Στα κέρατα του Ταύρου: Το αλφαβητάρι του Θανάση Παπακωνσταντίνου

Εικόνα: Δημήτρης Μακρής | Με την παραχώρηση της Novel Vox

«Η μάνα μου με πέταξε στα κέρατα του ταύρου στις 26 Απριλίου του 1959».

Με αυτή τη φράση ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου περιγράφει της γέννησής του στο ντοκιμαντέρ του Θανάση Παπακώστα, που κυκλοφόρησε το 2007 και αφορά στη ζωή και το έργο του Θεσσαλού καλλιτεχνικού δημιουργού.

Ο εορτάζων σήμερα (κλείνει τα 67 χρόνια) Θανάσης στιχουργικά εκφράζεται συχνά με λέξεις που δημιουργούν συναισθήματα και πολλές φορές εξάπτουν την περιέργεια.

«Ότι μου κάνει εντύπωση-είτε το παρατήρησα είτε το διάβασα-μπορεί να βρει τη θέση του στη στιχουργία μου κάποια στιγμή», είχε αναφέρει σε συνέντευξή του στην Parallaxi στις 31 Μαΐου του 2024.

Ο συγγραφέας του βιβλίου «Αέρας Πεχλιβάνης» Κωνσταντίνος Τσάβαλος είχε πει χιουμοριστικά πως όταν είχε πει στο Θανάση να μη μιλά άλλο με δύσκολες λέξεις, ο ίδιος του είχε απαντήσει «θέλω να ξεπεράσω τη στενωπό της λεξιπενίας μου»…

Ο κόσμος του Θανάση Παπακωνσταντίνου είναι γεμάτος σπάνιες λέξεις, έννοιες, ονόματα που συχνά σε αναγκάζει να πιάνεις το λεξικό και να ψάχνεις.

Πάμε λοιπόν να δούμε αλφαβητικά μερικές από τις λέξεις που ο Θανάσης έχει χρησιμοποιήσει ως τώρα στο έργο του και ξεχωρίζουν ή που έχουν ταυτιστεί μαζί του. Πολύ λίγες μπροστά στον πλούτο των λέξεων που χρησιμοποιεί.

Α Ασπρομόντε (ΑΣΠΡΟΜΟΝΤΕ)= Ορεινός όγκος στην Κάτω Ιταλία, σε ελληνόφωνα χωριά όπως το Ροχούδι.  Ανδρομέδα (ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ)=Αστερισμός ορατός κυρίως το φθινόπωρο. Ατμαν= εαυτός στα σανκριστικά.

Β Βαλιέχο (ΔΙΑΦΑΝΟΣ) = Περουβιανός ποιητής Σέζαρ Βαλιέχο.

Γ Γκιόσα (ΤΡΑΤΑ) = Η γέρικη κατσίκα, χρησιμοποιείται μεταφορικά.

Δ Διάφανος (ΔΙΑΦΑΝΟΣ) = Μεταφορική ερμηνεία για τον άνθρωπο που περνά απαρατήρητος και ζει στο περιθώριο.

Ε Ερυθρελάτη (ΣΙΜΟΥΝ) = Κωνοφόρο, αειθαλές δέντρο

Ζ Ζάλο (ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ ΞΗΜΕΡΩΜΕΝΗ) = Βήμα

Η Ηλιόπετρα (ΗΛΙΟΠΕΤΡΑ) = θρυλικός κρύσταλλος, που χρησιμοποιούσαν οι Βίκινγκς ως πυξίδα για να εντοπίζουν τη θέση του ήλιου – Ποίημα του Οctavio Paz.

Θ Θρακιάδες  (ΕΡΗΜΑ ΚΟΡΜΙΑ) =Βοριάδες από τη Θράκη

Ισμαήλ (ΖΗΤΙΑΝΟΞΥΛΟ) – Έχει εμπνευστεί από το Μόμπι Ντικ.

Κ Καφτάνια (ΕΡΗΜΑ ΚΟΡΜΙΑ)=  Μακρύ, ευρύχωρο και συνήθως ριχτό ένδυμα (χιτώνας) περσικής-ασσυριακής προέλευσης, το οποίο αποτελούσε επίσημη ανδρική ενδυμασία στην Ανατολή (ΕΡΗΜΑ ΚΟΡΜΙΑ)

Λ Λαϊκεδέλικα = Η εμβληματική ορχήστρα που συνόδευε το Θανάση επί σειρά ετών

Μ Μαργώνουν (ΑΕΡΙΚΟ) = κρυώνουν, ξεπαγιάζουν Μεβλανά Tζελαλεδίν (ΟΝΕΙΡΟ) = Περσέφωνος ποιητής και μυστικιστής

Ν Νυχτοκάβουρες (ΤΡΕΙΣ ΑΝΘΟΙ) = Οι κάβουρες που βγαίνουν από την κρυψώνα τους το βράδυ

Ξ Ξενιστής των ονείρων (ΕΛΑΧΙΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ) = Ο οργανισμός που φιλοξενεί στο σώμα του άλλον οργανισμό

Ο Ουρμπάνουμ (URBANUM) = Βότανο, αλλά κι αυτό που αναφέρεται στο αστικό

Π Πεχλιβάνης  (ΠΕΧΛΙΒΑΝΗΣ) = Δυνατός άνεμος που έρχεται από μακριά. Πακίτα Γκαλιέγο (ΠΕΧΛΙΒΑΝΗΣ) = Κύριο πρόσωπο κολομβιανής σαπουνόπερας.

Ρ Ρεγάλο (ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ ΞΗΜΕΡΩΜΕΝΗ) = Φιλοδώρημα

Σ Σιμούν (ΣΙΜΟΥΝ) = Ισχυρός, θερμός και ξηρός άνεμος που μεταφέρει και σκόμη.    Σιμωνόπετρα (ΣΙΜΟΥΝ) = Μία από τις 20 μονές του Αγίου Όρους.

Σεμ ολντού ασίκ λαρί= οι ερωτευμένοι έγιναν ένα

Σαμπάχ = Κλίμακα λαϊκής αραβικής μουσικής

Τ Τάλα (ΤΑΛΑ) = Ινδική μουσική , τάλας σημαίνει και δυστυχής στα αρχαία.

 Τσιούγκαρι (ΜΟΣΧΑΡΟΚΕΦΑΛΗ) = τοποθεσία στη Λάρισα

Ύπνος Ήμερος (Ήμερος Ύπνος) = το εισαγωγικό τραγούδι σε ποίηση του Θεσσαλού ποιητή Χρήστου Μπράβου, που ανοίγει τον Βραχβό προφήτη.

Φ Φορτίνο Σαμάνο (Ο ΦΟΡΤΙΝΟ ΣΑΜΑΝΟ) = Ο υπαρχηγός των Ζαπάτα που καπνίζει μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, κατά την επανάσταση του Μεξικού

Φεϊρούζ (ΦΕΪΡΟΥΖ)= Λιβανέζα τραγουδίστρια, μια από τις σπουδαιότερες φωνές του αραβικού κόσμου.

Φανούλα = Η αγαπημένη σύζυγος του Θανάση που επικαλείται στο Ονειρο αλλά και σε πολλές συναυλίες.

Χ Χομαγιούν και Βακάρ = Τραγούδι εμπνευσμένο από τους μετανάστες από το Πακιστάν που έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να σώσουν ηλικιωμενο ζευγάρι από τις ράγες του τρένου.

Ψ Ψώραβο σκυλί  (AMOR FATI)  = Εχει ψώρα

Ωχρός (ΕΝΩΣΗ, ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ)= Χλωμός, κιτρινισμένος στην όψη.

Και κλείνουμε με τους στίχους από το ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ, που τραγούδησε μια μέρα σαν και σήμερα, στις 26 Απριλίου του 1992 και είπε πως θέλει να γραφτεί με χρυσά γράμματα στον τάφο του.

«Στο άπειρο πορεύομαι Απ’ το άπειρο ξεκίνησα

Κέντρο του σύμπαντος κι αθάνατoς Νόμιζα ο ἀμυαλος πως ήμουνα» .