ο-90χρονος-καλαμαριώτης-που-κατακτά-τα-social-1476070

Θεσσαλονίκη

Ο 90χρονος Καλαμαριώτης που κατακτά τα social media με τα βιντεάκια του

Ο Ηρακλής Αντωνιάδης που γυρνάει τη Θεσσαλονίκη και την Καλαμαριά και κρατάει τη μνήμη ζωντανή μέσα από τις αφηγήσεις του

Ραφαήλ Γκαϊδατζής
Ραφαήλ Γκαϊδατζής

Τους τελευταίους μήνες, τα βίντεο του 90χρονου Ηρακλή Αντωνιάδη σημειώνουν μεγάλη επιτυχία στα social media. Με χιούμορ, αμεσότητα και απλότητα, περιγράφει τη ζωή του στις δεκαετίες του ’40 και του ’50, ενώ οι followers τον παρακολουθούν με ενθουσιασμό.

Πώς μπορείς να μεταφέρεις τις εμπειρίες σου στις επόμενες γενιές, όταν πλησιάζεις τα 91; Ποιος έχει διάθεση να σε ακούσει; Κι όμως, σε κάθε ηλικία υπάρχει τρόπος να τραβήξεις το ενδιαφέρον του κόσμου, αρκεί να αφηγηθείς με ζωντάνια όσα έζησες. Υπάρχει τρόπος να μεταφέρεις εικόνες από τον Εμφύλιο, τη γερμανική Κατοχή, την αβάσταχτη πείνα, τους βομβαρδισμούς από τους Άγγλους. Υπάρχει όμως τρόπος να μιλήσεις και για τις φωτεινές πλευρές εκείνης της ζωής: για την ελευθερία, τη φιλία και την αλληλεγγύη ανάμεσα στους φτωχούς ανθρώπους της γειτονιάς.

Πώς γίνεται αυτό; Με ένα κινητό, ένα μικρόφωνο και βίντεο τριών λεπτών, που ανεβαίνουν — όπως κάνουν άλλωστε και οι νεότεροι — στο TikTok, στο Instagram και στο Facebook.

Ο Ηρακλής Αντωνιάδης είναι γέννημα θρέμμα Καλαμαριώτης. Οι γονείς του ήρθαν το 1922, παιδιά ακόμη, ξυπόλητα και εξαθλιωμένα, από την Τραπεζούντα και το Ρίζο. Μαζί με χιλιάδες άλλους ξεριζωμένους πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στα «τσαμούρια», δηλαδή στις λάσπες της Καλαμαριάς. Εκεί τους τοποθέτησαν, εκεί έμειναν. Και εκεί, το 1935, γεννήθηκε ο Ηρακλής, τον οποίο όλοι μέχρι σήμερα φωνάζουν Λάκη.

Η ζωή στις λάσπες της Καλαμαριάς δεν ήταν εύκολη, έκρυβε όμως και μια ιδιαίτερη γοητεία. Ιδίως για τα αμέτρητα ξυπόλητα παιδιά που, μακριά από κάθε επίβλεψη, έπαιζαν όλη μέρα στους δρόμους και απολάμβαναν μια ελευθερία που με τα σημερινά δεδομένα μοιάζει σχεδόν ασύλληπτη. Έτσι, ο Λάκης έζησε καταστάσεις άλλοτε κωμικές και άλλοτε τραγικές. Γνώρισε από κοντά τον κίνδυνο, έναν κίνδυνο που κόστισε τη ζωή σε φίλους του. Ο ίδιος στάθηκε τυχερός. Στάθηκε όρθιος. Μέχρι σήμερα, που κοντεύει τα 91.

Μπροστά στο σχολείο της Καλαμαριάς. Σήμερα αυτό το κτίριο είναι το δημαρχείο της Καλαμαριάς.

Αξιοσημείωτη είναι η εξαιρετική μνήμη του Ηρακλή. Ο τρόπος με τον οποίο θυμάται λεπτομέρειες από τις δεκαετίες του ’40 και του ’50 είναι πραγματικά αξιοθαύμαστος. Βέβαια, αυτές τις ιστορίες δεν τις αφηγείται τώρα για πρώτη φορά. Τις έχει διηγηθεί στα παιδιά του άπειρες φορές, ιδιαίτερα όταν εκείνα δεν ήθελαν να φάνε το φαγητό τους. Με μαεστρία τις ζωντάνευε μπροστά τους, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον τους. Εκείνα τον άκουγαν με ανοιχτό το στόμα, κι εκείνος, πονηρός, έβρισκε την ευκαιρία να τους βάλει το κουτάλι στο στόμα. Έτσι έκαναν τότε.

@chris_antoniadou7 Στην Ελλάδα την λέμε “ακακία”, αλλά βοτανικά συνήθως δεν είναι αληθινή ακακία. Είναι η ροβίνια / ψευδοακακία (Robinia pseudoacacia). Η ψευδοακακία βγάζει κρεμαστά τσαμπιά από λευκά, πολύ αρωματικά άνθη, συνήθως Απρίλιο–Μάιο ή Μάιο, ανάλογα με το κλίμα και τη χρονιά. Τα άνθη της ροβίνιας/ψευδοακακίας είναι από τα μέρη που παραδοσιακά τρώγονται, ωμά ή μαγειρεμένα, π.χ. σε τηγανίτες ή σιρόπια. Προσοχή όμως: φύλλα, φλοιός, ξύλο και άλλα μέρη του δέντρου θεωρούνται τοξικά, οπότε δεν είναι “όλο το δέντρο φαγώσιμο”. #thessaloniki #fatheranddaughter #acacia #memories #remembering ♬ som original – Dessa Rassam

Η Χριστίνα και ο Γιώργος μεγάλωσαν ακούγοντας αυτές τις ιστορίες ξανά και ξανά. Μάλιστα, κάποια στιγμή, τη δεκαετία του ’90, η κόρη του του αγόρασε ένα δημοσιογραφικό κασετόφωνο με μικρόφωνο, για να τις ηχογραφήσει με σκοπό κάποτε να τις εκδώσει σε βιβλίο. Άλλο που δεν ήθελε ο Ηρακλής! Καθόταν στο γραφείο του με τις ώρες και υπαγόρευε στο κασετόφωνο μία μία τις ιστορίες, γεμίζοντας τελικά μια ντουζίνα κασέτες των 90 λεπτών.

Σε κάποια σημεία, μάλιστα, ακούγεται η γυναίκα του, η Νίτσα, να φωνάζει από το σαλόνι: «Βρε Λάκη, αυτή την ιστορία την είπες ήδη την προηγούμενη εβδομάδα. Επαναλαμβάνεσαι!».

Με την αγαπημένη του Νίτσα, λίγο μετά τον γάμο τους.

Πριν από λίγους μήνες, όμως, γεννήθηκε μια καινούργια ιδέα, ένα νέο πρότζεκτ. Η κόρη του, η Χριστίνα, μαζί με τον Ηρακλή παίρνουν τους δρόμους της Καλαμαριάς και της Θεσσαλονίκης.

Εξοπλισμένοι με κινητό και μικρόφωνο, πηγαίνουν σε σημεία της πόλης, σε μικρά «points of interest», που συνδέονται με κάποια εμπειρία από τα παιδικά και νεανικά χρόνια του Ηρακλή.

Αφού συζητήσουν πρώτα το γενικό πλαίσιο της ιστορίας, στήνεται η κάμερα. «Έλα, μπαμπά, ξεκινάμε!» Και ο Ηρακλής, γεμάτος χαρά, αφηγείται μία από τις αμέτρητες ιστορίες του. Διηγείται όσα συνέβησαν σε εκείνο το συγκεκριμένο σημείο: στο στρατόπεδο Κόδρα, στη θάλασσα στο Καραμπουρνάκι, στο σινεμά ΡΕΞ, στους Μύλους Αλλατίνη.

Τα βίντεο, διάρκειας δύο έως τεσσάρων λεπτών, τα ανεβάζει στη συνέχεια η κόρη του στους λογαριασμούς της στις διάφορες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης: στο TikTok, στο Instagram και στο Facebook.

Ο Ηρακλής είναι ο δεύτερος από αριστερά. Περπατάει με την παρέα του στον κεντρικό δρόμο της Καλαμαριάς. Δεξιά με τα γυαλιά ηλίου ο ξάδελφος του Ηρακλής Αντωνιαδης.

Αναπάντεχες ήταν οι αντιδράσεις του κόσμου. Εντυπωσιακή η αποδοχή, μεγάλη και η απήχηση. Τα σχόλια κάτω από κάθε βίντεο είναι άκρως κολακευτικά, ενώ ορισμένα βίντεο έχουν ξεπεράσει τις 300.000 προβολές.

Οι ιστορίες του Ηρακλή ξυπνούν μνήμες στους μεγαλύτερους Θεσσαλονικείς, που έχουν ζήσει παρόμοιες καταστάσεις. Ταυτόχρονα, σχολιάζουν και νεότεροι άνθρωποι, οι οποίοι χαίρονται να ακούν τις εμπειρίες των παλαιότερων, είτε επειδή τους θυμίζουν τους παππούδες τους είτε επειδή ενδιαφέρονται πραγματικά για την ιστορία του τόπου μας.

Ιδιαίτερα συγκινητικά είναι τα σχόλια Ελλήνων από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία. Ο Ηρακλής καταφέρνει να τους ταξιδέψει σε μια Ελλάδα γνώριμη: την Ελλάδα του τότε, την Ελλάδα που πολλοί από αυτούς άφησαν κάποτε πίσω.

Μάλιστα, στα σχόλια δεν λείπουν και οι «παραγγελιές». Οι ακόλουθοι δείχνουν συχνά προτίμηση σε συγκεκριμένες θεματικές ενότητες. Για παράδειγμα, αρκετοί ζητούν να ακούσουν περισσότερες ιστορίες για τον Εμφύλιο. Όταν όμως ανέβηκε μια ιστορία για το πώς μάθαιναν κολύμπι στις κοπέλες στο Καραμπουρνάκι, ένας follower σχολίασε με χιούμορ: «Μου αρέσει που ζήτησα περισσότερες ιστορίες από τον Εμφύλιο και ο κύριος Ηρακλής δημοσίευσε ιστορία που μαθαίνει κολύμπι στις κοπέλες, χαχα…»

Τα βίντεο του Ηρακλή γίνονται συχνά αφορμή και για απρόσμενες ανταλλαγές αναμνήσεων ή ακόμη και συνταγών. Όταν ανέβηκε η ιστορία με τις ακακίες, στην οποία ο Ηρακλής διηγείται πώς έτρωγαν τα άνθη τους τότε που η πείνα θέριζε, και πόσο νόστιμα τους φαίνονταν, πολλοί έσπευσαν να συμπληρώσουν στα σχόλια τον δικό τους τρόπο μαγειρέματος των ανθών της ακακίας. Άνθρωποι από τη Ρωσία, την Ιταλία, την Αυστρία και αλλού μοιράστηκαν τις δικές τους μνήμες και γεύσεις.

Σήμερα, όταν ο Ηρακλής βγαίνει στην Καλαμαριά για βόλτα στον πεζόδρομο ή για ψώνια στο σούπερ μάρκετ, στον φούρνο, στο φαρμακείο ή στη λαϊκή αγορά, τον πλησιάζουν άγνωστοι άνθρωποι με πλατύ χαμόγελο και του δίνουν συγχαρητήρια: «Κύριε Ηρακλή, σας βλέπουμε στο TikTok! Είστε φοβερός! Πολύ ωραίες οι ιστορίες σας. Μπράβο σας!» Πώς να μην καμαρώνει τότε ο Ηρακλής χαμογελώντας;

Αν θέλετε κι εσείς να κάνετε μια βόλτα στη Θεσσαλονίκη παρέα με τον Ηρακλή, μπορείτε να τον βρείτε στους λογαριασμούς της κόρης του:

Facebook: Christina Anna Rosa Antoniadou

Instagram: chris_antoniadou

TikTok: chris_antoniadou ή chris_antoniadou7

Σχετικά Αρθρα
Σχετικά Αρθρα