Parallax View

Οι 200 της Καισαριανής μας «μιλούν» ξανά, η Πολιτεία ακούει;

Μια ανατριχιαστική ιστορία που το ελληνικό κράτος οφείλει έστω και σήμερα, 82 χρόνια μετά, να αναδείξει τοποθετώντας τις εικόνες εκεί που πρέπει

Χάρης Δημαράς
οι-200-της-καισαριανής-μας-μιλούν-ξανά-1436034
Χάρης Δημαράς

«Κανόνισε να εκτελεστώ κι εγώ μαζί σας. Δε θέλω να τουφεκιστώ μόνος».

Σα να σου μιλά ξανά η Ιστορία. Σα να σου φωνάζει.

Η δύναμη μιας φωτογραφίας σε μεταφέρει σε συγκλονιστικά γεγονότα της Πρωτομαγιάς του 1944.

Που τα ΄ξερες, τα είχες ακούσει, σου είχαν γίνει βίωμα μέσα από τη δύναμη της τέχνης, ειδικά όταν είναι τόσο υψηλή, όπως αυτή του Παντελή Βούλγαρη στην ταινία «Το τελευταίο σημείωμα».

Κι εκεί ήταν σαν να το ζεις. Τα κοντινά πλάνα, τα βλέμματα, οι ρεαλιστικές και λυρικές στιγμές, η αποτύπωση με έναν τρόπο που το συναίσθημα δεν εκβιάζεται, αλλά προκαλείται. Τα γεγονότα όπως έγιναν χωρίς ιδεολογικές κορώνες, με το μαγικό ραβδί του Παντελή.

Μία από τις εμβληματικότερες σκηνές του ελληνικού κινηματογράφου. Ένα έπος.

Σήμερα ξανά η Ιστορία σου μιλά και εσύ σιωπάς. Δακρύζεις. Ανατριχιάζεις.

Καισαριανή, 1 Μαίου 1944. Οι Ελληνες κρατούμενοι οδηγούνται στο σκοπευτήριο όπου θα εκτελεστούν. Εντύπωση προκαλεί η ψυχραιμία στα πρόσωπα τους. (ebay)

Οι εικόνες που ήρθαν στη δημοσιότητα χάρη στη σελίδα Greece at WWWII Archives αποτελούν μια γροθιά στο στομάχι.

Όχι ότι δεν ξέραμε την αδιανόητη εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή, λίγο πριν οι ναζιστικές δυνάμεις φύγουν από την Ελλάδα.

Όχι πως δεν γνωρίζαμε την αυταπάρνηση των 200 ανθρώπων που μέχρι την τελευταία στιγμή δεν άλλαξαν τα πιστεύω τους και αποφάσισαν να εκτελεστούν χωρίς μαντήλι στα μάτια και όλοι μαζί.

1η Μαίου 1944. Λίγο προτού την εκτέλεση των Ελλήνων αντιστασιακών στο σκοπευτήριο της Καισαριανής από τις Γερμανικές δυνάμεις κατοχής. (ebay)
1η Μαίου 1944. Φορτηγά με Γερμανούς στρατιώτες στο Χαϊδάρι . Η φωτογραφία πιθανότατα σχετίζεται με την εκτέλεση 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο σκοπευτήριο της συνοικίας εκείνη την ημέρα. (ebay)

Όχι ότι δεν μάθαμε -περισσότεροι μέσω της ταινίας- την πραγματική ιστορία του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, που δε δέχθηκε να σώσει την ζωή του μιας και ο Γερμανός διοικητής Φίσερ τον συμπάθησε και εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους συναγωνιστές του εκείνη την Πρωτομαγιά.

Όχι ότι δεν είδαμε εκείνη την απίστευτη ιστορία με το γλέντι που έστησαν μέσα στη φυλακή οι μελλοθάνατοι, λίγες ώρες πριν από την εκτέλεσή τους, βγάζοντας τη γλώσσα τους στη ναζιστική εξουσιαστική έπαρση.

Όχι ότι δεν ξέραμε ότι είχαν συλληφθεί από το καθεστώς Μεταξά πριν την έλευση των ΝΑΖΙ στην Ελλάδα και είχαν μεταφερθεί από το στρατόπεδο της Ακροναυπλίας στο Χαϊδάρι.

Σήμερα όμως η Ιστορία απέκτησε εικόνα και πρόσωπο.

Η έννοια του ντοκουμέντου αποκτά την πραγματική της διάσταση και σε τσακίζει. Βλέπεις τα πρόσωπά τους και λες, εγώ θα το έκανα στη θέση τους; Θα είχα αυτό το θάρρος; Πόσο αδυσώπητος μπορεί να ήταν ο Γερμανός που φωτογράφισε αυτή τη σκηνή;

Σε φέρνει τόσο κοντά στη θηριωδία, σε κάνει να αναμετρηθείς με τα όρια του ανθρώπου.

Σκέφτομαι όμως και κάτι άλλο.

Έπρεπε οι εικόνες αυτές να βγουν σε δημοπρασία στο ebay, από Βέλγο πωλητή, που δεν γνωρίζουμε πώς ήρθαν στην κατοχή του, για να μάθουμε την ύπαρξή τους; Ενδιαφέρθηκε κανείς νωρίτερα;

Μάθαμε ότι προέρχονται από το άλμπουμ του Υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon στη Μαλακάσα.

Η Ιστορία μας βγαίνει σε δημοπρασία.

Αυτό που απαιτείται, η ελληνική Πολιτεία που μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις ενδιαφέρθηκε γι΄αυτήν (δυστυχώς αυτή την προκάλεσε, σε χρόνια σκοτεινά για την Ελλάδα) , να κάνει τις απαραίτητες κινήσεις ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποκτηθούν και να τοποθετηθούν στον τόπο εκτέλεσης και να γίνει γνωστό ότι η Καισαριανή είναι ένας ιστορικός και μαρτυρικός τόπος.

Όπως θα έπρεπε είναι και το Γεντί Κουλέ. 

Αλλά ακόμη δεν είναι.

Η δημοπρασία λοιπόν για τις εν λόγω εικόνες ολοκληρώνεται σε λίγες μέρες.

Θα ενδιαφερθεί κανείς;

Σχετικά Αρθρα
Σχετικά Αρθρα