μέσα στο αδιέξοδο. Το πλάνο του απαιτούσε συγκατοίκηση με τη φθορά.
Εκεί εγγραφόταν η πολιτική του χειρονομία: στην αδυσώπητη εμμονή.
Ένας κινηματογράφος που δεν καταγγέλλει, αλλά εκθέτει τον θεατή στη δική του αδυναμία να αντέξει τον χρόνο της ήττας. Έτσι, η μορφή μετατρεπόταν σε ηθικό πεδίο, και η αισθητική σε πράξη ευθύνης.
Με τον θάνατό του, ο πολιτισμός καθίσταται φτωχότερος όχι επειδή χάνει έναν μεγάλο δημιουργό, αλλά επειδή χάνει έναν αντίπαλο: έναν δημιουργό που αρνήθηκε να συμφιλιωθεί με τον κόσμο όπως είναι, χωρίς όμως να τον αντικαταστήσει με κάποιον καλύτερο.
