Πενθήσαμε, δακρύσαμε, αλλά μυαλό δεν βάζουμε

Υπάρχουν στιγμές που το ποδόσφαιρο και ο αθλητισμός γενικότερα παγώνει. Όχι από κάποιο αποτέλεσμα, αλλά από την ίδια τη ζωή που εισβάλλει βίαια μέσα του.

Οι τελευταίες ημέρες που διανύουμε, ειδικότερα εδώ στη Θεσσαλονίκη, ήταν ακριβώς τέτοιες.

Από τη μία, ο χαμός των φίλων του ΠΑΟΚ στο τραγικό δυστύχημα στη Ρουμανία και από την άλλη η θλιβερή επέτειος της δολοφονίας του Άλκη Καμπανού.

Μια συλλογική πληγή που δεν έκλεισε ποτέ, ήρθε ξανά στην επιφάνεια. Μια -πικρή- υπενθύμιση ότι η οπαδική ταυτότητα δεν θα έπρεπε ποτέ να γίνεται λόγος θανάτου.

Θα περίμενε κανείς πως αυτό το πένθος, αυτή η βαριά σκιά, θα λειτουργούσε έστω για λίγο ως φρένο. Ως μια… σιωπηλή συμφωνία ότι κάτι δεν πάει καλά. Και ότι ίσως ήρθε η ώρα να δούμε αλλιώς τα γήπεδα, τις εξέδρες, ακόμα και τους ίδιους μας τους εαυτούς.

Και όμως το σαββατοκύριακο που μας πέρασε είδαμε ξανά εικόνες που μοιάζουν να ανήκουν σε ένα παράλληλο σύμπαν. Όπου η μνήμη είναι κοντή και η αυτοκριτική ανύπαρκτη.

Η εισβολή του ισχυρού άνδρα της ΠΑΕ ΑΕΚ, Μάριου Ηλιόπουλου, μετά το τέλος του αγώνα με τον Ολυμπιακό για να διαμαρτυρηθεί για τις διαιτητικές αποφάσεις, δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο έντασης. Ήταν μια εικόνα γεμάτη συμβολισμό. Γιατί όταν άνθρωποι με θεσμικό ρόλο ή ισχύ νομιμοποιούν με τη στάση τους την ένταση, τότε το μήνυμα που περνάει στις εξέδρες είναι ξεκάθαρο. «Όλα επιτρέπονται». Και κάπως έτσι η γραμμή ανάμεσα στο πάθος και την εκτροπή γίνεται όλο και πιο θολή.

Λίγες ώρες πριν, το Σάββατο, σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου γυναικών, τα δάκρυα της παίκτριας της ΑΕΚ, Μαρίας Καπνίση, ήρθαν να μας υπενθυμίσουν κάτι ακόμα πιο άβολο. Ότι η τοξικότητα δεν κάνει διακρίσεις. Ότι ακόμα και σε χώρους που θα περίμενε κανείς περισσότερη ηρεμία. περισσότερη ασφάλεια, περισσότερη ενσυναίσθηση, οι ίδιες οι παθογένειες βρίσκουν τρόπο να τρυπώσουν. Και όταν μια αθλήτρια φεύγει από το γήπεδο κλαίγοντας, τότε το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο. Για την ιστορία, όσον αφορά το συγκεκριμένο περιστατικό, η ΑΕΚ καταγγέλλει ότι κουκουλοφόροι φωνάζοντας «Ολυμπιακός» κατευθύνθηκαν αμέσως στο σημείο, όπου κάθονταν περίπου 10 φίλοι της ΑΕΚ και γρονθοκόπησαν μερικούς εξ αυτών στο Δημοτικό Γήπεδο Μοσχάτου.

Σα να μην έφταναν αυτά, η ένταση που σημειώθηκε μεταξύ φίλων των δύο ομάδων στις εξέδρες κατά τη διάρκεια του αγώνα Πανθρακικός – Ξάνθη, ήρθαν να συμπληρώσουν ένα γνώριμο παζλ. Μικρότερη κατηγορία, λιγότερη προβολή, αλλά νοοτροπία που δεν αλλάζει, ακόμη και μέσα στο κλίμα των τελευταίων ημερών.

Επιστρέφοντας στα… δικά μας, στην Καλαμαριά, στο γήπεδο του Απόλλωνα, στόχος βανδάλων έγινε με γκράφιτι ο χώρος μνήμης του Άλκη Καμπανού και μάλιστα ανήμερα της επετείου δολοφονία τους.

Και να σκεφτεί κανείς ότι η 1η Φεβρουαρίου έχει οριστεί ως Πανελλήνια Μέρα Φιλάθλου…

Και κάπου εδώ έρχεται το αναπόφευκτο ερώτημα.

Τι δεν καταλάβαμε από τον Άλκη, το Νάσο, τον Τόσκο και άλλους τόσους σε αυτήν τη μαύρη λίστα.

Τι δεν καταλάβαμε από τους ανθρώπους που δεν γύρισαν ποτέ από ένα ταξίδι όπου πήγαν για να βρεθούν στο πλευρό της αγαπημένης τους ομάδας;

Πόσες επετείους ακόμα χρειαζόμαστε για να συνειδητοποιήσουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι οι «λίγοι κακοί» αλλά μια κουλτούρα που αναπαράγεται καθημερινά;

Αυτές ήταν οι δύο όψεις του αθλητικού σαββατοκύριακου στην Ελλάδα.

Από τη μία το πένθος, τα πανό μνήμης, τα λεπτά σιγής, τα «ποτέ ξανά».

Από την άλλη η άμεση επιστροφή στη βία, στην ένταση, στην επίδειξη δύναμης.

Σα να ζούμε σε ένα φαύλο κύκλο συλλογικής υποκρισίας, όπου τιμούμε τους νεκρούς μας κατά το δοκούν.

Ίσως το πιο τρομακτικό δεν είναι ότι συμβαίνουν όλα αυτά.

Είναι ότι πια δε μας σοκάρουν.

Τα συζητάμε, τα σχολιάζουμε και μετά προχωράμε στο επόμενο παιχνίδι, στην επόμενη αγωνιστική, στο επόμενο ξέσπασμα.

Αν κάτι αξίζει να κρατήσουμε από αυτές τις ημέρες δεν είναι το να καταδικάσουμε απλώς στα λόγια τα περιστατικά αυτά.

Είναι η ανάγκη να διαλέξουμε επιτέλους ποια όψη θέλουμε να κοιτάμε και ποια να αφήσουμε πίσω.

Να σταματήσουμε να μιλάμε υποκριτικά για πένθος και την ίδια ώρα να στήνουμε νέα σκηνικά έντασης.

Και κάθε φορά το τίμημα θα είναι και βαρύτερο.