Το πολυφωτογραφημένο επιβλητικό νεοκλασικό στη Βασ. Όλγας που χάθηκε στο βωμό της ανοικοδόμησης

Η Θεσσαλονίκη κουβαλάει στις γωνιές της ιστορίες κτηρίων που χάθηκαν στον χρόνο, αλλά σφράγισαν την ταυτότητα της πόλης.

Ένα από τα πιο εμβληματικά αρχιτεκτονικά κοσμήματα των αρχών του 20ού αιώνα ήταν η περίφημη Οικία του Ισμαήλ Πασά.

Το κτήριο αυτό δεν αποτέλεσε απλώς ένα δείγμα εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, αλλά έναν ζωντανό οργανισμό που μεταμορφωνόταν ανάλογα με τις ιστορικές περιόδους της πόλης.

Το επιβλητικό νεοκλασικό μέγαρο χτίστηκε το 1901 στην ανατολική πλευρά της πόλης. Αρχικά λειτούργησε ως η πολυτελής κατοικία του Οθωμανού αξιωματούχου Ισμαήλ Πασά.

Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το κτήριο απέκτησε στρατηγική και διπλωματική σημασία, καθώς στέγασε το Γαλλικό Προξενείο.

Εκείνη την περίοδο, έγινε ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα σημεία της Θεσσαλονίκης από τους ξένους στρατιώτες και φωτογράφους της Στρατιάς της Ανατολής.

Η πιο σημαντική σελίδα στην ιστορία του κτηρίου γράφτηκε το 1935. Το μέγαρο πέρασε στα χέρια των Εκπαιδευτηρίων Κωνσταντινίδη, ενός από τα πιο γνωστά ιδιωτικά σχολεία της εποχής.

Γεννήθηκε στη Λούβρη της επαρχίας Βοΐου της Δυτικής Μακεδονίας. Σπούδασε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή στην Κωνσταντινούπολη και στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Συνεργάστηκε με τον ιερομόναχο Στέφανο Νούκα, αρχικά στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου στα τέλη του 19ου αιώνα, ως εκπαιδευτικός. Μετά το 1895, που ιδρύθηκε από τον Στέφανου Νούκα το Ελληνογαλικό Εμπορικό και Πρακτικό Λύκειο στη Θεσσαλονίκη, έγινε ο στενότερος συνεργάτης του και κάποια στιγμή ανέλαβε τη θέση του Λυκειάρχη.

Το 1907 αποχώρησε, με τις αναφορές της εποχής να αναφέρουν ότι αυτό συνέβη λόγω της κατακραυγής για τη σκληρή τιμωρία, το 1906, δέκα οικοτρόφων μαθητών για ασήμαντο παράπτωμα, που αποβλήθηκαν για 10 ημέρες “στερούμενοι στέγης και μέσων διατροφής”.

Εκείνη τη χρονιά εκείνη ίδρυσε την Ελληνογαλική Εμπορική και Πρακτική Σχολή, που στεγάστηκε στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται το ξενοδοχείο ABC στο Σιντριβάνι.

Εν συνεχεία η Σχολή στεγάστηκε στην οικία του Χασάν Πρίστινα, σημερινή Σχολή Τυφλών.

Μετά το θάνατο του Αθανάσιου Κωνσταντινίδη τη διεύθυνση της Σχολής ανέλαβε ο γιος του Ιωάννης και το 1935 η Σχολή μεταφέρθηκε στη Βασ. Όλγας, παραδίπλα από το Α’ Γυμνάσιο.

Για σχεδόν τρεις δεκαετίες, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960, οι αίθουσες του παλιού παλατιού γέμισαν με τις φωνές μαθητών.

Το σχολείο συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με την πνευματική και κοινωνική ζωή της Θεσσαλονίκης, προσφέροντας υψηλού επιπέδου εκπαίδευση.

Δυστυχώς, η μοίρα του δεν διέφερε από εκείνη πολλών άλλων αρχοντικών της Θεσσαλονίκης. Κατά τη διάρκεια της μεγάλης ανοικοδόμησης και της αντιπαροχής τις επόμενες δεκαετίες, το ιστορικό οίκημα κατεδαφίστηκε.

Σήμερα στη θέση του υπάρχει μια μεγάλη οικοδομή που υψώνεται πάνω από ένα γνωστό σούπερ μάρκετ που λειτουργεί επί της Βασ. Όλγας.

Το 1955, μετά το θάνατο του πατέρα του, Ιωάννη Αθ. Κωνσταντινίδη, ο Αθανάσιος, Ι. Κωνσταντινίδης (1924-1988) ανέλαβε τη διεύθυνση της Σχολής και τη διατήρησε μέχρι το 1988.

Το 1963 η Σχολή μεταφέρθηκε στο ιδιόκτητο σχολικό συγκρότημα, στη σημερινή Εθνικής Αντιστάσεων 191, μεταξύ των περιοχών Βότση και Φοίνικα, εκεί που σήμερα είναι το νοσοκομείο Άγιος Παύλος.

Παρέμεινε σ’ αυτή την τοποθεσία μέχρι το 1966-67.

Μετά το 1967 συνέχιζε να λειτουργεί η Σχολή σε κτιριακή μονάδα της Λεωφ. Γεωργικής Σχολής 129, διπλά στα αγροκτήματα του ΑΠΘ.

Η Σχολή μετά το 1988 πέρασε στην ιδιοκτησία της δισέγγονης του ιδρυτή της, Αμαλία Κωνσταντινίδου-Σπηλιάκου και λειτούργησε μέχρι το 1994 με τη διεύθυνση του φιλόλογου Ιορδάνη Βλαχόπουλο.

*με πληροφορίες από: archive.saloni.ca / Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης – Old Photos of Thessaloniki Facebook Page