Κράτος απόν, εργοδότες ατιμώρητοι, εργαζόμενοι αναλώσιμοι

Κανείς δεν γνωρίζει ακόμη ποια είναι τα αίτια που προκάλεσαν το πολύνεκρο εργατικό δυστύχημα, και όχι ατύχημα, στο εργοστάσιο Βιολάντα, σε ένα ανερχόμενο, όπως διαβάζω, βιομηχανικό όμιλο με πολλαπλές παραγωγικές μονάδες και καθαρά κέρδη που ξεπερνούν τα 3,3 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Η έρευνα πολύ σύντομα θα δείξει, αν και οι πρώτες ενδείξεις κάνουν λόγο για διαρροή προπανίου ή βουτανίου, που δεν ανιχνεύτηκε και με τη βοήθεια σπινθήρα, προκάλεσε την έκρηξη.

Η επιχείρηση υποστηρίζει ότι εφαρμόζει αυστηρά πρωτόκολλα και διαδικασίες, τηρώντας όλα τα μέτρα για την ασφάλεια του προσωπικού και των εγκαταστάσεων και αναλαμβάνει άμεσα συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στήριξης των οικογενειών, πέραν των αποζημιώσεων που θα καταβληθούν στους νόμιμους δικαιούχους.

Τα ερωτήματα, όμως, παραμένουν. Και είναι αμείλικτα.

Γιατί δεν ανιχνεύτηκε το αέριο;

Δεν υπήρχαν ανιχνευτές στους εργασιακούς χώρους;

Πότε και από ποια υπηρεσία ελέγχθηκαν τα συστήματα ασφαλείας;

Γιατί οι γυναίκες αυτές να εργάζονται εκ περιτροπής και τις βραδινές ώρες;

Και πόσο αυτό είναι νόμιμο;

Και εάν είναι, η νομοθεσία παίρνει υπόψη της τον παράγοντα κόπωση, στρες;

Ο απολογισμός είναι πράγματι τραγικός.

Πέντε εργαζόμενες, πέντε μανάδες που δούλευαν νύχτα για να φροντίζουν τη μέρα τα παιδιά τους, έχασαν τη ζωή τους.

Όχι άδικα, όπως γράφεται. Γιατί δεν υπάρχει δίκαιος ή δικαιολογημένος θάνατος.

Έχασαν τη ζωή τους, όπως συμβαίνει με όλα τα εργατικά δυστυχήματα, γιατί κάποιοι, με όνομα και επίθετο, δεν μεριμνούν για τις συνθήκες ασφάλειας και υγιεινής στον χώρο εργασίας τους.

Γιατί τα συστήματα ασφαλείας λειτουργούν για να εμποδίσουν ένα ανθρώπινο λάθος να οδηγήσει σε τραγωδία.

Γιατί κάποιοι εξακολουθούν να βάζουν τα κέρδη πάνω από τον άνθρωπο.

Και δεν θέλουν να δώσουν κάτι τις για την ασφάλεια των εργαζομένων, για να τηρήσουν τον νόμο.

Γιατί δεν υπάρχουν μηχανισμοί από την πλευρά του κράτους για να ελέγχουν και να επιβάλουν πρόστιμα στους εργοδότες που παρανομούν. Γιατί απλά δεν υπάρχει η πολιτική βούληση.

Γιατί οι εργαζόμενοι/ες θεωρούνται για πολιτικούς και εργοδότες, όχι όλους, αναλώσιμοι/ες, παρά τις πιέσεις εργατικών σωματείων.

Τα στοιχεία κραυγάζουν.

Όπως και ο πόνος στα σπίτια των ανθρώπων που χάνονται.

Διαστάσεις κοινωνικής τραγωδίας παίρνουν οι θάνατοι και οι τραυματισμοί από εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα. Αυξάνονται κάθε χρόνο.

Οι αριθμοί τρομάζουν σ΄ ένα περιβάλλον ανθρωπιστικής κρίσης και επιδείνωσης των συνθηκών εργασίας, με το 13ωρο και τις άλλες σχετικές νομοθεσίες που επέβαλλε η κυβέρνηση.

Το 2022, 104 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους χώρους εργασίας, την πρώτη χρονιά της έρευνας.

Το 2023, παρουσιάστηκε μία ραγδαία επιδείνωση με 179 απώλειες.

Το 2024 σημειώθηκε μία ελαφριά ύφεση με 149 νεκρούς, αλλά το 2025 η κατάσταση πήρε χαρακτηριστικά ανθρωπιστικής κρίσης με 201 ανθρώπους να έχουν χάσει τη ζωή τους και άλλους 332 πολύ σοβαρά τραυματισμένους.

Και πριν καλά-καλά φύγει ο πρώτος μήνας του 2026, άλλοι 14 χάθηκαν και 18 τραυματίστηκαν σοβαρά.

Σύμφωνα μάλιστα με την Eurostat, στην Ελλάδα καταγράφεται μόλις το 30%-40% των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους σε εργατικά δυστυχήματα, χωρίς να υπολογίζονται αυτοί/ές που πεθαίνουν από επαγγελματικές ασθένειες.

Κοντολογίς, ο αριθμός είναι πολλαπλάσιος.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 είχα κάνει μια έρευνα για τα εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα. Και τώρα, διαβάζοντάς την, διαπιστώνω ότι η κατάσταση ελάχιστα έχει αλλάξει.

Οι πιο επικίνδυνοι κλάδοι παραμένουν ο κατασκευαστικός και ο αγροτικός, ακολουθούμενοι από τον τουριστικό και τους οδηγούς, με μεγάλη αύξηση περιστατικών.

Έπονται οι ναυπηγοεπισκευαστικές εργασίες, οι τομείς ΟΤΑ, Ενόπλων Δυνάμεων, Σωμάτων Ασφαλείας, διανομέων και βιομηχανίας. Τα περισσότερα θύματα είναι άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ οι αλλοδαποί εργάτες εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτοι, λόγω απασχόλησης σε επικίνδυνα επαγγέλματα χωρίς επαρκή εκπαίδευση.

Και τώρα, όπως συμβαίνει κάθε φορά, αυτοί που ευθύνονται, θα εκφράσουν τα συλλυπητήριά τους, αλλά πολύ σύντομα όλα θα ξεχαστούν.

Μέχρι την επόμενη φορά, που κάποιος άλλος, κάποια άλλη θα φύγει για το μεροκάματο και δεν θα γυρίσει ποτέ.

Γιατί στην Ελλάδα, όπως φαίνεται, έχουμε ασφάλεια κόστους μηδέν και ζωές αξίας μηδέν.