Θεσσαλονίκη: Τιμοκατάλογος ναρκωτικών και shoefiti σε σχολείο της Ξηροκρήνης

Έντονη αγανάκτηση αλλά και ανησυχία προκαλεί περιστατικό που σημειώθηκε στον προαύλιο χώρο του Πρότυπου Εκκλησιαστικού Γυμνασίου και Λυκείου Νεάπολης (Άγιος Γεώργιος ο Νεπολίτης) το οποίο εδρεύει στην περιοχή της Ξηροκρήνης στη Θεσσαλονίκη, όπου άγνωστοι βανδάλισαν τον αύλιο χώρο ζωγραφίζοντας σε τοίχο «τιμοκατάλογο» με ναρκωτικές ουσίες.

Συγκεκριμένα στο σχέδιο αναγράφονται οι τιμές ανά γραμμάριο για κοκαΐνη και ινδική κάνναβη, και οι υπογράφοντες αυτοαποκαλούνται ως ghetto ksirokrini (μετ: Γκέτο Ξηροκρήνης).

Το περιστατικό έγινε αντιληπτό από εκπαιδευτικούς και γονείς, οι οποίοι προχώρησαν άμεσα σε καταγγελία του συμβάντος τόσο προς της Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης, όσο και προς την ΕΛΑΣ.

Ιδιαίτερα θορυβημένη μάλιστα, η διευθύντρια του σχολείου τόνισε χαρακτηριστικά «ότι το περιστατικό είναι ιδιαίτερα σοβαρό και ανησυχητικό καθώς μιλάμε για προαύλιο σχολείου και για τον λόγο αυτό έχουμε προχωρήσει σε καταγγελία σε όλους τους αρμόδιους φορείς», ενώ ενήμερος του περιστατικού είναι και ο διευθυντής του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκης, το οποίο σχεδόν συστεγάζεται με το Εκκλησιαστικό.

Σύμφωνα με πληροφορίες οι αρχές έχουν ενημερωθεί για το συμβάν και διερευνούν την υπόθεση, ενώ ο Χρήστος Τζελέπης, νέος αντιδήμαρχος Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης του Δήμου Θεσσαλονίκης, υπογράμμισε στην parallaxi ότι «πως αν το ιδιόμορφο αυτό graffity υπάρχει ακόμη στους τοίχους του Εκκλησιαστικού Σχολείου, τότε θα κινηθούν άμεσα οι όποιες διαδικασίες απαιτούνται για άμεσο σβήσιμο και αποκατάσταση (βάψιμο) του τοίχου». Παράλληλα υπενθύμισε πως στο συγκεκριμένο σχολείο έγινε ολική ανακαίνιση μόλις το περασμένο καλοκαίρι, ενώ ένα παρόμοιο περιστατικό φέρεται να έχει εκδηλωθεί και πριν από δύο μήνες και περιήλθε σε γνώση της δημοτικής αρχής.

Την ίδια ώρα η σχολική κοινότητα εκφράζει την έντονη ανησυχία της, τονίζοντας ότι τέτοιες ενέργειες δεν έχουν καμία θέση σε χώρους εκπαίδευσης και υπονομεύουν το αίσθημα ασφάλειας μαθητών και εκπαιδευτικών. Παράλληλα, ζητείται η ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας απέναντι στο σοβαρό ζήτημα των ναρκωτικών.

Και «shoefiti» σε κοντινό σημείο 

Το παραπάνω γεγονός γίνεται ακόμη πιο προβληματικό, καθώς σε πολύ κοντινή απόσταση από το προαύλιο του σχολείου εντοπίστηκε το φαινόμενο «shoefiti», δηλαδή ζευγάρια παπουτσιών πεταμένα και κρεμασμένα σε εναέρια καλώδια.

Το «shoefiti» διεθνώς, συνδέεται συχνά με περιοχές παραβατικότητας και, σύμφωνα με ερμηνείες, με την παρουσία διακίνησης ναρκωτικών ή «σημαδεμένα» σημεία, εντείνει τις ανησυχίες κατοίκων και γονέων. Ο συνδυασμός δε των δύο εικόνων, δίπλα σε χώρο εκπαίδευσης, δημιουργεί ένα σκηνικό που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο ή να υποβαθμιστεί σε ένα απλό περιστατικό βανδαλισμού δημόσιου χώρου.

Τι είναι το «shoefiti» και γιατί προκαλεί ανησυχία 

Το φαινόμενο «shoefiti» (από τις λέξεις shoe και graffiti) περιγράφει την πρακτική κατά την οποία ζευγάρια παπουτσιών δένονται μεταξύ τους και εκσφενδονίζονται ώστε να κρεμαστούν σε εναέρια καλώδια. Πρόκειται για εικόνα που συναντάται σε πολλές πόλεις παγκοσμίως, μεταξύ των οποίων και η Θεσσαλονίκη κι έχει απασχολήσει κατά καιρούς κοινωνιολόγους, τοπικές αρχές αλλά και μέσα ενημέρωσης.

Οι φήμες γύρω από αυτή την εικόνα είναι πολλές. Κάποιοι λένε πως τα δεμένα παπούτσια κρεμιούνται από τα καλώδια όταν ένας άνθρωπος έχει δολοφονηθεί βίαια, άλλοι λένε πως είναι το σήμα κατατεθέν για dealers, oρισμένοι επίσης πιστεύουν πως η εικόνα αυτή συμβολίζει τις επικίνδυνες περιοχές, εκεί που η εγκληματικότητα λύνει και δένει.

Το φαινόμενο των κρεμασμένων παπουτσιών σε καλώδια ρεύματος είναι ένα σύνηθες θέαμα σε πολλές αστικές και αγροτικές περιοχές, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί και στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα επικρατεί ο φόρος τιμής με αυτόν τον συμβολισμό. Η αρχή αυτής της συνήθειας χρονολογείται στη δεκαετία του ΄70.

Λέγεται πως στις ΗΠΑ, συμμορίες bullers ανάγκαζαν τα θύματα τους να βγάζουν τα παπούτσια τους και τα κρεμούσαν στα καλώδια για να δείξουν πως έχουν τον έλεγχο. Αυτή η πρακτική, γνωστή και ως “shoe tossing” ή “shoe flinging”, έχει διάφορες ερμηνείες και προκαλεί το ενδιαφέρον και την περιέργεια των περαστικών.

Οι λόγοι για τους οποίους  οι άνθρωποι, κρεμούν παπούτσια μπορεί να διαφέρουν, και η πρακτική αυτή περιβάλλεται από μύθους, πολιτιστικές παραδόσεις και προσωπικές ιστορίες. Μία από τις πιο διαδεδομένες ερμηνείες για τα κρεμασμένα παπούτσια αφορά την ανάμνηση ατόμων που έχουν πεθάνει ή σκοτωθεί.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτή η πράξη μπορεί να αποτελεί φόρο τιμής σε φίλους ή μέλη της κοινότητας που έχουν χάσει τη ζωή τους, ιδιαίτερα υπό τραγικές ή βίαιες συνθήκες- σε πολλές περιπτώσεις τα πτώματα αυτά μπορεί να μην έχουν βρεθεί καν. Τα παπούτσια κρέμονται από τα καλώδια ως σύμβολο της παρουσίας τους και της μνήμης τους. Εκτός από τον φόρο τιμής, τα κρεμασμένα παπούτσια χρησιμοποιούνται συχνά για να σηματοδοτήσουν την παρουσία συμμοριών.

Σε ορισμένες περιοχές, τα παπούτσια λειτουργούν ως κωδικοποιημένο μήνυμα που δείχνει την επικράτεια ή το σημείο πώλησης ναρκωτικών. Αυτή η πρακτική εντάσσεται στην κουλτούρα των συμμοριών και αποτελεί μέρος της επικοινωνίας τους με τους κατοίκους της περιοχής και άλλες συμμορίες. Για πολλούς τα κρεμασμένα παπούτσια είναι σημάδι της αστικής αποσύνθεσης, της παρακμής και της ερήμωσης μιας περιοχής.

Δείχνουν πως το σύστημα της περιοχής δεν λειτουργεί σωστά και καταρρέει. Επιπλέον, σε κάποιες περιπτώσεις, τα κρεμασμένα παπούτσια μπορεί να σχετίζονται με τελετές και εθιμοτυπικές πρακτικές. Για παράδειγμα, το τέλος της στρατιωτικής θητείας ή η αποφοίτηση από το σχολείο μπορεί να εορτάζονται με την κρέμαση των παλιών παπουτσιών σε καλώδια ρεύματος. Αυτή η πράξη συμβολίζει το πέρασμα από μια περίοδο της ζωής σε μια νέα αρχή.

Έρευνες δείχνουν ότι οι λόγοι ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή και την κοινωνική ομάδα, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των συμβολισμών. Μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια αναφέρει ότι η πρακτική αυτή μπορεί να σχετίζεται με την αστική κουλτούρα και τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι εκφράζουν την ταυτότητά τους.

Τα παπούτσια σε καλώδια ρεύματος μπορεί να είναι μια μορφή τέχνης του δρόμου ή μια δήλωση ανεξαρτησίας και αντίστασης. Άλλη έρευνα, δημοσιευμένη στο περιοδικό “Urban Studies”, εξετάζει τη σχέση μεταξύ των κρεμασμένων παπουτσιών και της εγκληματικότητας.

Η μελέτη αυτή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η πρακτική συνδέεται με τη δραστηριότητα συμμοριών, σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται απλά για αθώες πράξεις ή παραδόσεις χωρίς εγκληματική διάσταση. Το φαινόμενο των κρεμασμένων παπουτσιών σε καλώδια ρεύματος είναι ένα σύνθετο κοινωνικό και πολιτιστικό φαινόμενο με πολλαπλές ερμηνείες.

Από τον φόρο τιμής στους αποθανόντες και τη σηματοδότηση περιοχών συμμοριών μέχρι τις τελετές μετάβασης και την αστική τέχνη, η πράξη αυτή αντανακλά την ποικιλία των ανθρώπινων εμπειριών και τη χρήση συμβόλων στην καθημερινή ζωή. Το πέταγμα των παπουτσιών στα καλώδια είναι και ένας τρόπος των περαστικών να αφήσουν το σημάδι τους στην περιοχή.