Λίο Εμμανουήλ: «Η ομοφοβία είναι πηγή της ανοικειότητας»

Λέξεις: Άλμπι Αλέξανδρος Τσάνι

Διανύουμε μια εποχή στην οποία τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις. Στην Αμερική, ο πρόεδρος Τραμπ ακύρωσε διατάγματα που προστατεύουν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και των φυλετικών μειονοτήτων. Στην Ευρώπη, η ολοένα και μεγαλύτερη αύξηση της δημοτικότητας ομοφοβικών απόψεών προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία. Στην Ελλάδα ειδικότερα, η πρόσφατη έρευνα του Σημείου για την Μελέτη και την Αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς αναφέρει πως το 57,9% είναι κατά της τεκνοθεσίας από ΛΟΑΤΚΙ+ ζευγάρια.

Όλα αυτά και ακόμα περισσότερα, παρακολουθεί στενά το Λίο Εμμανουήλ, ένα τρανς non-binary άτομο που ζει στην Θεσσαλονίκη με την οικογένειά του, ακτιβιστό της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, μέλος των Οικογενειών Ουράνιο Τόξο και εκπαιδευτό συμπεριληπτικής γλώσσας.

«Δυστυχώς αυτό που βλέπουμε είναι μια υποχώρηση των δικαιωμάτων. Έχει αρχίσει να γίνεται συζήτηση εκεί που δεν θα έπρεπε να υπάρχει συζήτηση, γιατί τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι κάτι για να συζητήσουμε αν συμφωνούμε ή δεν συμφωνούμε. Δεν είναι “μαγείρεψα παστίτσιο, πες μου την γνώμη σου”», αναφέρει το Λίο σε μια ωραία κουβέντα για την Parallaxi, μιλώντας για την ζωή του σε αυτή την τόσο ιδιαίτερη εποχή, αλλά και για το σκηνικό που διαμορφώνεται όσον αφορά τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων εντός και εκτός συνόρων.

«Δεν αξίζει σε κανέναν/καμία/κανένα να ζει μια ζωή μισή για να μην “ενοχλεί” την ετεροκανονική κοινωνία στην οποία ζούμε», τονίζει χαρακτηριστικά.

Θα ήθελες να μου μιλήσεις για την προσωπική σου διαδρομή και πώς βιώνεις την ταυτότητά σου ως τρανς non-binary άτομο;

Αυτός ο αυτοπροσδιορισμός ήταν κάτι το οποίο είχε μια εξέλιξη, οπότε όταν άρχισα να είμαι περισσότερο κομμάτι της κοινότητας, συνειδητοποίησα πως ο προσδιορισμός που μου κουμπώνει καλύτερα ήταν αυτός του τρανς non-binary ατόμου. Δεν είναι κάτι το οποίο ξυπνάς ένα πρωί και λες “α, τελικά αυτό θα είμαι και θα λέω επειδή είναι της μόδας”. Είναι μια σφαιρική διαδικασία η οποία μπορεί να διαρκέσει πάρα πολύ καιρό, ανάλογα με το άτομο και την δική του διεργασία. Εμένα μου πήρε κάποια χρόνια, αλλά τώρα είμαι πολύ καλά με το πως είμαι και νιώθω.

Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένα trans non-binary άτομο στην καθημερινότητα του;

Αν εξαιρέσουμε τα βασικά που αντιμετωπίζουν τα άτομα της κοινότητας, που είναι η ΛΟΑΤΚΙφοβία/ομοφοβία γενικότερα, από εκεί και μετά εμείς νομικά δεν μπορούμε να υπάρξουμε όπως αυτοπροσδιοριζόμαστε. Δηλαδή τα στοιχεία και η ταυτότητά μου είναι με το θηλυκό γένος και το deadname μου, δηλαδή το όνομα που έχω επιλέξει να μην χρησιμοποιώ και δεν υπάρχει νομικά κάποιος τρόπος να μεταβληθεί.

Υπάρχει νομοθεσία από το 2017 που είναι πάρα πολύ σημαντική, όπου μπορεί ένα τρανς άτομο να μεταβάλλει τα στοιχεία του. Αν είναι non-binary άτομο όμως, δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη, ακόμη τουλάχιστον.

Πώς επηρεάζει η έλλειψη νομικής αναγνώρισης της non-binary ταυτότητας- δηλαδή η μη αναγνώριση της στα χαρτιά – την καθημερινή σου ζωή;

Εκτός του ό,τι υπάρχει η δυσκολία του να πρέπει κάθε φορά να δίνω στοιχεία που δεν με αντιπροσωπεύουν, από εκεί και μετά επειδή τυχαίνει να είμαι και γονέας, πες ότι είμαι ένας τρανς άνδρας και θέλω να αλλάξω τα χαρτιά μου και να αποδώσω το gender μου. Θα έχανα την γονεϊκή σχέση με το παιδί μου, γιατί το άτομο που έφερε στον κόσμο ένα παιδί, διαγράφεται και δεν μπορεί να έχει γονεϊκή σχέση πλέον με το παιδί που γέννησε, οπότε νομικά είναι πολύ περίπλοκο, καθώς μπαίνει στην διαδικασία να επιλέξει ανάμεσα σε δύο ταυτοτικές του υπάρξεις, ως γονέας και ως άτομο. Πρέπει να επιλέξει ένα και να χάσει το άλλο. Σε καμία περίπτωση δεν είναι δίκαιο, οπότε δημιουργούνται πάρα πολλά θέματα, και στα non-binary δημιουργούνται ακόμα περισσότερα διότι δεν υπάρχει πρόβλεψη. Από εκεί και μετά, όλα τα τρανς άτομα ακόμα και αν έχουν υποβάλλει τα στοιχεία τους αντιμετωπίζουν προβλήματα, π.χ. ένας τρανς άνδρας με το που μεταβάλλει τα στοιχεία του, την επόμενη κιόλας μέρα καλείται στο στρατό και πρέπει να κάνει μια διαδικασία και να περιμένει κάποια χρόνια για να μπορεί να πάρει απαλλαγή. Κάποιοι τρανς άνδρες έχουν πάει να υπηρετήσουν μόνο και μόνο γιατί είναι πιο χρονοβόρο, ενώ σε προγράμματα της ΔΥΠΑ, σε ειδική κατηγορία για τα τρανς, ζητάνε χαρτί με εκπληρωμένη την στρατιωτική θητεία. Αν ένας τρανς άνδρας δεν έχει πάρει απαλλαγή δεν του παρέχεται, οπότε είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Είναι πάρα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζει ο κόσμος, που οδηγούν τα τρανς άτομα στην ανεργία, άρα και στην φτώχεια.

Τι σε έχει βοηθήσει περισσότερο να διεκδικείς χώρο και σεβασμό στην κοινωνία;

Όταν συνειδητοποίησα πως όλα αυτά που ένιωθα δεν ήταν δικά μου, στερεότυπα και ρόλους που μου φόρεσαν οι τριγύρω μου, η κοινωνία, η πατριαρχία και η ετεροκανονικότητα – που μου πήρε χρόνια – τότε όλα μου ήταν πολύ ξεκάθαρα. Γιατί δεν αξίζει σε κανέναν/καμία/κανένα να ζει μια ζωή μισή για να μην “ενοχλεί” την ετεροκανονική κοινωνία που ζούμε. Πρέπει να ζει το καθένα ελεύθερο όπως επιθυμεί, και η ζωή και η ύπαρξη του να μην ενοχλεί με κανέναν τρόπο οποιοδήποτε άλλο άτομο. Τα non-binary άτομα είμαστε εδώ, υπήρχαμε από πάρα πολλά χρόνια πριν, απλά τώρα υπάρχει ένας όρος-ομπρέλα να μας καλύπτει, και θα συνεχίσουμε να είμαστε εδώ. Αν η ύπαρξη μου, τρομάζει πάρα πολύ έναν άλλον άνθρωπο, εφόσον δεν είμαι και δεν θέλω να είμαι στο κοινωνικό του κύκλο, αδυνατώ να καταλάβω γιατί δεν μπορούμε να συνυπάρχουμε…

Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο ή ζευγάρι που θέλει να κάνει οικογένεια;

Ένα ακόμα μεγαλύτερο μονοπάτι με πολλές περιπτώσεις… Ας πούμε δύο γυναίκες θέλουν να κάνουν παιδί. Θα πρέπει να πάνε σε κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, να προμηθευτούν υλικό δότη και να μπουν σε διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης. Όμως από μόνο του δεν κάνει και τις δύο μαμάδες γονείς αυτομάτως. Με το που γεννηθεί το παιδί, ακόμα και αν είναι παντρεμένο το ζευγάρι, ο γονέας με έννομη σχέση με το παιδί είναι ο βιολογικός και μόνο. Ο άλλος γονιός θα πρέπει να μπει στην διαδικασία να υιοθετήσει το παιδί του με ό,τι αυτό συνεπάγεται, με επισκέψεις κοινωνικών λειτουργών, δικαστήρια κλπ., ενώ υπάρχουν ζευγάρια που περιμένουν αποφάσεις πάνω από χρόνο, καθώς το δικαστικό σώμα δεν γνωρίζει πως να το διαχειριστεί. Οπότε και αυτό είναι μια άδικη διαδικασία, γιατί το παιδί ενώ έχει δύο γονείς, νομικά χωλαίνει με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Αν ο ένας γονέας πεθάνει, το παιδί δεν μπορεί να εξασφαλιστεί πως θα μείνει στον άλλο του γονέα. Μπορεί η οικογένεια εξ αίματος του άλλου γονέα να το διεκδικήσει, αλλιώς το παιδί θα καταλήξει σε ίδρυμα. Είναι τραγικά αυτά τα πράγματα για ένα παιδί το οποίο θα έχει τον ένα του γονέα, αλλά στην ουσία θα χάσει όλη του την οικογένεια, γιατί ο νόμος ακόμα είναι κοντόφθαλμος. Έγινε όμως ένα πολύ μεγάλο βήμα και το καλωσορίσαμε, αλλά υπάρχουν ακόμα ελλείψεις που μπορούν να διορθωθούν.

Επίσης, για δύο γκέι άντρες που επιθυμούν να κάνουν οικογένεια είναι ακόμα πιο σύνθετη διαδικασία από την άποψη πως θα πρέπει είτε να υιοθετήσουν, είτε να στραφούν στην παρένθετη κύηση. Δεν υπάρχει παρένθετη μητρότητα, κακώς χρησιμοποιείται αυτός ο όρος. Είναι παρένθετη κύηση, όπου θα πρέπει να βρουν μια κυοφορούσα που προχωρά στην διαδικασία εξωσωματικής. Δεν βάζουμε να τα συγκρίνουμε, θέλω να είμαι δίκαιο και να αναφέρω όλες τις περιπτώσεις.

Τι αλλαγές θεωρείς πως χρειάζονται να γίνουν, ώστε να έχουν την δυνατότητα όλα τα άτομα, εφόσον το επιθυμούν να δημιουργούν οικογένεια επί ίσοις όροις;

Μια λέξη χρειάζεται να αλλάξει και δυστυχώς στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε, ενώ είχαν την ευκαιρία, δεν το έκαναν. Το νομοσχέδιο μιλά για “τεκμήριο πατρότητας” και οι δικές μας οικογένειες δεν αναγνωρίζονται κανονικά. Αν υπήρχε τεκμήριο γονεϊκότητας , θα ήταν διαφορετικά και το παιδί θα είχε κανονικά στα χαρτιά του και τους δύο γονείς. Επίσης έχουμε δει πολλά τραγελαφικά, όπως το να αναφέρεται όνομα μητέρας και να είναι τα στοιχεία του πατέρα από κάτω, γιατί κάποιες φόρμες δεν έχουν αλλάξει, όποτε πρέπει να χωρέσουμε σε ό,τι κουτάκια μας αφήνουν. Είναι τραγικό γιατί μιλάμε για δικαιώματα παιδιών που καταστρατηγούνται.

Σύντομα κλείνουμε 2 χρόνια από τότε που το νομοσχέδιο για την ισότητα στο γάμο έγινε νόμος, ενώ πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε πως όλες οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να αναγνωρίζουν αυτό το αυτονόητο δικαίωμα, ακόμα και αν δεν υπάρχει σχετική νομοθεσία. Το ερώτημα όμως είναι που βρισκόμαστε σήμερα ως προς τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως.

Δυστυχώς αυτό που βλέπουμε είναι υποχώρηση των δικαιωμάτων. Είναι πάρα πολύ θετικό αυτό που βγήκε από την ΕΕ, αλλά δυστυχώς βλέπουμε μια αύξηση της ακροδεξιάς, της ρητορικής μίσους και της τρανσφοβίας ειδικότερα. Όλο αυτό έχει ξεκινήσει από την Αμερική με την εκλογή Τραμπ, ενώ υπάρχουν πολλές ακροδεξιές ομάδες και στην Ευρώπη που εντείνουν τα πράγματα. Γενικώς, έχει αρχίσει να γίνεται συζήτηση εκεί που δεν θα έπρεπε να υπάρχει, γιατί τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι κάτι για να συζητάμε αν συμφωνούμε ή όχι. Δεν είναι “μαγείρεψα παστίτσιο, πες μου την γνώμη σου”. Είτε τα σέβεσαι και είσαι στην σωστή πλευρά της ιστορίας είτε δεν τα σέβεσαι και είσαι ένα φασιστοειδές. Δυστυχώς, παρατηρούμε τον τελευταίο καιρό πως αυξάνεται η ρητορική μίσους και όσο υπάρχει, βλέπουμε και αύξηση στα περιστατικά βίας απέναντι στα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, γιατί το ένα τροφοδοτεί το άλλο. Πολλές φορές λέμε “έλα μωρέ, είπε μια κουβέντα”. Δεν είναι έτσι. Λέγεται μια κουβέντα η οποία αύριο μπορεί να γίνει χτύπημα σε ένα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο. Και έχουν μεγάλη ευθύνη σε αυτό και τα ΜΜΕ.

Μάλιστα εδώ στην Θεσσαλονίκη και όχι μόνο οι ομοφοβικές επιθέσεις δεν είναι και λίγες, με πρόσφατο παράδειγμα την επίθεση που δέχθηκαν η Όλγα Χρηστίδη και η Νάνσυ Παπαθανασίου. Είναι νωπές και οι αναμνήσεις από την επίθεση σε δυο queer άτομα από έναν όχλο πριν δύο χρόνια. Πώς νιώθεις για τέτοια συμβάντα;

Νιώθω δίκαιο θυμό γιατί δεν μπορώ να καταλάβω από που το κάθε άτομο νομίζει πως νομιμοποιείται να σηκώσει το χέρι του, να πετάξει νερό, να χτυπήσει, να βρίσει ένα άτομο οπουδήποτε έχει δικαίωμα να κυκλοφορεί οποιοδήποτε άτομο. Η κα Χρηστίδη κρατούσε το χέρι της συζύγου της. Δεν μπορώ να καταλάβω και με θυμώνει η επίθεση που δέχθηκαν. Να προσθέσω πως τα δύο queer άτομα που δέχθηκαν επίθεση πριν δύο χρόνια γλίτωσαν από τύχη γιατί βρέθηκαν άτομα που τα έβαλαν μέσα στο κατάστημά τους και δεν άφηναν τους άλλους να μπουν, αλλιώς θα θρηνούσαμε θύματα. Όσο θυμώνουμε, τόσο μπαίνουμε περισσότερο στην διαδικασία να παλεύουμε και να διεκδικούμε περισσότερα και τα πλήρη δικαιώματά μας. Όσο κάνουμε πως δεν τα βλέπουμε επειδή δεν ήμασταν εμείς, αυτός ο ωχαδερφισμός δεν θα βγάλει κάπου. Εφόσον υπάρχουν επιθέσεις σε ένα άτομο της κοινότητας, υπάρχει επίθεση σε όλη την κοινότητα, οπότε όλη η κοινότητα πρέπει να αντιδρά.

Τι πιστεύεις ότι χρειάζεται για να αισθάνονται πιο ασφαλή τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στον δημόσιο χώρο;

Πολλά πράγματα. Η ΛΟΑΤΚΙ+φοβία είναι πηγή της ανοικειότητας. Κάτι που μας είναι ανοίκειο, δεν γνωρίζουμε και φοβόμαστε, φτάνουμε σε σημείο να αντιδράμε έτσι. Αν όμως αφιερώσουμε λίγο χρόνο και αφήσουμε την ταυτότητα και δούμε το άτομο, τότε θα είναι πολύ πιο εύκολο. Οπότε για μένα το βασικό είναι η εκπαίδευση, που αυτή την στιγμή δεν υπάρχει, ούτε καν για συμπεριληπτική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Το “Πολύχρωμο Σχολείο” συγκεκριμένα κάνει πάρα πολύ αγώνα. Δυστυχώς πριν 1.5 χρόνο ακόμη και υλικό που υπήρχε, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας, κατέβηκε από το site του Υπουργείου. Είναι το μεγάλο στοίχημα που πρέπει να παλέψουμε για τα επόμενα χρόνια.

Πώς αξιολογείς την εκπροσώπηση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας σήμερα στα ελληνικά ΜΜΕ;

Είναι τραγική η εκπροσώπηση έτσι όπως συμβαίνει. Δυστυχώς τα περισσότερα ΜΜΕ μπαίνουν στην διαδικασία να παρουσιάζουν καρικατούρες και όχι ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα όπως συμβαίνει στην πραγματικότητα, γιατί αυτό πουλάει. Πρόσφατα είδα μια τοποθέτηση του κου Λιάγκα που καταφερόταν ενάντια στον κο Μπέο που έκανε ένα υβριστικό σχόλιο για τον παρουσιαστή, και έλεγε “ο μπιπ, ο μπιπ, ο μπιπ”.

Όταν αυτή την λέξη που δεν λέμε, την λέμε 100 φορές πιο πάνω και δεν κάνουμε τους άλλους να καταλάβουν πως είναι κακιά, υποστηρίζουμε αυτή την προπαγάνδα και την ρητορική μίσους. Τα ΜΜΕ θα έπρεπε να αντιμετωπίζουν τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα όπως όλα τα υπόλοιπα άτομα, γιατί κάθε άτομο μπορεί να αντιμετωπίζει άλλες προκλήσεις. Οπότε θα πρέπει να εστιάσουμε σε αυτό και όχι στην ταμπέλα.

Βέβαια αρχίζουμε και βλέπουμε μέσα από εγχώριες παραγωγές στην τηλεόραση να δίνεται παραπάνω χώρος ορατότητας στην ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα με ιδιαίτερο παράδειγμα τις «Σέρρες»…

Μέσα από τις “Σέρρες” δόθηκαν στο ευρύ κοινό ορατά παραδείγματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας τα οποία δεν ήταν καρικατούρες, ήταν τα άτομα έτσι όπως ήταν. Ειδικά η ορατότητα που έδωσε η σειρά στα intersex άτομα είναι πολύτιμη. Ο Γιώργος Καπουτζίδης έχει δώσει στην κοινότητα την ορατότητα που της αξίζει και όσα ευχαριστώ να πούμε στον Γιώργο είναι λίγα.

Πιστεύεις πως σηματοδοτείται με αυτόν τον τρόπο η ώρα για ουσιαστικές αλλαγές;

Θέλω να πιστεύω πως ναι. Θέλω να βλέπω τα πράγματα με αισιόδοξο τρόπο, οπότε θεωρώ πως όσο υπάρχουν φωνές που με νηφαλιότητα μπορούν να μιλήσουν και να διεκδικήσουν πράγματα πιστεύω πως τα πράγματα θα γίνουν όλο και καλύτερα.

Και φαίνεται τώρα πως έχουμε ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, καθώς σύμφωνα με έρευνα του GLAAD, την επόμενη τηλεοπτική σεζόν το 41% των ΛΟΑΤΚΙ+ χαρακτήρων σε σειρές δεν θα επιστρέψουν, είτε λόγω μη ανανέωσης/λήξης σειρών είτε λόγω αποχώρησης των χαρακτήρων.

Πώς το βλέπεις αυτό;

Δυστυχώς δεν μου κάνει εντύπωση. Γενικότερα υπάρχει όλο αυτό, ειδικά στο όνομα των παιδιών, δηλαδή να μην επηρεαστούν. Βέβαια τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα 40-45 ετών μεγαλώσαμε βλέποντας αποκλειστικά ετερόφυλα ζευγάρια και ετεροκανονικά παραδείγματα στην τηλεόραση και παντού, και πάλι όμως είμαστε ΛΟΑΤΚΙ+. Είναι γελοιότητα όλο αυτό. Απεικονίσεις όπως αυτή των “Σερρών” το μόνο που μπορούν να προσφέρουν είναι ανακούφιση, ειδικά σε πιο νέα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που ακόμα δεν έχουν ανοιχτεί και αυτός ο χαρακτήρας σε μια τηλεοπτική σειρά να είναι αυτό που τα κρατά σε μια ισορροπία, οπότε ας εστιάσουμε σε αυτό και όχι σε σενάρια επιστημονικής φαντασίας που επιστημονικά δεν ισχύουν.

Ποια είναι τα λάθη που κάνουν οι δημοσιογράφοι στον λόγο τους τα οποία και οδηγούν στον αποκλεισμό μειονοτήτων και ειδικότερα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας;

Τα περισσότερα δημοσιογράφα ασχολούνται με ένα ρεπορτάζ και δεν μπαίνουν στην διαδικασία να ρωτήσουν πέντε πράγματα για το θέμα για το οποίο θα μιλήσουν, οπότε μοιραία γίνονται λάθη. Όταν χρησιμοποιούνται λάθος ορισμοί, μοιραία προσβάλλονται ανθρώπινες οντότητες, οπότε ένα παραπάνω πράγμα που έχουν ευθύνη τα άτομα των ΜΜΕ είναι να ενημερώνονται, να εκπαιδεύονται και εφόσον επιλέγουν να αναλάβουν ένα τέτοιο θέμα, να το κάνουν με ευσυνειδησία και έντιμο τρόπο.

Τι θα πρότεινες ειδικότερα στην νέα γενιά της δημοσιογραφίας για μια πιο συμπεριληπτική και τεκμηριωμένη κάλυψη και χρήση γλώσσας στα ΜΜΕ;

Η νέα γενιά της δημοσιογραφίας θα πρέπει να γνωρίζει την ορολογία, να γνωρίζει τι και πως επιθυμεί η κοινότητα να εκφέρεται ο λόγος και τι προκλήσεις αντιμετωπίζει. Εφόσον το κάνει με σεβασμό, τίποτα δεν θα πάει λάθος. Κανένα άτομο δεν πρόκειται να παρεξηγηθεί αν κάτι ειπωθεί απλά από λάθος, αλλά αν είναι επειδή θέλει να προκαλέσει, δεν είναι έντιμο.

Τι σκέφτεσαι για το μέλλον;

Θέλω να σκέφτομαι πως στο μέλλον τα πράγματα θα είναι καλύτερα και θα υπάρχει μια νομοθεσία που θα μπορεί να καλύπτει στο 100% όλα τα δικαιώματά μας. Σκέφτομαι την αισιόδοξη πλευρά των πραγμάτων, γιατί μεγαλώνω ένα υπέροχο πλάσμα και πιστεύω πως θα ζήσει σε έναν κόσμο πιο συμπεριληπτικό.