«Η Θεσσαλονίκη εκαλύφθη υπό παγωμένης χιονός» – Οι αλησμόνητοι λευκοί Γενάρηδες του ’63 και ’68 στην πόλη

Τον περασμένο Δεκέμβριο θυμηθήκαμε και νοσταλγήσαμε μέσα από δεκάδες φωτογραφίες και μαρτυρίες τους χιονιάδες που άφησαν εποχή στη Θεσσαλονίκη το 1988 και το 2001.

Είχαμε σημειώσει τότε ότι πολλοί παλιοί Θεσσαλονικείς αναφέρουν ότι οι δύο παραπάνω χιονιάδες δε θύμιζαν σε τίποτα τα όσα βίωσε η πόλη, αλλά και ολόκληρη η χώρα, τον Ιανουάριο του 1963, αλλά και πέντε χρόνια μετά τον Ιανουάριο του 1968.

Γενικότερα η δεκαετία 1960-1969 ήταν μια περίοδος που η Θεσσαλονίκη ντύθηκε αρκετές φορές στα λευκά.

Αξιοποιώντας τα εξαιρετικά στοιχεία που έχει συγκεντρώσει και παρουσιάσει ο ερασιτέχνης προγνώστης της ομάδας του NorthMeteo.gr. Κωνσταντίνος Οικονόμου, τη συγκεκριμένη δεκαετία καταγράφονται 18 αξιοσημείωτοι χιονιάδες στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης.

Ξεχωρίζουν με διαφορά ο χιονιάς το διάστημα 17 έως 19 Ιανουαρίου του 1963, όπου τα εκτιμώμενα ύψη χιονόστρωσης κυμαίνονταν μεταξύ 40 και 50 εκατοστών και εκείνος του διαστήματος 10 έως 12 Ιανουαρίου 1968 με την εκτίμηση να κάνει λόγο ακόμα και για 70 εκατοστά.

Ο χιονιάς του 1963 στη Θεσσαλονίκη ήταν ένα ιστορικό γεγονός που έφερε ακραίο κρύο και παγετό, με την πόλη να βιώνει τέσσερις μέρες ολικού παγετού, κάτι που αποτελούσε ρεκόρ και παραμένει σημείο αναφοράς για τις ακραίες χειμερινές συνθήκες στην περιοχή.

Το κρύο ήταν τόσο τσουχτερό που οι μαρτυρίες της εποχής αναφέρουν ότι πάγωναν ακόμη και τα βρεγμένα ρούχα στα μπαλκόνια των πολυκατοικιών της πόλης, ενώ προκλήθηκαν και ζημιές σε κεντρικούς δρόμους.

Στη Βόρεια Ελλάδα η κατάσταση ήταν ακόμη πιο ακραία, με την Πτολεμαΐδα να αγγίζει τους -23°C και τον ποταμό Έβρο να καλύπτεται από στρώμα πάγου πάχους έως και 60 εκατοστών.

Περιοχές αποκλείστηκαν, η κυκλοφορία στην πόλη γινόταν υπό αντίξοες συνθήκες, τα σχολεία έκλεισαν για μέρες καθώς εκτός από την ισχυρή κακοκαιρία ταυτόχρονα υπήρξε σε εξέλιξη και απεργία των εκπαιδευτικών, λεωφορεία στην πόλη δεν μπορούσαν να κινηθούν, ενώ ακόμη και αμαξοστοιχίες έμειναν κολλημένες στα χιόνια.

Τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ ήταν αδύνατον να προσεγγίσουν την Άνω Πόλη, όπως καταγράφουν τα ρεπορτάζ των εφημερίδων της εποχής, ενώ προβλήματα υπήρχαν και στις υπόλοιπες γραμμές καθώς τα παλιότερα λεωφορεία του Οργανισμού δεν μπορούσαν να κινηθούν αφού οι μηχανές τους είχαν παγώσει!

Το οδικό δίκτυο που οδηγούσε από Θεσσαλονίκη προς Φλώρινα, Καστοριά, Αμύνταιο ήταν απροσπέλαστο, ενώ με δύο ώρες καθυστέρηση πραγματοποιούνταν τα δρομολόγια λεωφορείων από Θεσσαλονίκη προς Καβάλα, Σέρρες και αντίστροφα.

Αμαξοστοιχία που εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη έμεινε… παγωμένη λόγω των χιονιών κοντά στο Κιλκίς.

Εξαιτίας της ολισθηρότητας του οδοστρώματος πολλά ήταν τα ατυχήματα που σημειώνονταν μέσα στην πόλη με το θερμόμετρο να βρίσκεται για αρκετές ημέρες αρκετά κάτω από το μηδέν.

Τα νοσοκομεία γέμιζαν με ανθρώπους κάθε ηλικίας που προσέρχονταν με κατάγματα καθώς γλιστρούσαν στους δρόμους.

Σοβαρότατα προβλήματα και στην εφοδιαστική αλυσίδα με τρόφιμα και καύσιμα να αρχίζουν να εξαντλούνται και τις εργασίες να σταματάνε σε όλες τις μεγάλες πόλεις.

Τα παιδιά βέβαια δεν χάνουν την ευκαιρία και γεμίζουν την πλατεία Αριστοτέλους παίζοντας χιονοπόλεμο.

Με την κατάσταση όσον αφορά τις καιρικές συνθήκες να μην βελτιώνονται και με τους δρόμους καλυμμένους με χιόνι που στη συνέχεια πάγωσε, η Θεσσαλονίκη κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Ο χιονιάς του 1968

Τα Χριστούγεννα του 1967 και η Πρωτοχρονιά του 1968 ήταν ηλιόλουστες στην πόλη και οι Θεσσαλονικείς έπρεπε να περιμένουν τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου για να αποζημιωθούν και με το παραπάνω.

Πυκνές νιφάδες χιονιού άρχισαν να πέφτουν στη Θεσσαλονίκη με την πόλη να γίνεται λευκή από άκρη σε άκρη μέσα σε λίγη ώρα.

Οι δρόμοι γλιστρούσαν, αλλά γέμισαν από νέους που επιδόθηκαν σε χιονοπόλεμο χωρίς τέλους.

Όπως και το 1963, έτσι και στο χιονιά του 1968 πολλά ατυχήματα σημειώθηκαν μέσα στην πόλη, αφού οι δρόμοι είχαν μετατραπεί σε παγοδρόμια.

Με μεγάλη δυσκολία η κυκλοφορία των οχημάτων, ακόμα και αυτών που είχαν αλυσίδες.