Το ψυχολογικό αποτύπωμα του να μη βρίσκεις δουλειά στην Ελλάδα του σήμερα

Οι τίτλοι ειδήσεων κάνουν λόγο για ανεργία που όλο «υποχωρεί» στη χώρα μας, την ώρα που οι νέοι ψάχνουν απεγνωσμένα για εργασία σε μία αγορά που δεν τους «χωράει», με πτυχία «κολλημένα» στον τοίχο και υπό τον φόβο του αγνώστου της επόμενης ημέρας.

Τη στιγμή που ένας μισθός δεν φτάνει να καλύψει τα αναγκαία, τα ενοίκια γίνονται «αποπνικτικά», οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ αυξάνονται ραγδαία και η τεχνητή νοημοσύνη «εισβάλλει» στην αγορά εργασίας με την αυτοματοποίηση,  οι άνεργοι νέοι της Ελλάδας, προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα με τις επιδοματικές πολιτικές του κράτους, στέλνοντας δεκάδες βιογραφικά και βιώνοντας την απόρριψη καθημερινά.

Η Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοίνωσε ότι η ανεργία βρίσκεται στο 8,2% για τον Σεπτέμβριο και Νοέμβριο 2025, δηλαδή έχει έστω και λίγο αυξηθεί σε σχέση με τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, που ήταν 8% και 8,1% αντίστοιχα.

Από την πλευρά της η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) ανακοίνωσε για τον ίδιο Σεπτέμβριο, 720.039 ανέργους (ποσοστό 15,7%), δηλαδή μειωμένη ανεργία κατά 1,54% ή 70.805 λιγότερους ανέργους σε σχέση με τον Αύγουστο 2025 που ήταν 790.844 (ή 17,24%).

Πρόκειται για μία διαφορά 7,5% των δύο Οργανισμών, με την ΕΛΣΤΑΤ να καταμετρά 334.235 λιγότερους ανέργους από τη ΔΥΠΑ για τον Σεπτέμβριο 2025, διαφωνώντας ουσιαστικά μεταξύ τους για το αν η ανεργία μειώθηκε ή αυξήθηκε σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα στη χώρα μας.

Οι δείκτες ανεργίας φαινομενικά βελτιώνονται (ή και όχι;), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η αγορά εργασίας έχει λύσει τα προβλήματά της.

Οι εργοδότες παραπονιούνται ότι δεν βρίσκουν κόσμο, οι εργαζόμενοι από την πλευρά τους όμως δεν βρίσκουν πολλές φορές τη θέση που τους ταιριάζει και ο ψυχολογικός αντίκτυπος σε όσους προσπαθούν να βιοποριστούν σε μία Ελλάδα που τους απαντά με αδιαφορία, γίνεται σήμερα πιο φανερός από ποτέ.

Υπάρχουν λοιπόν αρκετοί νέοι, πτυχιούχοι, με προσόντα που ζουν σε μια καθημερινότητα, η οποία μπαίνει σε μία λούπα,  σαν να βιώνουν τη «μέρα της Μαρμότας», ψάχνοντας ολημερίς αγγελίες, βρίσκοντας θέσεις που δεν καταλαβαίνεις ακριβώς τι ζητούν, στέλνοντας βιογραφικά και βιώνοντας μία συνεχή απόρριψη, με το άγχος για το αύριο να φτάνει στο «κόκκινο» και την αδράνεια να κουράζει ψυχή και σώμα.

Ποιο είναι το ψυχολογικό αποτύπωμα της ανεργίας στους νέους της Ελλάδας σήμερα;

Κωνσταντίνα, 26 ετών 

Τα τελευταία τρία χρόνια εργαζόμουν σε έναν κλάδο ο οποίος δεν με ικανοποιούσε, ούτε οικονομικά αλλά ούτε ψυχολογικά. Ήμουν από τις «τυχερές» που βρήκαν απευθείας δουλειά πάνω σε αυτό που σπούδασα, καταλήγοντας όμως να δουλεύω κάτω από κακές συνθήκες και να καταλάβω ότι αυτό που σπούδασα τελικά, δεν μου κάνει. Παραιτήθηκα μετά από έναν χρόνο τρομερής δυσφορίας, μετά από πολλή σκέψη και μεγάλο ζόρι, γιατί πολύ απλά ήμουν στα χαμένα και φοβόμουν αυτό που θα ακολουθούσε. Ταυτόχρονα, είχα και τεράστιο φόβο για το πόσο καιρό θα μου έφταναν τα χρήματα που είχα στην άκρη, έτσι ώστε να μην χρειαστεί να ζητήσω από τους δικούς μου. 

Είναι αρκετά δύσκολο να χρειάζεται να αποδεχτείς ότι μετά από τέσσερα χρόνια, αυτό που σπούδασες, έριξες τόσο διάβασμα και κόπιασες,  τελικά δεν είναι αυτό που σε εκφράζει και πλέον δεν μπορεί να σε καλύψει ούτε οικονομικά, έστω για να μπορέσεις να αντέξεις την πίεση. Το ψυχολογικό βάρος είναι μεγάλο και κυρίως ο φόβος του αγνώστου. Γιατί όταν παραιτήθηκα, δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω, δεν είχα κανέναν να με κατευθύνει και εγώ η ίδια δεν ήξερα τι ήθελα, ούτε τι μου αρέσει. Κατάλαβα λοιπόν ότι έπρεπε να δοκιμάσω και να δοκιμαστώ και σε άλλους κλάδους μέχρι να βρω πού θα καταλήξω.  

Στην αρχή υπάρχει στρες και άγχος, είναι αναπόφευκτο να μην επηρεαστείς από τον κύκλο και το περιβάλλον σου, που μπορεί να λένε τα χίλια μύρια. Εγώ ευτυχώς είχα υποστήριξη από όλους, φίλοι και οικογένεια ήταν έτοιμοι να με στηρίξουν σε ό,τι απόφαση και να έπαιρνα.  Ατομικά βέβαια ένιωθα βάρος αλλά με επιμονή και υπομονή, μπόρεσα κάπως να βρω τα πατήματα μου. Γιατί σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, το να ζήσεις ανεξάρτητα, μοιάζει με όνειρο απατηλό!

Οικονομικά σίγουρα δεν έχω φτάσει ακόμη εκεί που θέλω. Με μία μόνο δουλειά δεν ξέρω εάν θα το καταφέρω ποτέ κιόλας. Πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού έχω την «εύκολη» λύση της σεζόν, την οποία δοκίμασα και μου άρεσε. Και αυτό διότι τα χρήματα είναι περισσότερα αλλά και εκεί υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Ζεις με το άγχος να μην έχεις μία «βάση» και να μην ξέρεις για πόσο καιρό θα αντέχεις να πηγαινοέρχεσαι. 

Εβελίνα, 24 ετών 

Ψάχνω δουλειά στο κομμάτι του marketing εδώ και πολλούς μήνες και δεν έχω καταφέρει να βρω κάτι αξιόλογο, βρίσκω μπροστά μου τη μία απογοήτευση μετά την άλλη.

Ως άτομο που εργαζόμουν στην εστίαση για πολλά χρόνια και βιοποριζόμουν άνετα από αυτήν, δυσκολεύομαι να τα βγάλω πέρα με ένα ταμείο ανεργίας, το οποίο με ζορίζει οικονομικά και ταυτόχρονα δεν θέλω να επιβαρύνω τους γονείς μου. 

Υπάρχει μεγάλη απελπισία με όσους μιλάω και βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση με εμένα. Οι περισσότεροι θέλουν να φύγουν στο εξωτερικό γιατί εκεί υπάρχει μεγαλύτερη απορρόφηση. Αν έχεις πολλά πτυχία, καταλήγουν στον τοίχο. Μπορεί επίσης να σου πούνε ότι είσαι υπερβολικά καταρτισμένος/η και δεν μπορούν να σου δώσουν τις αντίστοιχες απολαβές. 

Μας συμβουλεύουν «να πάμε στην Αθήνα για περισσότερες ευκαιρίες», αλλά εκεί επικρατεί το απόλυτο χάος, όλη η Ελλάδα έχει συγκεντρωθεί εκεί και η Αθήνα κυριολεκτικά πλημμυρίζει από κόσμο. Η Θεσσαλονίκη από την άλλη, έχει μικρή αγορά με μικρές εταιρείες που δεν μπορούν να απορροφήσουν τα άτομα, ειδικά σε αυτόν τον κλάδο που είναι πάρα πολύ ανταγωνιστικός. 

Από τη στιγμή που αποφοιτήσεις από το πανεπιστήμιο υπάρχει τεράστια κοινωνική πίεση να βρεις δουλειά πάνω στο επάγγελμα που σπούδασες. Κανείς δεν σου λέει όμως ότι παντού ζητάνε νέα (!) άτομα με προϋπηρεσία τουλάχιστον δύο χρόνων. Αν δεν μου δώσεις την ευκαιρία να δουλέψω, πώς θα αποκτήσω την προϋπηρεσία; 

Υπάρχουν και τα προγράμματα ανεργίας μέσω ΔΥΠΑ, πολλά από τα οποία απευθύνονται σε νέους άνω των 30, οπότε οι νεότεροι αυτόματα «διαγράφονται» από τη λίστα. Σε αυτά τα προγράμματα υπάρχει και το ρίσκο, να λάβεις τα χρήματα μετά από μήνες, οπότε ακόμα και αν βρω δουλειά μέσα από αυτά, δεν ξέρω πώς θα βιοπορίζομαι αν δεν έχω απολαβές. 

Υπάρχει μεγάλη απελπισία όταν στέλνεις καθημερινά δεκάδες βιογραφικά και δεν παίρνεις ούτε μία απάντηση ή η απάντηση είναι αρνητική. Η κατάσταση στις συνεντεύξεις είναι ένα χάλι μαύρο. Άλλα «πουλάνε» στις αγγελίες και τελείως διαφορετικά πράγματα σου λένε από κοντά. Έχω πάει σε συνεντεύξεις που δεν είχανε μπει καν στον κόπο να διαβάσουν το βιογραφικό και να προετοιμαστούν για τον άνθρωπο που έχουν μπροστά τους. Η απλήρωτη εκπαίδευση για ένα και δύο μήνες πάει αβέρτα – κάτι που δεν μπορώ να υποστηρίξω. Δεν μπορώ να πάρω το ρίσκο να κάνω κάτι αμισθί, μετά από δύο μήνες να μου πούνε «δεν μας κάνεις» και να έχω ξοδέψει χρόνο και ενέργεια για να βρεθώ πάλι στο μηδέν. Υπάρχει πολλή εκμετάλλευση, με εργοδότες να ζητάνε εξωφρενικά πράγματα στον κλάδο του marketing που ψάχνουν ανθρώπους – «πολυεργαλεία» και πολλοί από αυτούς δεν ξέρουν καν τι είναι αυτά που ζητάνε. 

Όλο αυτό προφανώς με επηρεάζει καθημερινά. Από ένα σημείο και μετά η ψυχολογία πέφτει στα τάρταρα, λέω ότι «δεν θα βρω ποτέ δουλειά». Σκέφτομαι μήπως ψάξω για δεύτερο πτυχίο, κάποιο μεταπτυχιακό ή επιπλέον σεμινάρια. Επενδύεις στις σπουδές σου για να καταλήξεις πάλι στην εστίαση – αλλά πόσα χρόνια να μας κρατήσει η εστίαση; Προσπαθώ να βρω πού αλλού μπορώ να στραφώ, ποια επαγγέλματα έχουν απορρόφηση, μήπως μπορέσω να ενταχθώ σε κάποιον άλλον κλάδο. Γιατί προφανώς, αναγκαζόμαστε να κάνουμε μία καθοριστική επαγγελματική επιλογή στα 18 μας, σε μια ηλικία ακόμα κανείς μας δεν ξέρει τι πραγματικά θέλει και τι γίνεται στην αγορά εργασίας. 

Έφη, 23 ετών

Έχω τελειώσει φωτογραφία σε ιδιωτικό ΙΕΚ αλλά δυσκολεύομαι να βρω δουλειά στον χώρο γιατί οι περισσότερες θέσεις ζητούν εμπειρία, δικό σου εξοπλισμό ή συνεργάζονται μόνο με πρακτικάριους.

Ταυτόχρονα ψάχνω και για άλλες δουλειές για να μαζέψω χρήματα και στέλνω βιογραφικά παντού, είτε για δουλειά σε εστίαση είτε για πωλήτρια σε καταστήματα αλλά τις περισσότερες φορές δεν παίρνω κάποια απάντηση και αυτό γίνεται κουραστικό και απογοητευτικό.

Όλη αυτή η κατάσταση με έχει κουράσει ψυχολογικά καθώς νιώθω ένα μόνιμο άγχος και ανασφάλεια. Οικονομικά είναι επίσης πολύ δύσκολα, σκέφτομαι συνέχεια κάθε τι που θέλω να κάνω, από το πιο απλό όπως μια βόλτα, μέχρι αν συμβεί κάτι σημαντικό που θα χρειαστούν χρήματα. Έτσι δεν μπορώ να χαλαρώσω ή να περάσω καλά γιατί σκέφτομαι πόσα λεφτά θα ξοδέψω. Δεν γίνεται να βασίζομαι συνέχεια στους γονείς μου, νιώθω ότι τους βαραίνω.

Θα ήθελα να μπορώ να κάνω πράγματα μόνη μου με δικά μου λεφτά όπως για παράδειγμα να αγοράσω τον δικό μου εξοπλισμό και ό,τι χρειάζομαι για την δουλειά μου στην φωτογραφία, να ξεκινήσω κάτι δικό μου αλλά χωρίς χρήματα αυτό είναι αδύνατο.

Το ότι δεν βρίσκω ούτε μια προσωρινή δουλειά με κρατάει πίσω. Με αποθαρρύνει να ασχοληθώ με κάτι που μου αρέσει και να εξελιχθώ σε αυτό, και με απογοητεύει πολύ. 

Η ψυχολόγος, Έλλη Γεωργιάδη, αναλύοντας τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ανεργία στην ψυχολογία του ατόμου, ξεκαθαρίζει πως αυτές διαφέρουν ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα: «Είναι ένα σύνθετο ζήτημα καθώς τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά για ένα άτομο που μόλις τέλειωσε τις σπουδές του και διαφορετικό για κάποιον που θέλει να κάνει αλλαγή καριέρας ή είναι άνω των 40 ετών. 

Αυτή τη στιγμή, στους νέους υπάρχει το «avantage» της τεχνολογίας, όπως σημειώνει η ίδια:

«Η νεότερη γενιά έχει εξοικείωση με την τεχνολογία και το ΑΙ, που σαφώς αποτελεί πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας. Από την άλλη, τα στοιχεία που έχουμε δεν επιβεβαιώνουν ότι έχουμε μείωση της ανεργίας ή ότι οι συνθήκες εργασίας και οι αμοιβές είναι ικανοποιητικές. Πρέπει να πλαισιώσουμε την κοινωνία στην οποία ζούμε σήμερα και να κατανοήσουμε ότι λόγω του γενικότερου οικονομικού πλαισίου, είναι βαθιά καταθλιπτική. Είναι σαν βιώνουμε συλλογικά μία παρατεταμένη κατάθλιψη, το οποίο επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό και τη διαδικασία για αναζήτηση εργασίας». 

Τα αισθήματα της απόγνωσης, της κατάθλιψης, του άγχους, της απομόνωσης, του αρνητισμού και της απαισιοδοξίας για το μέλλον είναι αναμενόμενα σε μία τέτοια κατάσταση λαμβάνοντας υπόψη την καθημερινότητα ενός ανέργου στην εποχή μας, όπως επιβεβαιώνει η κ. Γεωργιάδη.

Για την αντιμετώπιση των παραπάνω αρνητικών συναισθημάτων, η ίδια συμβουλεύει:

«Είναι πολύ σημαντικό οι νέοι να αναγνωρίσουν, να αποδεχτούν και να μοιραστούν τα συναισθήματά τους. Ειδικότερα, η νέα γενιά που έχει αφήσει πίσω τα ταμπού και είναι πιο έτοιμη να το διαχειριστεί. 

Τα πιο σημαντικά στοιχεία στη διαδικασία της αναζήτησης εργασίας είναι να συνειδητοποιήσει κάποιος ότι αυτή η κατάσταση είναι κοινή για όλους. Οφείλουμε να το κανονικοποιήσουμε καθώς με αυτόν τον τρόπο, το άτομο δεν θα νιώθει τόσο έντονο το αίσθημα της μοναξιάς. 

Να αποδεχτούν ότι θα υπάρχουν καλές και κακές ημέρες. Για παράδειγμα, θα υπάρχουν ημέρες που θα απολαμβάνουν την ξεκούραση και άλλες που η καθημερινότητα θα γίνεται αποπνικτική. Είναι οκ και φυσικό να υπάρξουν και τα δύο.

 Εξίσου σημαντικά στοιχεία είναι το δίκτυο των ανθρώπων από το οποίο περιβάλλεται αλλά και η ρουτίνα που οφείλει να έχει σε μία φαινομενικά αδρανή καθημερινότητα. Σαφώς προσδιοριζόμαστε μέσα από τη δουλειά μας αλλά δεν είναι το στοιχείο που μας καθορίζει. Ο άνθρωπος συνεχίζει να έχει κοινωνική ζωή, ενδιαφέροντα και ρόλους πέραν του επαγγελματικού. 

Η διασκέδαση δεν συνδυάζεται απαραίτητα με τα έξοδα. Μπορεί να είναι ένας καφές από το σπίτι και μία βόλτα στη φύση με τ@ σύντροφ@, επιτραπέζια στο σπίτι με φίλους. Το νόημα είναι ο ποιοτικός χρόνος που θα βοηθήσει το μυαλό να αποφορτιστεί. Η εύρεση εργασίας μπορεί να γίνει μοναχική. Οι άνθρωποι γύρω σου μπορεί να δουλεύουν και να είσαι ο μόνος άνεργος στον κύκλο σου, κάνοντάς το συναίσθημα της απομόνωσης ακόμα μεγαλύτερο. 

Στο διάστημα αυτό, ο άνθρωπος μπορεί να εκμεταλλευτεί τον ελεύθερο του χρόνο, αναπτύσσοντας μία νέα ή εξελίσσοντας μία παλιά δεξιότητα, κάτι που με τη βοήθεια της τεχνολογίας και του διαδικτύου είναι εφικτό και δωρεάν σήμερα».