Όσα ζούμε στην ελληνική πολιτική σήμερα

Λέξεις: Νίκος Α. Γκιώνης

Εκτενές πολιτικό σχόλιο:

Δύο είναι, νομίζω τα πολιτικά προβλήματα σήμερα:

1. Πώς θα αντιδράσουν οι πολίτες μπροστά στην πρωτοφανή διεθνή κρίση; Θα συσπειρωθούν, όπως δείχνει η ιστορική εμπειρία, στο κυβερνητικό στρατόπεδο;

2. Με ποιους τρόπους μπορούμε να πείσουμε τους εν δυνάμει ψηφοφόρους του κόμματος Καρυστιανού για τον ακροδεξιό ή έστω αντιπολιτικό χαρακτήρα του, χωρίς να πέσουμε στην αναποτελεσματική παγίδα του ελιτισμού και χωρίς να κουνάμε υπεροπτικά το δάχτυλο;

Μου κάνει εντύπωση πόσο ανέτοιμα να απαντήσουν είναι τα κόμματα της ευρείας κεντροαριστεράς και αριστεράς.

Το ΠΑΣΟΚ, που έχει αξιοσημείωτη κοινοβουλευτική παρουσία, έχει κάνει καλή δουλειά σε επίπεδο προγράμματος και έχει κατορθώσει να αναδείξει μιαν αξιόλογη νέα γενιά στελεχών είναι δέσμιο της ανάγνωσης που κάνει για τη συγκυρία. Πιστεύει, και ίσως όχι αδίκως, ότι αποτελεί τη δεύτερη επιλογή μεγάλου αριθμού ψηφοφόρων και ότι μπορεί να αντλήσει ψήφους εκ δεξιών και εξ αριστερών.

Έτσι εγκλωβισμένο όμως, αδυνατεί να προσδιορίσει πώς θα κινηθεί σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας. Θα πάει δεξιά ή αριστερά; Μην τολμώντας να επιλέξει υπάρχει κίνδυνος, αντί να προσελκύσει, να απωλέσει και τους μεν και τους δε. Η κατάσταση επιβαρύνεται από την προβληματική συνύπαρξη τριών πτερύγων με διαφορετικά ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Αν το ΠΑΣΟΚ παρέμενε μεγάλο κόμμα, αυτή η συνύπαρξη θα μπορούσε να λειτουργήσει πολυσυλλεκτικά, στο μικρομεσαίο όμως τωρινό κόμμα μάλλον δρα με διαλυτικό τρόπο.

Ο Αλέξης Τσίπρας, ενώ σωστά διέκρινε την ανάγκη μιας μερίδας της κοινωνίας που αναζητά έναν σοβαρό αντισυστημισμό, υπερτίμησε την προσωπική του επιρροή, αδιαφόρησε για τα υπαρκτά κόμματα στα οποία φόρτωσε όλα τα δεινά και, αντί να λειτουργήσει ως καταλύτης και εγγυητής μιας ευρύτατης συνεργασίας, με στοιχεία σοβαρής ανανέωσης, αλλά χωρίς ηγεμονισμούς, ακολουθεί έναν μονήρη προσωποπαγή δρόμο. Επιπροσθέτως δεν εκτίμησε σωστά την επιθυμία και ανάγκη ριζοσπαστικοποίησης των πιθανών ψηφοφόρων του και περιορίστηκε στην εκφορά ενός εκτός εποχής συμβατικού και άνευρου κεντρώου λόγου. Ίσως όμως να μην είναι αργά και μια διόρθωση πορείας να είναι εφικτή.

Ο Κόσμος, το μικρό οικολογικό κόμμα του Πέτρου Κόκκαλη, έχει αποδείξει τη χρησιμότητά του, στο μέτρο των δυνατοτήτων του.

Ο Σύριζα, βαθιά διχασμένος, περνά τη μεγαλύτερη κρίση της ιστορίας του, με άδηλη την κατάληξη.

Η Νέα Αριστερά, με θαυμαστό κοινοβουλευτικό έργο και ιδιαιτέρως έμπειρα και ικανά στελέχη στις τάξεις της, φαίνεται παγιδευμένη σε ένα ανύπαρκτο δίλημμα: Μια ιδανικής και όχι γειωμένης μορφής συνεργασία τύπου Λαϊκού Μετώπου (αλλά οι πιθανοί εταίροι σιωπούν ή απορρίπτουν) ή σύνδεση με κοινωνικά κινήματα (αλλά αυτά, κι αν υπάρχουν, δεν τα έχουμε συναντήσει ή έχουν ακροδεξιά, ή έστω αντιπολιτικά, χαρακτηριστικά). Η δε εμμονική και εκ των προτέρων απόρριψη του Τσίπρα είναι ανάλογη και αντίστοιχη με την εξίσου εμμονική απαίτηση του Τσίπρα για άνευ όρων προσχώρηση στο υπό την ηγεσία του νέο και ενιαίο κόμμα.

Το κόμμα Βαρουφάκη, που εκφράζει μερίδα νέων υψηλού μορφωτικού επιπέδου με ριζοσπαστικές ευαισθησίες, είναι δέσμιο του ηγεμονισμού και της πεισματικής προσκόλλησης στο παρελθόν του αρχηγού του.

Για το ΚΚΕ τα έχουμε ξαναπεί. Καλύπτει αποτελεσματικά και με χρήσιμο τρόπο το συνδικαλιστικό κενό στην Ελλάδα, αλλά ουσιαστικά απέχει από την άσκηση πολιτικής.

Αν έχω δίκιο στο απαισιόδοξο σκιαγράφημά μου θα τελειώσω επικαλούμενος την ασιοδοξία της βούλησης: Αν οι πολίτες κινητοποιηθούν και ασκήσουν πίεση, και αν τα στελέχη των κομμάτων αναλύσουν ψύχραιμα τη δεδομένη κατάσταση των πραγμάτων, μπορεί να ανατραπούν αγκυλώσεις, εμμονές και ιδιοτέλειες και να επιτευχθεί η απολύτως αναγκαία συνεργασία σοσιαλδημοκρατίας, ριζοσπαστικής αριστεράς και οικολογίας. Όχι μόνο για να πέσει ο Μητσοτάκης, και για να αποφευχθεί το σενάριο μιας κυβέρνησης της Δεξιάς, χωρίς τον Μητσοτάκη, που θα συνεργαστεί είτε με την ακροδεξιά είτε με μερίδα του ΠΑΣΟΚ, αλλά κυρίως για να δοθεί πειστική απάντηση στα δύο μείζονα προβλήματα που περιέγραψα στην αρχή.

Και πώς θα λυθεί το θέμα του ηγέτη του συνεργαζόμενου σχήματος; Υπάρχουν πολλές δυνατότητες. Με κοοπτάτσια (που λέγαμε παλιά), με προκριματικές εκλογές, ή με συμβολικό ηγέτη στις εκλογές και ανάδειξη του οριστικού ηγέτη μετά τις εκλογές από την κοινοβουλευτική ομάδα. Θέληση να υπάρχει και θα τα βρούμε.

*Ο Νίκος Α. Γκιώνης είναι εκδότης των εκδόσεων «Πόλις»