Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η Θεσσαλονίκη αναπνέει δηλητήριο – Αυξάνεται ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου
Ερώτημα προς το Δήμο Θεσσαλονίκης για τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης και τα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας
Η ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη είναι πλέον δομικό, επίμονο και επικίνδυνο πρόβλημα στην συμπρωτεύουσα. Εδώ και χρόνια, οι κάτοικοι της πόλης αναπνέουν αέρα με μικροσωματίδια σε επίπεδα που είναι επί της ουσίας επιβλαβή για την υγεία και αυτό συνεχίζεται, παρά τις εκκλήσεις των επιστημόνων και την ευρωπαϊκή καταδίκη.
Παρά τις προσπάθειες βελτίωσης της ποιότητας του αέρα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να καταγράφει υψηλή συγκέντρωση ρύπανσης. Μάλιστα, στις 24/2/2026, στο live χάρτη του IQ Air, η Θεσσαλονίκη αναφέρεται ως η πόλη με την τα υψηλότερα ποσοστά σε PM2,5.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στατιστικά που καταγράφει το aqicn.org για το τελευταίο εξάμηνο, παρατηρείται αύξηση των τιμών στα επικίνδυνα μικροσωματίδια, με την έναρξη της χειμερινής περιόδου.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Αυτές οι μετρήσεις δεν είναι απλά αριθμοί. Αντιπροσωπεύουν συνεχή έκθεση σε ένα μείγμα ρύπων που έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί σοβαρές βλάβες στην υγεία. Τα λεπτόκοκκα σωματίδια εισέρχονται βαθιά στους πνεύμονες και από εκεί στο αίμα, πυροδοτώντας φλεγμονώδεις αντιδράσεις, επιδεινώνοντας άσθμα, καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις και αυξάνοντας τον κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Περιβαλλοντική Υπηρεσία αναγνωρίζει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο για την υγεία στην Ευρώπη, συνδέοντας την έκθεση σε PM2,5 με σημαντικές επιπτώσεις σε πλήθος ασθενειών.
Πόσοι θάνατοι θα είχαν αποφευχθεί
Οι κάτοικοι που ζουν κοντά σε σταθμούς με υψηλές τιμές ρύπανσης αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο για αναπνευστικά προβλήματα, καρδιακές επιπλοκές ακόμη και μακροχρόνια προβλήματα υγείας.
Οι επιστήμονες έχουν δείξει ότι η συμμόρφωση με πραγματικά ασφαλείς τιμές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα μπορούσε να σώσει δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες ζωές κάθε χρόνο στην πόλη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ISGlobal Air Quality Ranking στη Θεσσαλονίκη, η μέση ετήσια συγκέντρωση PM2.5 υπολογίζεται στα 20,0 μg/m³, σημαντικά υψηλότερη από τα όρια που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (5 μg/m³) και πάνω από το ευρωπαϊκό όριο των 25 μg/m³. Αυτή η τιμή την κατατάσσει στην 64η θέση από 858 ευρωπαϊκές μητροπολιτικές περιοχές, δηλαδή με αρκετά επιβαρυμένη ατμόσφαιρα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία:
- Περίπου 719 πρόωροι θάνατοι ετησίως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν είχαν ακολουθηθεί οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ.
- Ακόμη και με το πιο χαλαρό παλιότερο πρότυπο του ΠΟΥ, 488 πρόωροι θάνατοι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Ως προς το διοξείδιο του αζώτου (NO₂) -ένας βασικός ρύπος που συχνά σχετίζεται με την κυκλοφορία οχημάτων και αστικές δραστηριότητες- η μέση ετήσια τιμή του στη Θεσσαλονίκη ανέρχεται σε 30,6 μg/m³, πολύ υψηλότερη από το όριο που προτείνει ο ΠΟΥ (10 μg/m³).
Αυτό συνεπάγεται ότι περίπου 288 πρόωροι θάνατοι ετησίως θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αν τα επίπεδα NO₂ ήταν σύμφωνα με τις σύγχρονες προδιαγραφές υγείας.
Η καταδίκη της Ελλάδας για τη ρύπανση στη Θεσσαλονίκη
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα έχει ήδη βρεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλονίκη.
Το ευρωπαϊκό δικαστήριο διαπίστωσε ότι η χώρα υπερέβαινε επανειλημμένα τα όρια για τα PM10 και δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα από το 2005 έως το 2012, στη συνέχεια το 2014 και ξανά μεταξύ 2017 και 2019, μια σειρά δεκαετιών όπου η πόλη «κατάπινε» επικίνδυνα σωματίδια χωρίς ουσιαστική προστασία των πολιτών της.
Και όμως, παρά την καταδίκη, η ρύπανση όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε, αλλά συνεχίζει να αποτελεί απειλή. Οι υπερβάσεις στις συγκεντρώσεις PM10 και τα υψηλά επίπεδα λεπτοφυών σωματιδίων PM2,5 στη Θεσσαλονίκη είναι καθημερινές υπενθυμίσεις ότι ο αέρας που αναπνέουμε δεν είναι καθαρός.
H Θεσσαλονίκη σε κίνδυνο
Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν προκαλεί πανικό μιας ημέρας. Προκαλεί φθορά ετών. Και αυτή η φθορά είναι ήδη μετρήσιμη.
Η Θεσσαλονίκη δεν βρίσκεται πια στο στάδιο της προειδοποίησης. Βρίσκεται στο στάδιο της ευθύνης. Γιατί όταν μια ευρωπαϊκή πόλη συνεχίζει να αναπνέει αέρα πάνω από τις υγειονομικές οδηγίες το πρόβλημα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Και βαθιά ανθρώπινο.
Ερωτήσεις προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος, το newsbreak.gr απέστειλε επιστολή προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης, ζητώντας επίσημη ενημέρωση για τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης και τα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η επιστολή περιλαμβάνει ερωτήσεις σχετικά με τους αρμόδιους φορείς παρακολούθησης, τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία μετρήσεων για PM2,5, PM10 και άλλους ρύπους, τη λειτουργία σταθερών ή κινητών σταθμών μέτρησης, καθώς και τυχόν σχέδια δράσης ή στρατηγικές που εφαρμόζει ο Δήμος για τη μείωση της ρύπανσης.
Το newsbreak.gr αναμένει τις απαντήσεις του Δήμου, ώστε να ενημερωθεί υπεύθυνα το κοινό.
Πηγή: newsbreak.gr
