Θεσσαλονίκη: Διχασμός στο ΑΠΘ με «εμπλοκή» του Δήμου για τη δημιουργία κλειστού γυμναστηρίου εντός του campus
Βαρείς χαρακτηρισμοί, κατηγορίες για «ηγεμονισμό» και «κρυφές διαδικασίες» στην κορυφή και στο...βάθος ο Δήμος Θεσσαλονίκης, με αφορμή τον τελευταίο οικοδομήσιμο χώρο στην κεντρική Πανεπιστημιούπολη του ΑΠΘ
Σε πεδίο θεσμικής και πολιτικής αντιπαράθεσης έχει μετατραπεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα το Συμβούλιο Διοίκησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Αφορμή αποτελεί το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης που κατέθεσαν οι πρυτανικές αρχές στις 17 Ιουνίου 2026, το οποίο προβλέπει την παραχώρηση μιας έκτασης 3.285 τ.μ. εντός του campus στον Δήμο Θεσσαλονίκης, προκειμένου ο τελευταίος να ανεγείρει και να λειτουργήσει ένα νέο Κλειστό Γήπεδο, με χρηματοδότηση ύψους 6.311.000 ευρώ που θα συγκεντρώσει από το υπουργείο Εσωτερικών και ιδίους πόρους.
Το έργο χωροθετείται στον λεγόμενο Τομέα ΙΙ της κεντρικής Πανεπιστημιούπολης, ανάμεσα στη Φοιτητική Λέσχη, το ΚΕΔΕΑ, και το υπάρχον Κλειστό το οποίο σε αντίθεση με αυτούς που το βάφτισαν “παράγκα”, λειτουργεί κανονικά ως γυμναστήριο ενόργανης το οποίο χρησιμοποιείται καθημερινά, ενώ σε όμορες εγκαταστάσεις, υπάρχουν ακόμη ένα γήπεδο μπάσκετ, ένα γήπεδο τένις κι ένα γήπεδο 5Χ5.
Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, η απόφαση αυτή φάνηκε να ανοίγει τον ασκό του Αιόλου, προκαλώντας τη σθεναρή αντίδραση τεσσάρων εκλεγμένων εσωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης, οι οποίοι καταψήφισαν τη σύμβαση και μετέφεραν τη διαμάχη στη δημόσια σφαίρα, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση της Πρυτανείας.
Το «μπλοκάρισμα» του οικοπέδου και το φάντασμα των εστιών
Η μειοψηφία των τεσσάρων μελών του Συμβουλίου Διοίκησης – αποτελούμενο από τους καθηγητές, Γρηγόριο Ζαρωτιάδη, Γεώργιο Ζωγραφίδη, Ευστράτιο Στυλιανίδη και τον πρώην Πρύτανη, Χαράλαμπο Φείδα – εξέδωσε μια αναλυτική επιστολή – καταγγελία, στην οποία επιχειρεί να αποδομήσει το σκεπτικό της σύμβασης, χαρακτηρίζοντας την «ετεροβαρή» υπέρ του Δήμου.
Το βασικότερο επιχείρημα τους είναι χωροταξικό και στρατηγικό. Όπως αποκαλύπτουν ο Τομέας ΙΙ είναι ο μοναδικός χώρος στην κεντρική Πανεπιστημιούπολη όπου το ΑΠΘ διατηρεί το δικαίωμα να οικοδομήσει, καθώς στην υπόλοιπη έκταση ο συντελεστής δόμησης έχει εξαντληθεί. Με την κατασκευή του κλειστού γηπέδου, εξαντλείται ο συντελεστής κάλυψης του οικοπέδου, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο να χάνει οριστικά τη δυνατότητα να αξιοποιήσει τα υπόλοιπα 7.700 τ.μ. δόμησης που δικαιούται.
Μιλώντας στην parallaxi ο πρώην Πρύτανης, Χαράλαμπος Φείδας έθεσε με έμφαση το ζήτημα της ιεράρχησης των αναγκών του ακαδημαϊκού ιδρύματος:
«Όταν τα Τμήματα του ΑΠΘ δεν διαθέτουν στέγη εντός της Πανεπιστημιούπολης και καταβάλλουμε ετησίως περίπου 1 εκ. ευρώ σε μισθώματα, όταν το πρόβλημα της στέγασης φοιτητών και ανέγερσης νέας Εστίας είναι εξαιρετικά πιεστικό, η κατασκευή δεύτερου κλειστού γυμναστηρίου στην κεντρική Πανεπιστημιούπολη δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί πρώτη προτεραιότητα», υπογράμμισε ο κ. Φείδας υπενθυμίζοντας ότι ο συγκεκριμένος χώρος προοριζόταν από τη δεκαετία του 1970 για την ανέγερση Φοιτητικών Εστιών.
«Έχει πεθάνει το τζάμπα»: Ο φόβος για νομικές ευθύνες και ο «Τάφος του Ινδού»
Ένα εξαιρετικά κρίσιμο στοιχείο που εισφέρει στη συζήτηση, ο καθηγητής Γιώργος Ζωγραφίδης, μιλώντας στην parallaxi, αφορά στην αστική και νομική ευθύνη που φέρουν τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης κατά την υπογραφή τέτοιων συμβάσεων.
«Εμείς ως μέλη του Συμβουλίου υπογράφουμε συμβάσεις οι οποίες έχουν κόστος εκατομμυρίων ή δεσμεύουν πράγματα δημόσιας περιουσίας γι’ αυτό είμαστε πιο ευαίσθητοι σε μια πιθανή κακονομική κατηγορία για το τι υπογράψαμε το ένα ή το άλλο», εξηγεί ο κ. Ζωγραφίδης, αποδομώντας το επιχείρημα ότι το έργο είναι μία «δωρεάν προσφορά»: «Στις μέρες μας, το εκβιαστικό κάπως ερώτημα είναι “μας σας έρχεται κάτι δωρεάν, γιατί το κοιτάτε και στα δόντια;” Όπως λένε οι πολιτικοί σήμερα, έχει πεθάνει το τζάμπα. Δεν υπάρχει κανένα τζάμπα που σου δίνουν. Υπάρχουν ανταλλάγματα».
Παράλληλα ο κ. Ζωγραφίδης παρομοιάζει την σχεδιαζόμενη εγκατάσταση των 3,5 στρεμμάτων με τον «Τάφο του Ινδού» της Αθήνας, λόγω της στενότητας του χώρου και των προβλημάτων πρόσβασης, ενώ αποκαλύπτει ότι ο χώρος αυτός δεν είναι ένα παρατημένο οικόπεδο, όπως αφήνεται να εννοηθεί.
«Οι εργασίες θα γίνουν εκεί που σήμερα βρίσκεται ένα κλειστό γυμναστήριο ενόργανης γυμναστικής. Μέσα σε αυτό θα γκρεμίσουν, το οποίο το χρησιμοποιεί ο κόσμος. Δεν πρόκειται για κάτι που μαραζώνει, ούτε πρόκειται για εγκαταλελειμμένο κτίριο στο οποίο δεν πατάει ανθρώπου πόδι. Επίσης, εκεί υπάρχουν ένα ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ, ένα γήπεδο τένις και μια εγκατάσταση 5Χ5», σημειώνει, συμπληρώνοντας ότι αυτά καταστρέφονται για να πάρει το ΑΠΘ ένα περιορισμένο ωράριο χρήσης (από τις 8.00 το πρωί μέχρι τις 15.00 τις καθημερινές), γεγονός που μετατρέπει το Πανεπιστήμιο σε «ενοικιαστή των δικών του εγκαταστάσεων».
Οι τέσσερις καθηγητές καταγγέλλουν επίσης ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης είχε υποβάλει Τεχνικό Δελτίο για τη χρηματοδότηση του έργου ήδη από τις 24 Δεκεμβρίου του 2025, εν κρυπτώ από τα πανεπιστημιακά όργανα διοίκησης, τα οποία ενημερώθηκαν… κατόπιν εορτής.
Η αντεπίθεση της Πρυτανείας: «Έχει και η υπομονή τα όριά της!»
Η δημόσια αυτή διαφοροποίηση προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση των Πρυτανικών Αρχών. Σε μια ανακοίνωση – καταπέλτη με τίτλο: «Έχει και η υπομονή τα όριά της!», ο Πρύτανης Κυριάκος Αναστασιάδης και η διοίκηση του Ιδρύματος εξαπέλυσαν δριμεία επίθεση κατά των τεσσάρων μελών, χαρακτηρίζοντας τους «τοξικούς σχολιαστές», «ιερά συμμαχία» και κατηγορώντας τους για «συκοφαντική ψευδολογία» και «παραπληροφόρηση».
Η Πρυτανεία συνέδεσε ευθέως την αντίδραση των τεσσάρων με «ρεβανσισμό», υπενθυμίζοντας ότι η παρούσα διοίκηση ανέλαβε πριν από έναν χρόνο μετά από δικαστική απόφαση που ακύρωσε την προηγούμενη πρυτανική ομάδα (στην οποία συμμετείχε και ο κ. Φείδας), κατηγορώντας τη μειοψηφία για «απραγία και μηδενικό αποτέλεσμα» κατά το παρελθόν.
Στο καθαρά πρακτικό σκέλος, οι πρυτανικές αρχές τονίζουν ότι η απόφαση στηρίχθηκε σε ομόφωνες αποφάσεις της Συνέλευσης των ΤΕΦΑΑ, της Κοσμητείας της ΣΕΦΑΑ και Ειδικής Επιτροπής Κοσμητόρων. Υπογραμμίζουν ότι το ΑΠΘ δεν θα επιβαρυνθεί οικονομικά σε κανένα απολύτως στάδιο, ενώ εξασφαλίζει την αναβάθμιση των αθλητικών του υποδομών και την αποκλειστική πρωινή χρήση για τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές ανάγκες των φοιτητών.
Επιπλέον, ξεκαθαρίζουν ότι η σύμβαση πέρασε από ενδελεχή νομική επεξεργασία από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί νομικών κενών.
Ο Αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας και Φοιτητικής Μέριμνας, καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης, μιλώντας στην parallaxi εξήγησε το σκεπτικό πίσω από την σκληρή γλώσσα της ανακοίνωσης:
«Ήταν η απάντησή μας απέναντι σε έναν καταιγισμό δημοσιευμάτων εδώ και πάρα πολύ καιρό, στον οποίο δεν απαντούσαμε. Ήταν ένας απίστευτος μονόλογος. Κάποια στιγμή και η υπομονή έχει και τα όριά της, αυτό που λέει δηλαδή και ο τίτλος της ανακοίνωσης» σημειώνει και σε ερώτηση για το αν κατά την άποψή του υπάρχει μια τάση ρεβανσισμου για όλα όσα συνέβησαν πέρσι με αφορμή την διαδοχή στην Πρυτανεία, ο κ. Μιχαηλίδης υπογράμμισε: «Ειλικρινά, δεν μπορώ να ερμηνεύσω τις προθέσεις των ανθρώπων, αλλά δεν πιστεύω σε ρεβανσισμούς στο Πανεπιστήμιο. Είναι άνθρωποι που τους τιμούμε, τους εκτιμούμε, ασχέτως αν διαφωνούμε και ασχέτως εάν θεωρούμε ότι κάνουν λάθος».
Σε επικοινωνία μας επίσης με τον νυν Πρύτανη του ΑΠΘ, Κυριάκο Αναστασιάδη, ο ίδιος επέλεξε να μην προσθέσει κάποιο επιπλέον σχόλιο, ζητώντας να παραμείνουμε αυστηρά στο επίσημο κείμενο της ανακοίνωσης των πρυτανικών αρχών.
«Δεν μιλάμε για γυμναστήριο, αλλά για αρένα διεθνών προδιαγραφών»
Θέση στην αντιπαράθεση πήρε και ο Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής και νομικός σύμβουλος, Παναγιώτης Γκλαβίνης, ο οποίος σε σύντομη επικοινωνία του με την parallaxi θέλησε να διορθώσει την ορολογία που χρησιμοποιείτα, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να αναδείξει τη διεθνή διάσταση του έργου:
«Δεν παίζουμε απλούς αγώνες εδώ. Δεν είναι γυμναστήριο παιδιά. Καταλαβαίνετε πως δεν πρόκειται απλά για ένα γυμναστήριο. Είναι ένα γήπεδο όπου θα διεξάγονται διεθνείς αγώνες οι οποίοι θα μεταδίδουν το όνομα του ΑΠΘ σε όλη την υφήλιο. Άλλη διάρθρωση έχει ένα γυμναστήριο που κάνεις ενόργανη και άλλη όταν παίζεις μπάσκετ, βόλεϊ, χάντμπολ. Γι’ αυτό πρόκειται. Πρόκειται για μεγάλους αγώνες διεθνών διοργανώσεων» ξεκαθάρισε ο κ. Γκλαβίνης.
Στο ίδιο αναπτυξιακό πλαίσιο κινούνται επίσης και στον Δήμο Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με πηγές που πρόσκεινται στο Δημαρχείο, ξεκαθάρισαν ότι η χρηματοδότηση είναι «κλειδωμένη» η οποία δεν θα μπορούσε να διατεθεί για άλλους σκοπούς, απαντώντας έτσι στο επιχείρημα περί Φοιτητικών Εστιών.
«Βρέθηκη χρηματοδότηση μέσω του υπουργείου Εσωτερικών, από ένα συγκεκριμένο κονδύλι. Η Θεσσαλονίκη έχει τεράστιο πρόβλημα στους αθλητικούς χώρους, οπότε έτσι, λύνεται ένα πρόβλημα και η πόλη θα μπορεί να φιλοξενήσει διεθνείς διοργανώσεις. Για εστίες, όπως έχει ειπωθεί, δεν υπάρχει χρηματοδότηση. Όλα θα γίνουν με ανοιχτό διαγωνισμό απ’ όπου θα προκύψουν και οι εργολάβοι» μετέφεραν μεταξύ άλλων πηγές που έμειναν και μακριά από την εσωτερική πανεπιστημιακή έριδα.
«Ο Πρύτανης δεν είναι ηγεμόνας»: Η σύγκρουση για το μοντέλο διοίκησης
Η απάντηση της Πρυτανείας ωστόσο, αντί να κλείσει το μέτωπο, πυροδότησε μια νέα, ακόμα πιο σφοδρή ανταπάντηση από τους τέσσερις καθηγητές, οι οποίοι χθες (29/6) εξέδωσαν νέα ανακοίνωση, μετατρέποντας τη διαφωνία σε ζήτημα δημοκρατίας και ακαδημαϊκού ήθους.
«Ο Πρύτανης δεν είναι ηγεμόνας και το Συμβούλιο Διοίκησης, κατά τον νόμο, δεν αποτελεί ανακτοβούλιο. Η ανακοίνωση των Πρυτανικών Αρχών αποκαλύπτει μία, τουλάχιστον, προβληματική νοοτροπία ως προς τον τρόπο άσκησης της διοίκησης του ΑΠΘ. Η νοοτροπία αυτή εκδηλώνεται, μεταξύ άλλων, με πλήρη δυσανεξία στην κριτική, η οποία και βαφτίζεται “συκοφαντική ψευδολογία”», αναφέρουν στη δεύτερη κοινή τους ανακοίνωση.
Μιλώντας στην parallaxi ο πρώην Πρύτανης, Χαράλαμπος Φείδας αρνήθηκε τις κατηγορίες περί σκοπίμου «αντιπολίτευσης», τονίζοντας ότι η στάση τους αποτελεί μια υγιή αντίδραση για τη διαφύλαξη των συμφερόντων του Ιδρύματος. Μάλιστα, προέβη σε μια αποκάλυψη, σημειώνοντας ότι το κλειστό γήπεδο είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου:
«Αυτό συμβαίνει σε κάθε θέμα που έρχεται στο Συμβούλιο Διοίκησης. Όμως εμείς έχουμε την ευθύνη να υπερασπιστούμε το Πανεπιστήμιο σε σημαντικά θέματα. Δεν είναι τυχαίο ότι τέσσερα μέλη συντάσσονται κατά αποφάσεων που υποθηκεύουν το μέλλον του Ιδρύματος. Υπάρχουν άλλες δύο αποφάσεις της νέας πρυτανικής αρχής που αφορούν τη δημιουργία Βιοϊατρικού Κέντρου πάλι μέσα στον χώρο του Πανεπιστημίου, στις οποίες εκφράζουμε τις αντιρρήσεις μας», δήλωσε ο κ. Φείδας.
Από την πλευρά του ο κ. Ζωγραφίδης έκανε λόγο για «έμμεσο εκφοβισμό» εκ μέρους της διοίκησης: «Όταν σε κατηγορεί κάποιος για συκοφαντική δυσφήμιση και για ψευδολογίες, είναι σαν να σου λέει “αυτά που λες εμπίπτουν στον Ποινικό Κώδικα”. Είναι πρωτόγνωρο ήθος για το ελληνικό πανεπιστήμιο. Εμείς στις αναρτήσεις μας δεν χρησιμοποιήσαμε χαρακτηρισμούς. Επιχειρήματα χρησιμοποιήσαμε. Καταθέσαμε μάλιστα πρόταση 10 σημείων για νομοτεχνικές βελτιώσεις της σύμβασης, αλλά δεν τους ενδιέφερε».
Και η επόμενη ημέρα;
Παρά τις έντονες αντιδράσεις των τεσσάρων, η προγραμματική σύμβαση φαίνεται πως έχει λάβει την έγκριση της πλειοψηφίας του Συμβουλίου Διοίκησης και πλέον οδεύει προς το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης για την τελική επικύρωση, ώστε να ξεκινήσουν οι ανοιχτοί διαγωνισμοί για τους εργολάβους.
Αν και το έργο φαίνεται να μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης, η βαθιά θεσμική ρωγμή στην κορυφή της διοίκησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου παραμένει ανοιχτή, Η σύγκρουση αυτή αποτυπώνει ανάγλυφα τη δυσλειτουργία των συλλογικών οργάνων υπό το νέο νομικό πλαίσιο και φέρνει αντιμέτωπες δύο εκ διαμέτρου αντίθετες φιλοσοφίες. Από τη μία, ένα μοντέλο που από τους ίδιους βαφτίζεται ως “εξωστρέφεια” και από την άλλη, η παραδοσιακή ιεράρχηση των εσωτερικών ακαδημαϊκών αναγκών με επίκεντρο τη φοιτητική μέριμνα. Όπως έκλεισαν με νόημα τη δήλωσή τους οι τέσσερις καθηγητές…«συστήνουμε ψυχραιμία, καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν επικίνδυνα».
