Θεσσαλονίκη: Εξαγοράστηκε το μεγαλύτερο κτιριακό συγκρότημα στη Βασιλίσσης Όλγας

Στη Lidl Hellas πέρασε ίσως το μεγαλύτερο διαθέσιμο αστικό ακίνητο της Θεσσαλονίκης, η παλιά καπναποθήκη Εταιρείας του Ιταλικού Δημοσίου, ένα κτιριακό συγκρότημα 16.500 τ.μ., στη γωνία των οδών Βασ. Όλγας και Φλέμινγκ, ένα κτιριακό συγκρότημα που βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 1.500 μέτρων από την οδό Αγίας Σοφίας και την καρδιά του εμπορικού κέντρου της πόλης.

Η πώληση του ακινήτου, που έμενε κλειστό και αχρησιμοποίητο για πολλά χρόνια, είναι επιβεβαιωμένη. Η μεταβίβαση πραγματοποιήθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025, με το τίμημα να έχει διαμορφωθεί, τελικά, κοντά στα 5 εκατ. ευρώ.

Με την απόκτηση του συγκεκριμένου ακινήτου, που αποτελείται από δύο κτιριακά συγκροτήματα που κατασκευάσθηκαν σε διαφορετικούς χρόνους (της καπναποθήκης και του Ιταλικού Ινστιτούτου) η Lidl Hellas πήρε στην ιδιοκτησία της ένα μεγάλης αξίας, γιγαντιαίο αστικό φιλέτο, για το οποίο, όπως έμαθε το powergame.gr, δεν υπάρχει ακόμη οριστικό σχέδιο για την αξιοποίησή του.

Ωστόσο, γνωρίζουμε δύο τινά: Η εταιρεία δεν υπενοικιάζει ιδιόκτητους χώρους της και δεν υπάρχει σκέψη επέκτασης της δραστηριότητάς της και σε άλλα λιανεμπορικά αντικείμενα πέραν του core business της.

Στη Βασ. Όλγας η Lidl δεν διαθέτει σούπερ μάρκετ

Να σημειωθεί ότι επί της οδού Βασ. Όλγας η Lidl δεν διαθέτει σούπερ μάρκετ και το πλησιέστερο κατάστημά της βρίσκεται στην οδό Παπαναστασίου με Αλ. Σταύρου, δηλαδή σε απόσταση περίπου 2.000 μέτρων.

Η Lidl, που πολύ δύσκολα μπορεί να βρει χώρους κατάλληλους για τα καταστήματά της εντός αστικών περιοχών, οπωσδήποτε και θα μπορούσε να αξιοποιήσει το συγκεκριμένο ακίνητο για τη δημιουργία ενός μεγάλου σούπερ μάρκετ, το οποίο θα διαθέτει και πάρκινγκ.

Εντούτοις, τα μεγάλα καταστήματα της Lidl καλύπτουν περίπου 2.000 τ.μ., μαζί με τους εξωτερικούς χώρους. Συνεπώς, παραμένει το ερώτημα πώς τελικώς θα αξιοποιήσει η εταιρεία το σημαντικό αυτό περιουσιακό στοιχείο.

Το συγκεκριμένο ακίνητο, των 16.500 τ.μ., δεν έχει χαρακτηρισθεί διατηρητέο, κάτι που διευκολύνει εξαιρετικά την αξιοποίησή του, ίσως και με περισσότερες της μιας χρήσης (κατοικίες, χώροι φιλοξενίας, μεγάλο πάρκινγκ), εάν το επιλέξει η εταιρεία, η οποία προφανώς και δεν θα αφήσει τα πολύτιμα τετραγωνικά μέτρα ανεκμετάλλευτα.

Η καπναποθήκη, ένα άχαρο βιομηχανικό κτίριο που δεν «προσθέτει» αισθητικά στην περιοχή, κτίσθηκε το 1938 από την «Ιταλική Εταιρεία Καπνών Ανατολής». Μετά το 1970 και έως το 1982 ενοικιάσθηκε στον Εθνικό Οργανισμό Καπνού και για ένα διάστημα στέγασε το Ιταλικό Προξενείο.

Στο «Π» που σχηματίζει το κτιριακό συγκρότημα το 1958 είχε κατασκευαστεί το κτίριο του Ιταλικού Ινστιτούτου και κτίριο φιλοξενίας των υπαλλήλων της καπναποθήκης και, στη συνέχεια, των καθηγητών του Ινστιτούτου. Μεταξύ των κτιρίων υπάρχει ακάλυπτος χώρος.

Η βίλα Τζεμποργά

Όπως πληροφορείται το powergame.gr, μάλλον έχει φτάσει η ώρα για να προστατευθεί, να αποκατασταθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί το άλλο πολύ σημαντικό ακίνητο που διαθέτει το ιταλικό δημόσιο στη Θεσσαλονίκη, η βίλα Τζεμποργά, που πλέον είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση από εκείνη στην οποία απεικονιζόταν στο πόστερ της σειράς American Horror Story.

Η βίλα, που βρίσκεται στην οδό Βασ. Όλγας 20, είναι τριώροφο κτίριο, χαρακτηριστικό παράδειγμα του νεομπαρόκ εκλεκτικισμού, συνολικής επιφάνειας 945 τ.μ., και βρίσκεται σε οικόπεδο 1.845 τ.μ.

Είναι δημιούργημα του αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη και κτίσθηκε το 1878 για τον γαλλικής υπηκοότητας Εβραίο έμπορο Τζεμποργά. Τον Οκτώβριο του 1894 το ακίνητο πωλήθηκε στον δικηγόρο Εμμανουήλ Ραφαήλ Σαλέμ γι’ αυτό και είναι γνωστότερο ως βίλα Σαλέμ.

Στη συνέχεια, το 1919 η βίλα ενοικιάσθηκε από το Ιταλικό Προξενείο και αγοράσθηκε από το ιταλικό κράτος το 1924. Η βίλα εγκαταλείφθηκε μετά τον σεισμό του 1978 και ενώ έγινε προσπάθεια πώλησης, μέσω δημοπρασίας, το 2019, τελικά δεν πέρασε στην ιδιοκτησία τoυ επιχειρηματία Λεωνίδα Ζησιάδη, επειδή υπήρχε μία σημαντική οφειλή του πωλητή στο ελληνικό Δημόσιο.

Έτσι, εξανεμίσθηκαν τα σχέδια για τη μετατροπή του ακινήτου σε ξενοδοχείο πολυτελείας και η κατάσταση του διατηρητέου συνεχίσε να χειροτερεύει, αλλά, όπως μαθαίνουμε, υπάρχουν σχέδια για τη σωτηρία του κτιρίου.

Στα σημαντικά ακίνητα του Ιταλικού Δημοσίου στη Θεσσαλονίκη ανήκει και το κτίριο του πρώην Νοσοκομείου Λοιμωδών Νόσων, στην αρχή της οδού Λαμπράκη.

Το νεοκλασικό κτίριο του παλαιού νοσοκομείου κτίσθηκε την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα σε σχέδια του αρχιτέκτονα Πιέτρο Αριγκόνι, για λογαριασμό της Εθνικής Ένωσης Βοηθείας προς τους Ιταλούς ιεραπόστολους, και λειτούργησε αρχικά ως Ιταλικό Γενικό Νοσοκομείο, με τον τίτλο «Βασίλισσα Μαργαρίτα».

Το 1945 το Ιταλικό Νοσοκομείο επιτάχθηκε και εκεί άρχισε να λειτουργεί το Τρίτο Νοσοκομείο Λοιμωδών Νόσων. Το 1984, με υπουργική απόφαση, το κτίριο του νοσοκομείου χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο και προστατεύεται από την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων.

Το νοσοκομείο σταμάτησε να λειτουργεί το 2013.

Με πληροφορίες από: Powergame 

Η ιστορία του κτιρίου 

Το κτιριακό συγκρότημα του πρώην Ιταλικού Ινστιτούτου στη Θεσσαλονίκη, στη συμβολή των οδών Φλέμινγκ και Βασιλίσσης Όλγας, αποτελεί ένα σημαντικό ιστορικό και αρχιτεκτονικό τοπόσημο της πόλης, το οποίο όμως τα τελευταία χρόνια ρημάζει και έχει μετατραπεί σε ένα θλιβερό τσιμεντένιο τερατούργημα.

Το συγκρότημα βρίσκεται στην ιδιοκτησία του Ιταλικού κράτους υπό τη διαχείριση μιας ιδιωτικοποιημένης εταιρίας. Μετά τη διακοπή λειτουργίας του Ιταλικού Ινστιτούτου το 2014, τα κτίρια παραμένουν κλειστά και παρουσιάζουν σημάδια φθοράς και εγκατάλειψης.

Η σημερινή Β. Όλγας ήταν γνωστή από τα τέλη του 18ου αιώνα ως συνοικία των Εξοχών, έξω από τα νοτιοανατολικά τείχη της πόλης.

Ξεχώριζε για τις εξοχικές κατοικίες και τα αρχοντικά, κτίσματα – κοσμήματα τα οποία τα πήρε… σβάρνα η αντιπαροχή.

Έτσι λοιπόν ξεκίνησε και η ιστορία του χώρου αυτού που στέκει εκεί σαν «φάντασμα» τα τελευταία χρόνια λίγα λεπτά από την «καρδιά» της Θεσσαλονίκης.

Κάποτε, λοιπόν, εκεί βρισκόταν η Βίλα Ίντα, που κτίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1880 και ήταν από τα πρώτα έργα του Βιταλιάνο Ποζέλι στην πόλη.

Πήρε το όνομά της από την Ίντα Μοντιάνο, μια από τις ωραιότερες γυναίκες της Θεσσαλονίκης και σύζυγο του χρηματιστή Λεβή Μοντιάνο.

Το 1911 η βίλα αγοράζεται από τον πρώην δήμαρχο της πόλης, Ουλουσή Μπέη, που δέκα χρόνια μετά την πούλησε στο Ιταλικό κράτος.

Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στεγάζεται εκεί το Τουρκικό Προξενείο και στη συνέχεια το Ιταλικό σχολείο “Βασίλισσα Μαργαρίτα” (Κολώνας 1991).

Το 1933 στη πίσω μεριά του οικοπέδου οι αρχιτέκτονες Mario Paniconi και Giuglio Pediconi κτίζουν το Ιταλικό Σχολείο “Umberto Primo”.

Εκεί, μέχρι τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 40′ φιλοξενεί μαθητές της ιταλικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης.

Στα τεταμένα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μετατρέπεται σε ιταλικό νοσοκομείο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 50′ περνάει στα χέρια του Ελληνικού Δημοσίου ως εχθρική περιουσία.

Στεγάζει κατά σειρά το Στρατιωτικό Νοσοκομείο, τα Εκπαιδευτήρια Κοραή και τον Ξενώνα των Αξιωματικών.

Παραμένει κλειστή έως το 1958 όταν μεταβιβάζεται στο Ιταλικό Μονοπώλιο Καπνού μαζί με το σχολείο, με τη Βίλα Ίντα να κατεδαφίζεται με συνοπτικές διαδικασίες.

Τη θέση της παίρνει η καπναποθήκη του Ιταλικού Μονοπωλίου Καπνού που λειτούργησε από το 1962 έως το 1968.

Το κτίριο διαμερισμάτων, επίσης του 1958, προοριζόταν αρχικά για τους υπαλλήλους της καπναποθήκης και αργότερα για τους καθηγητές του Ινστιτούτου. Λειτούργησε έως το 2006.

Τα κτίρια σχεδιάστηκαν με επιρροές από το ιταλικό ρασιοναλιστικό κίνημα και τη μοντέρνα αρχιτεκτονική, ενώ η καπναποθήκη φέρει την υπογραφή του πολιτικού μηχανικού Δ. Βαρβέρη σε συνεργασία με το γραφείο του P.L. Nervi.

Στη δεκαετία του 60′ η εκμάθηση της ιταλικής γλώσσας γνώριζε «έκρηξη» και έτσι πολλοί συνέρρεαν στο Ινστιτούτο για να τη μάθουν από διδάσκοντες με μεγάλο υπόβαθρο, που άφησαν εποχή στα γράμματα.

Στόχος τους ήταν να αποκτήσουν ένα ισχυρό γλωσσικό «διαβατήριο» ώστε να αναχωρήσουν για σπουδές στην Ιταλία.