Ιούλιος: 10+1 βιβλία που θα μας κρατήσουν συντροφιά στην καρδιά του καλοκαιριού
Μέσα στην καρδιά του θέτους & οι επιλογές που συγκεντρώσαμε για αυτόν τον μήνα χωράνε στις αποσκευές κάθε αναγνώστη
*στην εικόνα η Sullalune-libreria στη Βενετία
Αυτές οι νέες κυκλοφορίες είναι για εσένα που μόλις έκλεισες το προηγούμενο βιβλίο και ψάχνεις απεγνωσμένα την επόμενη αναγνωστική σου εμμονή.
Είναι όμως και για εσένα που υποσχέθηκες ότι φέτος θα διαβάσεις έστω κι ένα βιβλίο, αλλά η καθημερινότητα σε παρέσυρε και κάπου ίσως και να ξεχάστηκες τη διαδρομή. Κι όμως ποτέ δεν είναι αργά.
Ιδίως τώρα, στην καρδιά του καλοκαιριού, η κατάλληλη συγκυρία είναι μάλλον εδώ. Είτε βρίσκεσαι σε μια κοντινή παραλία της Θεσσαλονίκης, είτε αγναντεύεις το απέραντο γαλάζιο των Κυκλάδων, είτε απολαμβάνεις τη δροσιά ενός βουνού, ένα από αυτά τα βιβλία μπορεί να γίνει ο ιδανικός σου συνταξιδιώτης.
Οι επιλογές που συγκεντρώσαμε για αυτόν τον μήνα χωράνε στις αποσκευές κάθε αναγνώστη: από ατμοσφαιρικές νουβέλες και συγκινητικές ποιητικές συλλογές, μέχρι παραμύθια που οξύνουν τη φαντασία μικρών και μεγάλων, αλλά και δοκίμια που μας προσκαλούν να δούμε με μια διαφορετική ματιά τον τρόπο που λειτουργούμε ως άνθρωποι.
Άγρια θάλασσα: 2ο μέρος / Ελευθερία Καλογνωμά
Εκδόσεις Μεταίχμιο
«Όταν φτάνεις στο σημείο να αναιρέσεις τη ζωή σου, τότε μάλλον αυτή ήταν μια ζωή που δεν ήθελες ποτέ»
“Φιλιώ”. Το όνομά της κεραυνός, καταμεσίς ενός πελάγους στο οποίο πια παραδέρνεται άγρια. Η πραγματική φουρτούνα τώρα ξεκινά, το λιμάνι είναι μακριά κι ο φάρος που θα την οδηγήσει σε αυτό, φτιαγμένος από νότες και κόκκινα τριαντάφυλλα, θ’ αργήσει να φανεί.
Οι καταιγιστικές αποκαλύψεις οδηγούν τη Φιλιώ Βλαβιανού σ’ ένα ανελέητο κυνηγητό, όπου δεν είναι πια ευκρινές ποιος κυνηγά ποιον. Τα πιόνια σ’ αυτή την παρτίδα διαρκώς μετατοπίζονται, εχθροί και φίλοι ανακατεύονται επικίνδυνα, το παρελθόν μπαίνει ξανά μπροστά κυρίαρχο και ένα νέο πρόσωπο εμφανίζεται, για να βάλει τελικά τα πράγματα στη θέση τους με τον πιο αναπάντεχο, μα και τον πιο τρα-γικό τρόπο.
Τι επιφυλάσσει η μοίρα στη Φιλιώ και τα πρόσωπα που καθόρισαν και καθορίζουν τη ζωή της; Πόσο μακριά είναι πια η δικαίωση και πόσο κοντά η εξιλέωση για όλους; Ποιο απ’ όλα τα πρόσωπα της ζωής της έπαιξε, παίζει και θα παίξει μέχρι τέλους τον πιο σημαντικό ρόλο; Θα καταφέρει να συγχωρέσει;
Και, κυρίως, ποιο είναι επιτέλους αυτό το περιβόητο «σχέδιο» που της έχει τάξει η ίδια η μοίρα;
Το 2ο και τελευταίο μέρος της Άγριας Θάλασσας έρχεται για να σας ταξιδέψει στα πιο άγρια και ταυτόχρονα τα πιο ερωτικά, μουσικά νερά.
ΜΠΟΥΜ! Ο φυσικός κόσμος στα άκρα / DAVID DARLING
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Ποια είναι τα όρια του κόσμου που μας περιβάλλει; Ποιο είναι το λαμπρότερο φως στη Γη; Η πιο παγωμένη γωνιά του σύμπαντος; Το πιο μαύρο υλικό που κατασκευάστηκε ποτέ; Η πιο δηλητηριώδης ουσία στη φύση; Την ανθρώπινη ύπαρξη την ορίζουν η φωτιά και ο πάγος, το απέραντα μεγάλο και το αφάνταστα μικρό, το κενό του διαστήματος και η σκοτεινή θερμότητα και πίεση των πετρωμάτων στα έγκατα του πλανήτη μας. Ζούμε μέσα σε κάποια όρια, γιατί αυτό ακριβώς επιβάλλει η δική μας μορφή ζωής.
Τα μάτια μας δεν αντιλαμβάνονται παρά μόνο μια στενή ζώνη του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος και τα αφτιά μας ακούνε μόνο ένα συγκεκριμένο εύρος ήχων, κι αυτό διότι έτσι πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες επιβίωσής μας. Ως προς την τάξη μεγέθους, βρισκόμαστε κάπου στη μέση ανάμεσα στη μικρότερη νοητή οντότητα και στο σύμπαν συνολικά.
Το βιβλίο αυτό μας ταξιδεύει στον χώρο και τον χρόνο ώστε, με τα εργαλεία της επιστήμης, να ανακαλύψουμε το πιο μεγάλο και το πιο μικρό, το πιο γρήγορο και το πιο αργό, το πιο θορυβώδες και το πιο ήσυχο, το πιο βαρύ, το πιο λαμπρό, το πιο πυκνό, το πιο δύσοσμο, το πιο κολλώδες… Σε μια ασυγκράτητη γιορτή των εξαιρέσεων, ο συγγραφέας David Darling μάς δίνει την ευκαιρία να ψηλαφίσουμε τα πιο αλλόκοτα και πλέον αναπάντεχα όρια του φυσικού κόσμου.
Μετάφραση: Παναγιώτης Δρεπανιώτης
ΔΙΑΓΝΩΣΙΑ, Νόηση και αισθητικότητα / STEVEN SHAVIRO
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Τι είναι η συνείδηση; Πώς είναι να αισθάνεται κανείς πόνο ή να βλέπει το κόκκινο χρώμα; Σκέφτονται πραγματικά τα ρομπότ και οι υπολογιστές; («Μπορούν να σκεφτούν οι μηχανές;», όπως είχε αναρωτηθεί άλλωστε ο Άλαν Τιούρινγκ στο περίφημο άρθρο του για τη νοημοσύνη των υπολογιστικών μηχανημάτων.)
Ή ακόμα περισσότερο: Μπορούν να σκεφτούν τα φυτά και οι αμοιβάδες, και αν ναι, τι είδους σκέψεις κάνουν; Αν συναντήσουμε ποτέ νοήμονες εξωγήινους, εμείς θα καταλάβουμε τι μας λένε εκείνοι; Οι φιλόσοφοι και οι επιστήμονες δυσκολεύονται τελικά να χειριστούν τέτοιου είδους ερωτήματα.
Ο Steven Shaviro χρησιμοποιεί την επιστημονική φαντασία για να τα προσεγγίσει, χαράσσοντας μια φιλοσοφική διαδρομή πέρα από τη διάκριση νόησης και αισθητικότητας.
Μετάφραση: Βαρβάρα Σπυροπούλου
Το δωμάτιο του Τζοβάνι / James Baldwin
Εκδόσεις Μεταίχμιο
Πολλά έχουν γραφτεί για την αγάπη που μετατρέπεται σιγά σιγά σε μίσος, για την καρδιά που κρυώνει σιγά σιγά όταν πεθαίνει η αγάπη.
Σηµαδεµένος από µια οµοφυλοφιλική εµπειρία στην εφηβεία του, ο Ντέιβιντ, ένας νεαρός Αµερικανός, θα καταλήξει στο Παρίσι του 1950 αναζητώντας γαλήνη. Στη διάρκεια της νύχτας που θα οδηγήσει στον τραγικό επίλογο της ιστορίας του, ο Ντέιβιντ µας αφηγείται την παράλληλη σχέση του µε τον Τζοβάνι και την αρραβωνιαστικιά του την Έλα, την πάλη του ανάµεσα στην ερωτική επιθυμία και τη συμβατική ηθική, τη σύγκρουση ανάµεσα στην αλήθεια του κορµιού και τα ψέµατα του µυαλού.
Το κλασικό αυτό αφήγηµα πάθους και θανάτου, το οποίο εκδόθηκε το 1956, παραµένει ένα συγκλονιστικό βιβλίο χάρη στην απλότητα του δραµατικού του ιστού και στην ένταση µε την οποία εκτυλίσσεται η πλοκή του, αποκαλύπτοντάς µας γνώριμες αλλά σκοτεινές πτυχές της ανθρώπινης καρδιάς.
Μετάφραση: Τερέζα Βεκιαρέλλη
Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΠΟΥ ΗΡΘΕ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΥΟ / Ευγένιος Τριβιζάς
Εκδόσεις Ψυχογιός
Στα ανταριασμένα νερά του Ατλαντικού Ωκεανού, ένα νορβηγικό ατμόπλοιο κουβαλάει στα σπλάχνα του μια αδιανόητη απειλή.
Τρεις θαλασσοδαρμένοι ναυτικοί, ένας λοστρόμος από τη Σουμάτρα, ένας μονόφθαλμος Ιρλανδός θερμαστής και ένας παραμάγειρας από τη Μαδαγασκάρη, δεν τολμούν να πιστέψουν στα μάτια τους, όταν αντικρίζουν στα σκοτεινά αμπάρια κάτι που τους προξενεί ανείπωτο τρόμο.
Ούτε που διανοούνται να το αναφέρουν στον καπετάνιο! Το ατμόπλοιο αγκυροβολεί για επισκευές και ανεφοδιασμό σε ένα ελληνικό νησί. Και τότε, τυλιγμένα σε πέπλο μυστηρίου, αρχίζουν να συμβαίνουν ακατανόητα γεγονότα που σκορπούν τον πανικό!
Πού οφείλονται; Σε επιδρομή εξωγήινων όντων; Σε θεϊκή οργή; Σε κάποια πανάρχαια κατάρα ή μήπως πρόκειται για κάτι άλλο; Για μια εκδίκηση; Για μια ανελέητη εκδίκηση;
ΠΕΣ ΜΟΥ ΠΟΥ ΠΟΝΑΣ. Η νέα επιστήμη της θεραπείας του πόνου / RACHEL ZOFFNESS
Εκδόσεις Ψυχογιός
Όλοι μας θα βιώσουμε πόνο κάποια στιγμή – πόνο στη μέση, πόνο στον τοκετό, πόνο στις γερασμένες αρθρώσεις. Κανένας δε θα ξεφύγει. Αλλά τι θα γινόταν αν όλα όσα πίστευες ότι ήξερες για τον πόνο ήταν… λάθος;
Μας έχουν πει ότι ο πόνος είναι καθαρά σωματικός, κάτι που έχει να κάνει μόνο με τα οστά και τα μέρη του σώματος. Η αλήθεια είναι ότι ο πόνος δημιουργείται από τον εγκέφαλο· επηρεάζεται όχι μόνο από τραυματισμούς αλλά και από συναισθήματα, προσδοκίες και το περιβάλλον γύρω μας. Αυτό σημαίνει ότι έχεις απείρως μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στον πόνο απ’ ό,τι φανταζόσουν ποτέ: διότι αν μπορεί να αλλάξει ο εγκέφαλος, τότε μπορεί να αλλάξει και ο πόνος.
Βασισμένη στις τελευταίες έρευνες της νευροεπιστήμης και σε δυνατές ιστορίες ασθενών, η Δρ Ρέιτσελ Ζόφνες καταρρίπτει τους μύθους με τους οποίους μας έχουν γαλουχήσει, επανασυνδέοντας επιτέλους τον σωματικό και τον συναισθηματικό πόνο και προσφέροντας έναν χάρτη για την ίαση. Το γεγονός είναι ότι ο χρόνιος πόνος μπορεί να αντιμετωπιστεί. Για να το πετύχουμε αυτό, όμως, πρέπει να εστιάσουμε στον άνθρωπο ως σύνολο, όχι μόνο σε ένα μέρος του σώματός του.
Ένα πρωτοποριακό, επαναστατικό βιβλίο που προσφέρει πρόσβαση στο πιο ισχυρό παυσίπονο του κόσμου: ΕΣΕΝΑ.
Μεταφραστής: Θεόδωρος Θεοδωρίδης
Είκοσι / Παντελής Μπουκάλας
Εκδόσεις Άγρα
Salonika’s Lost Children, Children of Grade School Age / Στέλλα Σαλέμ
Εκδόσεις Επίκεντρο
After 8 years of research in the Thessaloniki Registry, we have found records of births for the years 1925-1936. We are still searching and trying to ascertain whether any of these children have survived. On this basis, we cross-referenced those data, checking through many other available archives and complementary sources.
We have thus found out that around 500 of the Jewish children, who were born from 1925 to 1936, in Salonika, survived, while more than 10,000 were brutally killed by the Nazis, in Auschwitz-Birkenau. The loss sustained was greater in the pre-school cohort: less than 100 children of that group survived and more than 4,500 were assassinated.
Μετάφραση: Δημήτριος Αργυριάδης
Εαμοκρατία στη Θεσσαλονίκη (1944-1945) / Βενιανάκης Ανδρέας
Εκδόσεις Επίκεντρο
Η Εαμοκρατία είναι από τα ιστορικά θέματα που ελάχιστα έχουν μελετηθεί στο παρελθόν και υπάρχουν συνοπτικές περιγραφές στη σημερινή βιβλιογραφία. Μια περίπτωση μοναδική για τα ελληνικά χρονικά, μια εαμική αριστερή διακυβέρνηση ανέλαβε τις δημοτικές και πολιτικές εξουσίες στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Θεσσαλονίκης.
Ξεκίνησε μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Καζέρτας⸱ τα τμήματα του ΕΛΑΣ κινήθηκαν και κατέλαβαν τη Θεσσαλονίκη. Η αλήθεια είναι ότι οι Γερμανοί και τα Τάγματα Ασφαλείας κατείχαν ένα μικρό μέρος της πόλης, το υπόλοιπο είχε απελευθερωθεί από τον ΕΛΑΣ. Το κομμάτι αυτό οι Γερμανοί και τα τάγματα ασφαλείας απέφευγαν να το διαβούν. Σε μία μόνο περίπτωση στα μέσα Οκτωβρίου τα αντικομμουνιστικά τμήματα του Κισά Μπατζάκ προσπάθησαν να εξαναγκάσουν τον ΕΛΑΣ να εγκαταλείψει τις θέσεις του στη Νεάπολη και τις Συκιές.
Η δικαιολογία ήταν ότι με αυτό τον τρόπο εξασφάλιζαν την οδό Λαγκαδά που την χρησιμοποιούσαν τα στρατεύματα κατοχής. Αλλά στην πραγματικότητα ήταν η πρόκληση διαίρεσης και διχόνοιας ώστε να μην υπάρξει κάποια συμφωνία για να χτυπηθούν ταυτόχρονα οι Γερμανοί, οι οποίοι παρόλο που είχαν τόσο μεγάλη δύναμη πυρός που μπορούσαν να ανατινάξουν τις δυτικές συνοικίες, παρακολουθούσαν με κιάλια τους αντικομμουνιστές αντάρτες να οπισθοχωρούν μετά την ήττα τους από τα τμήματα του ΕΛΑΣ.
Πρόλογος: Στράτος Ν. Δορδανάς – Βάιος Καλογρηάς
Ο Τελευταίος Παλαιολόγος – Η Τραγική Δυναστεία των Παλαιολόγων/ Γιώργος Λεονάρδος
Εκδόσεις ΜΠΑΡΜΠΟΥΝΑΚΗΣ
Στο τελευταίο βιβλίο της τριλογίας του για τους Παλαιολόγους, ο συγγραφέας ασχολείται με τον τελευταίο αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, και την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Με τη γραφή του μυθιστορήματος αυτού και με στήριγμά του σε πηγές βενετσιάνικες, τούρκικες και βέβαια ελληνικές, η εξιστόρηση του Γιώργου Λεονάρδου φιλοδοξεί να ξεπεράσει τα γνωστά αφηγήματα για το ίδιο θέμα.
Πόσο πολέμησαν οι Ρωμιοί τους Τούρκους για να σωθεί η Κωνσταντινούπολη και πόσο οι Λατίνοι Καθολικοί; Ποιοι πρόδωσαν τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και σήκωσαν την οθωμανική σημαία στον πύργο των Βλαχερνών, ενώ εκείνος συνέχιζε να πολεμά στο κέντρο των χερσαίων τειχών της Πόλης; Αντιστάθηκε ο Κλήρος στην Άλωση ή απέβλεπε σε βόλεψη και προνόμια από το Οθωμανικό καθεστώς; Και τι έγινε μετά την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας; Ποιοι έμειναν στην Πόλη και τι δρόμους τράβηξαν οι πρωταγωνιστές των γεγονότων; Σήκωσαν την σημαία της αντίστασης ή φίλησαν το οθωμανικό φέσι;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα ξεδιπλώνονται μέσα από το ζωντάνεμα των χαρακτήρων, των καταστάσεων και των γεγονότων, που σημάδεψαν αυτό το κοσμοϊστορικό γεγονός του 15ου αιώνα και βυθίζουν τον αναγνώστη στη κοινωνική δίνη και στο χάος του Δυτικοευρωπαϊκού και Βυζαντινού ύστερου Μεσαίωνα. Τώρα που οι αψιμαχίες για την ανάγνωση της Ιστορίας έχουν αναζωπυρωθεί, ο Γιώργος Λεονάρδος φιλοδοξεί να κατακρημνίσει, με ελκυστικό μυθιστορηματικό τρόπο, συμβατικές αλήθειες και παραδοσιακές αντιλήψεις για το παρελθόν μας αλλά και για συμπεριφορές πνευματικών ηγητόρων και υποτιθέμενων ηρώων.
Θεατροπληξία / Γιάννης Παλαμιώτης
ΚΑΠΠΑ εκδοτική
Ο συγγραφέας, πρώην ηθοποιός ερευνητικών θεατρικών σχημάτων και μετέπειτα αφανής γραμμής στο παρασκήνιο, καταγράφει «σημειώματα καταγραφής» που γεννήθηκαν μέσα από τη ματαίωση, την αργή διάλυση της σκηνικής έκθεσης και την οριστική απόσυρση από την υποκριτική πράξη. Η προσωπική εμπειρία του, χωρίς προθέσεις σκανδαλοθηρίας ή απολογισμών, λειτουργεί ως εργαλείο διάγνωσης και όχι ως άλλοθι εξομολόγησης. Το θέατρο προσεγγίζεται μέσα από σχέσεις εξουσίας, ναρκισσισμών, ιδεολογικών προσχημάτων και θεσμικής αδράνειας, όπου η μετριότητα συχνά επιβραβεύεται και η αφοσίωση εξαντλείται δίχως αντίκρισμα.
Τα σημειώματα αυτά κινούνται ανάμεσα στη μνήμη και την κριτική, αποδομώντας μύθους περί «ιερότητας» της σκηνής, συλλογικότητας, πρωτοπορίας και πολιτιστικής αποστολής. Η Θεσσαλονίκη των μεταπολιτευτικών δεκαετιών λειτουργεί ως συγκεκριμένο, αλλά όχι αποκλειστικό παράδειγμα ενός θεατρικού πεδίου που ευνόησε τη στασιμότητα, τη μικροπολιτική και την ανακύκλωση ίδιων προσώπων και αντιλήψεων. Παράλληλα, διερευνάται υπό σκοπιά εμπειρικής γνώσης ο ηθοποιός και η Τέχνη του.
Το θέατρο δεν εξιδανικεύεται ούτε καταδικάζεται συνολικά. Απλώς στο παρόν κείμενο το εκθέτει, αναδεικνύοντάς το ως πεδίο έντασης, που καταναλώνει συστηματικά όσους το διακονούν, συχνά σκληρό και σπάταλο, ικανό για σπάνιες στιγμές ουσιαστικής έντασης, αλλά και για μακρές περιόδους αυταπάτης.
Ένα βιβλίο ψύχραιμης και συχνά αμείλικτης αποτίμησης, που δεν ζητά κατανόηση, δεν χαρίζεται σε πρόσωπα ή θεσμούς και δεν αποδίδει ευθύνες. Προτείνει, αν μη τι άλλο, την αξία της στοχαστικής ματιάς, σε καιρούς που πολλά έχουν χαθεί ή παραχαραχθεί.
