«Ουδέποτε η Θεσσαλονίκη δοκιμάσθη κάτι παρόμοιον» – Ο άγνωστος φονικός χιονιάς που «χτύπησε» την πόλη
Δεκάδες νεκροί, χιόνι έως και 1 μέτρο στα πέριξ του κέντρου, ανυπολόγιστες ζημιές, και ο υδράργυρος στους -12 σε μια Θεσσαλονίκη που... πάγωσε και νέκρωσε
«Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει, μα αν δώσει και θυμώσει μέσ’το χιόνι θα μας χώσει!»
Το δεύτερο σκέλος της παραπάνω γνωστής παροιμίας που λέει ο θυμόσοφος λαός, βίωσε – και με μάλιστα ιδιαίτερα άσχημο τρόπο- η Θεσσαλονίκη τον Φεβρουάριο του 1936.
«Πρωτοφανής χιονοθύελλα μετέβαλεν εις αληθινήν κόλασιν επί ένα 24ωρον την Θεσσαλονίκη. Η πόλις ενεκρώθει από της 2ας απογευματινής ώρας» αναφέρουν τα πρώτα ρεπορτάζ στις εφημερίδες της εποχής.
«Έχω 24 χρόνια στη Θεσσαλονίκη τέτοιο κακό δεν έχω ξαναδεί. Εάν δεν πρόφταινα να πάρω αυτοκίνητο θα είχα πεθάνει στο δρόμο» καταγράφουν μαρτυρίες από κατοίκους του κέντρου.
90 χρόνια μετά, κάνουμε ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο για να δούμε πώς βίωσε η Θεσσαλονίκη τις ημέρες εκείνες.
«Τρομακτική θεομηνία στη Θεσσαλονίκη»
Οι πρώτες αναφορές στον τοπικό τύπο ξεκινούν στις 12 Φεβρουαρίου με την εφημερίδα «Μακεδονία» να κάνει λόγο στο πρωτοσέλιδό της για άγρια χιονοθύελλα που ξέσπασε στη Β. Ελλάδα με αποτέλεσμα η πόλη της Θεσσαλονίκης να «νεκρωθεί» και οι συγκοινωνίες, αλλά και ολόκληρη η κυκλοφορία να διακοπούν.
«Πλείστα ανθρώπινα θύματα εσημειώθησαν συνέπεια πτώσεων» αναφέρει η εφημερίδα.
Το όλο σκηνικό γίνεται ακόμη τρομακτικότερο εξαιτίας ισχυρών σεισμών που έγιναν στις Σέρρες και προκάλεσαν πανικό στη Θεσσαλονίκη, αλλά και στην υπόλοιπη Β. Ελλάδα.
Ο υδράργυρος, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής, έπεσε στους 12 βαθμούς κάτω από το μηδέν.
Με γλαφυρό τρόπο οι ρεπορτέρς των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης σημειώνουν ότι το απόγευμα περίπου στις 16:00 η χιονοθύελλα βρέθηκε στο απόγειό της, με τους δρόμους της πόλης να είναι άδειοι και τις γειτονιές να μοιάζουν… στοιχειωμένες.
Οι λίγοι άνθρωποι που κυκλοφορούν στους δρόμους χαρακτηρίζονται ήρωες και αναζητούν τρόπους για να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Ακόμα και στρατιωτικά οχήματα κολλάνε στα χιόνια και φαντάροι σε αντίξοες συνθήκες προσπαθούν να τα ξεκολλήσουν σπρώχνοντάς τα.
«Ουδέποτε η Θεσσαλονίκη δοκιμάσθη κάτι παρόμοιον από χιονοθύελλαν και μάλιστα πολυώρου διάρκειας» συνεχίζουν τα ρεπορτάζ της εποχής που κάνουν λόγο για αίσθημα απελπισίας και απόγνωσης που κατέβαλε τους πάντες στην πόλη.
Όσοι είχαν ξεμείνει έξω αναζητούσαν προσωρινό καταφύγιο ακόμα και σε καφενεία. Πολλοί τραυματίστηκαν από πτώσεις εξαιτίας του ολισθηρού οδοστρώματος, άλλοι έπαθαν ψύξη, ενώ γίνονται αναφορές και για περιστατικά υστερικού κώματος συνέπεια του τρόμου που επικράτησε.
Με την κατάσταση να ηρεμεί μετά τη σφοδρή κακοκαιρία της Τρίτης, ο κόσμος αρχίζει και… ξεμυτίζει από τα σπίτια του.
Τμήμα της Λεωφόρου Στρατού είναι καλυμμένο από χιόνι, στην Τούμπα το χιόνι έφθασε το ένα μέτρο.
Οχήματα παρέμειναν για μέρες παγωμένα στο δρόμο χωρίς να μπορούν να μετακινηθούν, την ώρα που οι κάτοικοι προσπαθούν με όσα μέσα διαθέτουν να καθαρίσουν τις αυλές των σπιτιών τους από τα χιόνια.
Μετά την ταλαιπωρία, οι Θεσσαλονικείς χαίρονται το ολόλευκο τοπίο.
Στις αυλές των σπιτιών κάνουν την εμφάνισή τους χιονάνθρωποι, ενώ στο πάρκο του Λευκού Πύργου οι μεγάλοι γίνονται μικροί με τον χιονοπόλεμο να δίνει και να παίρνει.
Όσο βέβαια το σκοτάδι αρχίζει να πέφτει, η κατάσταση γίνεται ξανά σοβαρότερη με τους κατοίκους να περιμένουν με ανυπομονησία να προμηθευτούν λίγα κάρβουνα για να αντιμετωπίσουν το δριμύ ψύχος.
Το πέρασμα της χιονοθύελλας αφήνει πίσω της 12 νεκρούς στην πόλη της Θεσσαλονίκης και 40 νεκρούς στη θάλασσα.
Οι τραυματίες και οι αγνοούμενοι συνολικά ξεπερνούν τους 500.
Οι ζημιές είναι ανυπολόγιστες.
«Ο αέρας ξύριζε με δέκα δισεκατομμύρια ξυριστικές λάμες νέας μάρκας, το χιόνι έπεφτε άσπρο, διαπεραστικό λες και τίναζαν πάνω στα κεφάλια μας χιλιάδες χαλιά» διαβάζουμε στις σελίδες της εφημερίδας Μακεδονία.
Οι επόμενες ημέρες βρίσκουν τη Θεσσαλονίκη και κυρίως τα περίχωρά της να μετρούν θύματα και καταστροφές, ενώ στο επίκεντρο μπαίνει πλέον και η τραγωδία με το ναυάγιο του Α/Π Παναγής στην Επανομή.
