Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο: Οι βιβλιοθήκες του «φωνάζουν» για την έλλειψη προσωπικού

Εικόνες αρχείου

Δεκάδες χιλιάδες βιβλία στοιβαγμένα στα ράφια, αίθουσες γεμάτες γνώση, αλλά ολοένα λιγότεροι άνθρωποι υπάρχουν εκεί για να φροντίσουν  μην ξεχαστεί η αξία καθεμιάς σελίδας.

Το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, μια από τις σημαντικότερες πολιτιστικές εστίες της Θεσσαλονίκης, δεκαετίες μετά τη δημιουργία του, καλείται να αντεπεξέλθει στις νέες συνθήκες με περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, αναδεικνύοντας ένα πρόβλημα που αφορά συνολικά τις δημοτικές βιβλιοθήκες της πόλης.

Η ιστορία του

«Τη βραδιά εκείνη επιστρέψαμε στο σπίτι μας, με τη συνείδηση πως είχαμε εκπληρώσει ένα απλό κοινωνικό μας καθήκον»· Έτσι ένιωσαν η Αναστασία και ο Γεώργιος Βαφόπουλος όταν, μια βραδιά του Νοέμβρη του 1979, δήλωναν στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Θεσσαλονίκης ότι διαθέτουν ολόκληρη την περιουσία τους, απόκτημα σαράντα χρόνων δουλειάς, για τη δημιουργία ενός πολιτιστικού κέντρου. Αποτέλεσμα αυτού του κοινωνικού καθήκοντος ήταν η δημιουργία του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου.

Κάπως έτσι, το Κέντρο κτίστηκε με χρήματα του ζεύγους Βαφόπουλου σε οικόπεδο που παραχωρήθηκε από τον Δήμο Θεσσαλονίκης, στον Ανατολικό τομέα της πόλης, στην οδό Γ. Βαφόπουλου 3. Το εν λόγω οικόπεδο επιλέχθηκε λόγω θέσεως ως το καταλληλότερο για το σκοπό αυτό.

Το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο είναι ένα ενιαίο συγκρότημα που αποτελείται από δύο συνεχόμενα εξαώροφα κτίρια, συνολικού εμβαδού 4.000 τ.μ. Το Α’ κτίριο θεμελιώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1981 και εγκαινιάστηκε στις 29 Οκτωβρίου 1983. Το Β’ κτίριο θεμελιώθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1986 και εγκαινιάστηκε στις 7 Ιουνίου 1989.

Το κτιριακό συγκρότημα είναι διαρρυθμισμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να προσφέρεται για κάθε είδους πνευματικές, καλλιτεχνικές και εικαστικές εκδηλώσεις. Περιλαμβάνει ένα Θέατρο (χωρητικότητας 180 ατόμων), μία αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων (χωρητικότητας 150 ατόμων) και τρεις εκθεσιακούς χώρους (δύο αίθουσες στον 5ο όροφο και μία αίθουσα στο φουαγιέ του Θεάτρου).

Μεταξύ άλλων, στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο στεγάζονται και τρεις βιβλιοθήκες. Συγκεκριμένα, στο ισόγειο λειτουργεί η Παιδική Δανειστική Βιβλιοθήκη, με μια συλλογή η οποία αριθμεί περίπου 14.000 τόμους για παιδιά από 4-14 ετών. Πέρα όμως, από το δανεισμό βιβλίων, οι μικροί βιβλιόφιλοι έχουν την ευκαιρία να πάρουν μέρος στις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στο χώρο της, οι οποίες αποσκοπούν στη μάθηση, τη ψυχαγωγία και τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών.

Παράλληλα, στον πρώτο όροφο του κτιρίου λειτουργεί το Πληροφοριακό Τμήμα και το Αναγνωστήριο του Κέντρου. Διαθέτει μια πλούσια συλλογή 13.000 τόμων, που περιλαμβάνει πληροφοριακά βιβλία, εγκυκλοπαίδειες, λεξικά, περιοδικά, εκδόσεις τέχνης και καλλιτεχνικών λευκωμάτων. Η είσοδος στο Αναγνωστήριο είναι ελεύθερη για όλους τους αναγνώστες που επιθυμούν να μελετήσουν και να διαβάσουν τα δικά τους βιβλία ή να κάνουν χρήση του υλικού της βιβλιοθήκης, προσκομίζοντας απλώς την αστυνομική τους ταυτότητα στο προσωπικό.

Στον τρίτο όροφο βρίσκεται η Δανειστική Βιβλιοθήκη, που απευθύνεται σε αναγνώστες από 14 χρονών και άνω. Η συλλογή της ανέρχεται στους 24.000 τόμους βιβλίων, οι οποίοι καλύπτουν όλο το φάσμα των γνώσεων, με έμφαση κυρίως στην ελληνική και ξένη λογοτεχνία.

Στις δύο δανειστικές βιβλιοθήκες, οι αναγνώστες μπορούν να δανειστούν έως και τέσσερα βιβλία για δεκαπέντε ημέρες. Ο δανεισμός των βιβλίων πραγματοποιείται με την κάρτα δανεισμού, η οποία αποκτάται με την επίδειξη ταυτότητας ή διαβατηρίου, ενώ για τα παιδιά χρειάζεται η συνοδεία και η ταυτότητα του γονέα.

Η υποστελέχωση μειώνει το ωράριο λειτουργίας

Η μακρόχρονη πολιτιστική προσφορά του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου συνοδεύεται σήμερα όμως, από διαφόρων είδους προκλήσεις. Ανάμεσα στα μείζονα ζητήματα παραμένει και η έλλειψη προσωπικού, η οποία επηρεάζει άμεσα την καθημερινή λειτουργία των βιβλιοθηκών του.

«Αυτή τη στιγμή, υπάρχει πράγματι υποστελέχωση, στις βιβλιοθήκες του Δήμου συνολικά. Το ζήτημα έχει ανακύψει από την συνταξιοδότηση των υπαλλήλων και την παράλληλη απαγόρευση προσλήψεων, μια κατάσταση που ισχύει στο μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου τομέα. Άρα αυτές οι θέσεις που μένουν άδειες, δεν καλύπτονται εκ νέου», διασαφηνίζει η Ασημίνα Φιλιοπούλου, πρόεδρος του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, σημειώνοντας πως στη βιβλιοθήκη, εν αντιθέσει με τη γενική εικόνα του κτιρίου, δεν καταγράφονται προβλήματα υποδομών.

«Το σημαντικότερο ζήτημα που έχει προκύψει λόγω της έλλειψης προσωπικού είναι πως εδώ και κάποιους μήνες έχει περιοριστεί το ωράριο λειτουργίας μας», εξηγεί.

Συγκεκριμένα, από τις αρχές του προηγούμενου έτους, το Δανειστικό Τμήμα Ενηλίκων και η Παιδική Βιβλιοθήκη λειτουργούν Δευτέρα και Τρίτη στις 14:00-20:30 και Τετάρτη έως Παρασκευή στις 08:00-15:00. Παράλληλα, το Αναγνωστήριο είναι ανοιχτό καθημερινά, Δευτέρα μέχρι Παρασκευή, από τις 08:00-20:30.

Σχετικά με το ενδεχόμενο τοποθέτησης νέου προσωπικού, η κα Φιλιοπούλου αναφέρει: «Είχε γίνει μια αναδιάταξη με το καινούργιο οργανισμό, το καλοκαίρι και έχουμε αυτό το προσωπικό αυτήν τη στιγμή. Δεν άλλαξε κάτι. Το πρόβλημα είναι συνολικά σε όλο το δημόσιο, παντού, σε όλες τις υπηρεσίες, Υπάρχουν αιτήματα, γιατί προσλήψεις δεν γίνονται εδώ και πάνω από μία δεκαετία. Και μέσα σε αυτήν τη δεκαετία, είτε με την κινητικότητα, έχουν μετακινηθεί κάποιοι υπάλληλοι αλλού, στο ευρύτερο δημόσιο, είτε με τις συνταξιοδοτήσεις, που κάθε χρόνο γίνονται, και επειδή δεν μπορούν να γίνουν προσλήψεις, χάνεται προσωπικό και μένουν κενές αυτές οι θέσεις. Πρέπει να επιτρέψει το Υπουργείο να γίνουν προσλήψεις».

Από πλευράς του, ο Βασίλης Γάκης, Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας συμπληρώνει: «Έχουμε μείωση των ωρών σε νέο πρόγραμμα, λόγω του ότι το προσωπικό των δημοτικών βιβλιοθηκών όλα αυτά τα χρόνια, συνταξιοδοτούνταν, χωρίς να ανανεώνεται. Βέβαια, η μείωση των ωρών λειτουργίας, δεν σημαίνει ότι μειώθηκε ο αριθμός των βιβλίων που δανείζει το Βαφοπούλειο. Η εξυπηρέτηση του κοινού και ο αριθμός, το πλήθος των βιβλίων είναι σταθερά, όπως και πέρυσι».

Ο ίδιος μάλιστα, ξεκαθαρίζει καταληκτικά, πως «φέτος για πρώτη φορά, μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια, το υπουργείο Εσωτερικών ενέκρινε δύο θέσεις για βιβλιοθηκονόμους, οι οποίες θα αντικαταστήσουν άμεσα και θα καλύψουν κάποια από τα κενά. Το Βαφοπούλειο έχει μπει σε μια νέα, ανεξάρτητα από αυτό, σε μια νέα τροχιά, με μελέτες οι οποίες συντάσσονται για τη βελτίωση όλων των συνθηκών και των υποδομών».