Η Μινεσότα και η δοκιμασία του αμερικανικού Συντάγματος
Η διαμαρτυρία της Παρασκευής ήταν η πιο μαζική και οργανωμένη και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο γενικής απεργίας
Λέξεις: Δ.Α.
Στις 23 Ιανουαρίου 2026, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους της Μινεάπολης και του Σεντ Πολ, των “δίδυμων πόλεων” (έχουν ενοποιηθεί), μέσα σε πολικές συνθήκες ψύχους με αισθητή (feel) θερμοκρασία –20°F (–28° Κελσίου) για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στη μαζική και πολλών εβδομάδων παρουσία της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE).
Οι κινητοποιήσεις αυτές αποτέλεσαν την κορύφωση μιας κλιμακούμενης κοινωνικής σύγκρουσης, που περιλάμβανε περίπου 3.000 συλλήψεις, σοβαρά επεισόδια στους δρόμους και τη δολοφονία της Ρενέ Γκουντ από ένστολο της ICE στις 7 Ιανουαρίου.
Η διαμαρτυρία της Παρασκευής ήταν η πιο μαζική και οργανωμένη έως τότε. Πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο γενικής απεργίας, με εκατοντάδες επιχειρήσεις κυρίως τοπικές να κλείνουν σε ένδειξη αλληλεγγύης, εργαζόμενους και φοιτητές να απέχουν, και συνδικάτα, θρησκευτικούς ηγέτες και καλλιτέχνες να συμμετέχουν ενεργά.
Από το κέντρο της Μινεάπολης έως το αεροδρόμιο Minneapolis–St. Paul, οι διαδηλωτές απαίτησαν την άμεση αποχώρηση των ομοσπονδιακών πρακτόρων από τις πόλεις τους, καταγγέλλοντας μια de facto «κατοχή» και την κανονικοποίηση της βίας ως εργαλείου κρατικής πολιτικής.
Τα αιτήματα αυτά δεν αποτελούν περιθωριακές θέσεις. Σύμφωνα με δημοσκόπηση YouGov (16–19 Ιανουαρίου 2026), η πλειονότητα των Αμερικανών (52%) αντιτίθεται στην αποστολή ομοσπονδιακών στρατευμάτων στη Μινεάπολη, ενώ το 77% θεωρεί ότι οι ειρηνικές διαδηλώσεις κατά της ICE πρέπει να επιτρέπονται.
Παράλληλα, η αμερικανική κοινωνία εμφανίζεται βαθιά διχασμένη ως προς τον ίδιο τον θεσμό της ICE: ίσα ποσοστά πολιτών τάσσονται υπέρ και κατά της κατάργησής της (45%–45%), γεγονός που αποτυπώνει μια κρίση νομιμοποίησης χωρίς σαφή κοινωνική συναίνεση.
Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρέθηκαν όχι μόνο συγκεκριμένα περιστατικά, όπως η κράτηση ανηλίκων ή η στοχοποίηση νομικών παρατηρητών, αλλά και μια ευρύτερη συνταγματική κρίση, την οποία έχει αναλύσει διεξοδικά η ιστορικός Heather Cox Richardson. Η κρίση αυτή δεν αφορά απλώς επιμέρους υπερβάσεις εξουσίας, αλλά τη συστηματική αποδυνάμωση θεμελιωδών εγγυήσεων που συγκροτούν την αμερικανική συνταγματική τάξη.
Η Πρώτη Τροπολογία αποτελεί τον πυρήνα των ατομικών και πολιτικών ελευθεριών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατοχυρώνει την ελευθερία του λόγου, του Τύπου, της θρησκευτικής έκφρασης, το δικαίωμα ειρηνικής συνάθροισης και το δικαίωμα των πολιτών να απευθύνουν αιτήματα στην κυβέρνηση χωρίς φόβο αντιποίνων. Η σημασία της είναι σήμερα βαθιά πολιτική: προστατεύει τη δυνατότητα δημόσιας διαφωνίας και συλλογικής δράσης.
Η Πρώτη Τροπολογία πλήττεται μέσω της καταστολής διαδηλώσεων, της χρήσης χημικών και όπλων beanbag, αλλά και μέσω της ποινικοποίησης πολιτικών απόψεων. Η υπόθεση της Ρουμεϊσά Οζτούρκ, φοιτήτριας του Tufts, της οποίας η βίζα ανακλήθηκε και η κράτηση παρατάθηκε αποκλειστικά λόγω άρθρου γνώμης υπέρ κατάπαυσης πυρός στη Γάζα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα κρατικής τιμωρίας λόγου.
Η Τέταρτη Τροπολογία προστατεύει τους πολίτες και τους κατοίκους από αυθαίρετες έρευνες και κατασχέσεις. Κατοχυρώνει το απαραβίαστο της κατοικίας και απαιτεί δικαστικό ένταλμα, βασισμένο σε εύλογη υποψία, για κάθε κρατική επέμβαση στον ιδιωτικό χώρο. Η ιστορική της ρίζα βρίσκεται στην αντίδραση των αποίκων απέναντι στις πρακτικές αυθαίρετων ερευνών της βρετανικής εξουσίας. Οι αποκαλύψεις ότι η ICE, βάσει μυστικού υπομνήματος του Μαΐου 2025, φέρεται να εισβάλλει σε κατοικίες χωρίς δικαστικά εντάλματα, ερμηνεύονται ως ευθεία υπονόμευση αυτής της τροπολογίας και ως μετατόπιση από το κράτος δικαίου προς ένα καθεστώς διοικητικής αυθαιρεσίας.
Η Δέκατη Τέταρτη Τροπολογία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της σύγχρονης αμερικανικής συνταγματικής τάξης. Εγγυάται ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να στερήσει από οποιοδήποτε «πρόσωπο» — όχι πολίτη, αλλά πρόσωπο — τη ζωή, την ελευθερία ή την ιδιοκτησία χωρίς δέουσα νομική διαδικασία (due process), ούτε να αρνηθεί την ίση προστασία του νόμου. Η σημασία της είναι καθοριστική σήμερα για τα δικαιώματα των μεταναστών, καθώς καθιστά σαφές ότι η νομική προστασία δεν εξαρτάται από την “υπηκοότητα”/πολιτειότητα. Πρακτικές κράτησης, μεταγωγής ή απέλασης χωρίς ουσιαστική ακρόαση, πρόσβαση σε δικηγόρο ή δικαστικό έλεγχο θεωρούνται άμεση αμφισβήτηση της Δέκατης Τέταρτης Τροπολογίας.
Η αποδυνάμωση αυτών των τροπολογιών αλλοιώνει τον ίδιο τον χαρακτήρα της αμερικανικής δημοκρατίας, μετατοπίζοντάς την από ένα σύστημα δικαιωμάτων και προστατευτικών ελέγχων σε ένα καθεστώς διοικητικής και αστυνομικής κυριαρχίας.
Όπως επισημαίνει και η Heather Cox Richardson, μια ουσιαστικά μειοψηφία επιχειρεί να αναδιαμορφώσει το κράτος αδειάζοντας από περιεχόμενο τις συνταγματικές εγγυήσεις. Όπως αποτυπώνεται και το περιεχόμενο των αιτημάτων, οι κινητοποιήσεις στη Μινεσότα δεν αποτελούν απλώς αντίδραση σε μια μεταναστευτική πολιτική, αλλά σύμπτωμα μιας βαθύτερης συνταγματικής και πολιτικής σύγκρουσης για τον ίδιο τον χαρακτήρα της αμερικανικής δημοκρατίας.
