Οι εκδηλώσεις και οι εκθέσεις της εβδομάδας στη Θεσσαλονίκη απο 5/01 έως 11/01

Η πρώτη εβδομάδα του νέου έτους είναι η ιδανική στιγμή για ένα πολιτιστικό restart. Μετά τις γιορτές, η πόλη ξαναβρίσκει τον ρυθμό της και οι εκθέσεις και οι εκδηλώσεις από 5 έως 11 Ιανουαρίου προσφέρουν την τέλεια αφορμή για έξοδο, έμπνευση και συζήτηση — είτε με φίλους είτε solo.

Από σύγχρονες εικαστικές προτάσεις και φωτογραφικές αφηγήσεις μέχρι ιστορικές εκθέσεις που κοιτούν το παρελθόν με νέο βλέμμα, η πολιτιστική ατζέντα της εβδομάδας γεμίζει τις μέρες και τα βράδια της πόλης με περιεχόμενο που αξίζει να ανακαλύψεις.

«Το Ελληνικό θαύμα στην Τασκένδη» | Αίθουσα τέχνης Remezzo

Ο Δήμος Καλαμαριάς, σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν, παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας «Το Ελληνικό Θαύμα στην Τασκένδη», ένα συγκινητικό αφιέρωμα στην ιστορία, την αντοχή και τη συλλογική μνήμη του Ελληνισμού στην Κεντρική Ασία.

Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στην αίθουσα τέχνης του Remezzo (Πλαστήρα 2, Αρετσού) από 11 Ιανουαρίου έως 1 Φεβρουαρίου 2026. Στόχος της είναι να αναδείξει και να τιμήσει τους Έλληνες που μακριά από την πατρίδα, δημιούργησαν, πρόκοψαν και διατήρησαν ζωντανή την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα στην Τασκένδη και σε άλλες περιοχές του Ουζμπεκιστάν.

Μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, η έκθεση φωτίζει την ανθεκτικότητα του Ελληνισμού και τη δύναμή του να επιβιώνει και να ανθίζει ακόμη και σε συνθήκες προσφυγιάς, εκτοπισμού και ιστορικών αναταράξεων.

Οι θεματικές ενότητες της έκθεσης: 

Η έκθεση μνήμης, ιστορίας και ταυτότητας, που υπενθυμίζει πως ο Ελληνισμός, όπου κι αν βρέθηκε, κατάφερε να ριζώσει, να δημιουργήσει και να αφήσει το αποτύπωμά του στον χρόνο, περιλαμβάνει 100 ιστορικές φωτογραφίες από το αρχείο του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Τασκένδης, οργανωμένες σε τρεις ενότητες:

· Η ζωή των πολιτικών προσφύγων στην Τασκένδη (1949–1970) Στιγμιότυπα καθημερινότητας, εργασίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής οργάνωσης των χιλιάδων Ελλήνων που εγκαταστάθηκαν στην ουζμπεκική πρωτεύουσα μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο.

· Οι εκτοπισμοί των Ποντίων (1937–1949) Ένα αφιέρωμα στους Έλληνες του Εύξεινου Πόντου που εκτοπίστηκαν από το σοβιετικό καθεστώς προς το Καζακστάν και την Κοκάνδη του Ουζμπεκιστάν.

· Το σύγχρονο Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στην Τασκένδη Η ιστορική διαδρομή και η σημερινή δυναμική παρουσία της ελληνικής κοινότητας στην Κεντρική Ασία.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 11 Ιανουαρίου στις 6 το απόγευμα. Ο Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν, Κώστας Πολίτης, θα παρουσιάσει το έργο και τις δράσεις του Κέντρου και θα ξεναγήσει το κοινό στην έκθεση, ενώ ο Νίκος Ντάλλας, Υποψήφιος Διδάκτορας, θα πραγματοποιήσει ομιλία με θέμα «Ο Δημοκρατικός Στρατός (ΔΣΕ) μέσα από τα αρχεία της Τασκένδης», αποκαλύπτοντας πολύτιμα στοιχεία από τις απογραφές των πρώτων χρόνων της προσφυγιάς.

Θα ακολουθήσει συζήτηση όπου ο Νίκος Μαραντζίδης, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ο Βλάσης Αγτζίδης, Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, και ο Νίκος Φωκάς, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Eotvos Lorand της Βουδαπέστης, θα μιλήσουν για τους εκτοπισμούς των Ποντίων της Σοβιετικής Ένωσης στο Ουζμπεκιστάν και για την εμπειρία των πολιτικών προσφύγων του Ελληνικού Εμφυλίου στην Τασκένδη.

*Αίθουσα τέχνης Remezzo (Πλαστήρα Νικολάου 2, Αρετσού) | Εγκαίνια έκθεσης: Κυριακή 11 Ιανουαρίου στις 18:00 | Ώρες λειτουργίας: Τρίτη–Κυριακή, 10:00–13:00 & 18:00–20:00 | Είσοδος: Ελεύθερη

“Deadly Flowers” | Ζώγια

«Η Έκθεση “Deadly Flowers” εξερευνά τη σκοτεινή πλευρά της βοτανικής εξέλιξης. Εδώ, τα φυτά δεν είναι παθητικοί παρατηρητές, αλλά θηρευτικά που εξελίσσονται, αναπτύσσοντας περίπλοκα μοτίβα άμυνας και μεταμόρφωσης σε θανατηφόρα είδη. Μέσα από τη λεπτομέρεια της γραμμής, παρακολουθούμε τη μετάβαση από το όμορφο στο άγριο, σε έναν διάλογο για την κυριαρχία.»

«Στην ενότητα “Deadly Flowers”, η φύση αποτυπώνεται από την κλασική της ευωδία. Μέσα από μια σχολαστική επανάληψη γραμμών και μοτίβων, τα λουλούδια μεταμορφώνονται σε επιβλητικές οντότητες που διεκδικούν τον χώρο. Δεν είναι απλά φυτά, αλλά ζωντανοί λαβύρινθοι που ισορροπούν ανάμεσα στην τάξη της γεωμετρίας και το χάος της οργανικής ανάπτυξης. Μια πρόκληση να δούμε τη μορφιά εκεί που η γοητεία συναντά τον κίνδυνο.»

*Εγκαίνια έκθεσης: 5 Ιανουαρίου, Διάρκεια έκθεσης: έως 20 Ιανουαρίου – Χώρος: Ζώγια – Αλεξάνδρου Σβώλου 54 

«65+ Η εφηβεία μιας εικαστικής επιμέλειας» | MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Ένας λευκός, άδειος χώρος στο MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και οι συλλογές του υπήρξαν τα σημεία κυριολεκτικής και μεταφορικής συνάντησης και εκκίνησης για τους συμμετέχοντες του εργαστηρίου «Together We Curate! / Σχεδιάζουμε μαζί την επόμενη έκθεση!», καρπός του οποίου είναι και η έκθεση με τίτλο «65+ Η εφηβεία μιας εικαστικής επιμέλειας» που παρουσιάζεται από τις 8 Ιανουαρίου έως τις 15 Μαρτίου 2026.

Το εργαστήριο «Together We Curate!» αποτελεί μία από τις πρώτες τολμηρές απόπειρες συμμετοχικής εκθεσιακής επιμέλειας με το κοινό στον χώρο του πολιτισμού στην Ελλάδα, μέσα από την οποία το MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης τιμά την πολυφωνία και την ανοιχτότητα, την εμπειρία και τη ματιά του κοινού, εφαρμόζοντας διαδικασίες συναπόφασης που προωθούν έμπρακτα τον εκδημοκρατισμό του πολιτισμού.

Η πρώτη του εφαρμογή έγινε στο MOMUS- Πειραματικό Κέντρο Τεχνών το 2021.

*Εγκαίνια: Πέμπτη 8 Ιανουαρίου, 18:00 – Διάρκεια έκθεσης: έως 15 Μαρτίου 2026 – Χώρος: Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης – Ώρες λειτουργίας: Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή 10:00 – 18:00, Πέμπτη: 12:00 – 20:00

Έκθεση Αντικειμενικοί Διάλογοι | Ισλαχανέ

Η έκθεση, σε επιμέλεια του Βαγγέλη Ιωακειμίδη, φέρνει σε δημιουργική συνομιλία δύο διακριτές φωτογραφικές εργασίες των Χριστόφορου Δουλγέρη και Γιάννη Χατζηασλάνη.

Τα Visitations του Χατζηασλάνη χαρτογραφούν την αθέατη οργάνωση των μουσείων, ενώ τα Εξαρτήματα Μνήμης του Δουλγέρη προσεγγίζουν βιομηχανικές μηχανές σαν πορτρέτα με ποιητική διάσταση. Συνολικά παρουσιάζονται περισσότερα από 100 έργα, σε έναν ιστορικό χώρο που ενισχύει τη βιωματική εμπειρία του θεατή.

Η έκθεση πραγματοποιείται στο Ισλαχανέ, ένα ανακαινισμένο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς που για δεκαετίες φιλοξενούσε τα εργαστήρια της ιστορικής σχολής και αναβαθμίστηκε ριζικά το 2017, όταν αποδόθηκε εκ νέου στο κοινό.

*Διάρκεια: έως  7 Ιανουαρίου 2026 – Χώρος: Ισλαχανέ – Πολυχώρος Πολιτισμού – Ελ. Ζωγράφου 3, Θεσσαλονίκη 546 34 – Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 10:00 – 14:00 │Τετάρτη: 17:00 – 20:00 – Σάββατο & Κυριακή: Κλειστά – Είσοδος: Ελεύθερη 

Έκθεση Γιώργος Τσακίρης Ζωγραφική/Αναδρομική | Casa Bianca

Η έκθεση που διοργανώνεται από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τη Δημοτική Πινακοθήκη, παρουσιάζει έργα ζωγραφικής, χαρακτικά, σχέδια και κατασκευές του εικαστικού και Ομότιμου Καθηγητή της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γιώργου Τσακίρη.

Όπως αναφέρει ο Ιστορικός της Τέχνης και επιμελητής της έκθεσης Γιάννης Μπόλης: “Η έκθεση αποτελεί μια καλή αφορμή να «ανακαλύψουμε» έναν διαφορετικό Γιώργο Τσακίρη με ζωγραφικές συνθέσεις και χαρακτικά κυρίως από τις δεκαετίες του 1970 και 1980, καθώς και σχέδια με μολύβι και στιλό – μια σημαντική, αν και άγνωστη σε πολλούς, δουλειά του. Στα πρώτα αυτά έργα του ο εικαστικός εγείρει ζητήματα υπαρξιακής και οντολογικής τάξεως, επικαλείται μια βαθύτερη επικοινωνία, προτάσσει μια διαφορετική αντίληψη θέασης και ερμηνεία της ζωής.

Η σχεδιαστική οξύτητα, η βιαιότητα της χειρονομίας, τα έντονα χρώματα, οι παραμορφώσεις, οι γραφισμοί και οι αφαιρετικές απλοποιήσεις, η εξπρεσιονιστική ένταση και αδρότητα αλλά και η ποπ, κάποιες φορές, διάθεση συμβάλλουν στην υποβλητική ατμόσφαιρα των θεμάτων του. Σε ευθεία αντιστοιχία με ψυχικές και συναισθηματικές ή κοινωνικές και πολιτικές καταστάσεις, με ανθρώπινες συμπεριφορές, στην πορεία φανέρωσης ενός κρυμμένου νοήματος, ο Γιώργος Τσακίρης παρουσιάζει έναν κόσμο σε ταραχή, έναν ενδιάμεσο κόσμο, τη σκηνή ενός φανταστικού θεάτρου της ανθρώπινης ζωής.

Η πιο πρόσφατη ενότητα σχεδίων του με μπλε στιλό φέρνουν στο προσκήνιο και πάλι τον ζωγράφο Τσακίρη. Ένας ολόκληρος νέος κόσμος αναδύεται μέσα από αυτά τα σχέδια στο μεταίχμιο της φαντασίας και του ονείρου. Ένας μαγικός, ίσως και μετα-αποκαλυπτικός, κόσμος που κατοικείται από βατράχια και φίδια-δράκοντες, κολοκύθες, καρπούζια, μανιτάρια και κάκτους, πλοία, αεροπλάνα και βιομορφικά μοτίβα, ένας κόσμος με γυάλινες κατασκευές, αιχμηρά μαχαίρια και σφυριά. Εικόνες ενός παραμυθιού ή μιας σκληρής οικολογικής αλληγορίας, εικόνες που επικοινωνούν και επιβάλλονται με τις εξαιρετικές σχεδιαστικές τους ποιότητες.”

*Διάρκεια έκθεσης:  έως 14|02|2026 – Ημέρες και ώρες λειτουργίας: Τρ – Παρ 10.00 – 20.00|Σάβ 10.00 – 18.00 | Κυρ & Δευτ κλειστά – Είσοδος ελεύθερη – Τοποθεσία: Casa Bianca (Θεμιστοκλή Σοφούλη 2)

«ΤΕΧΝΗ – ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ και το Μουσείο που δεν έγινε» | Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ

Η έκθεση αποτελεί ένα βλέμμα προς το πρόσφατο παρελθόν της Θεσσαλονίκης με κύριο άξονα δύο εικαστικές συλλογές που διαμορφώνουν στο παρόν έναν πυρήνα πολιτισμού στην καρδιά της πανεπιστημιούπολης και συνολικά ξεπερνούν τα 600 έργα και τεκμήρια από περισσότερους από 200 δημιουργούς.

Το Τελλόγλειο συνδιοργανώνει την έκθεση με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, τα 60ά Δημήτρια και την Κεντρική Βιβλιοθήκη / Κέντρο Πληροφόρησης του ΑΠΘ, με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΑΠΘ και τα 25 χρόνια του Τελλογλείου.

*Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ – Αγίου Δημητρίου 159Α| Διάρκεια ως 10 Φεβρουαρίου

Έκθεση ζωγραφικής του Στέλιου Μαυρομάτη | Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης

Μετά από τη μεγάλη επισκεψιμότητα αλλά και τα πολλά και ένθερμα σχόλια των επισκεπτών της έκθεσης “Σημείο Συνάντησης” του ζωγράφου Στέλιου Μαυρομάτη, η διοίκηση του Ο.Σ.Ε. πήρε την απόφαση να παρατείνει τη διάρκεια της έκθεσης μέχρι τις 16 Ιανουαρίου 2026.

Η υλοποίηση της έκθεσης είναι φόρος τιμής στον ζωγράφο των τρένων, όπως έχει χαρακτηριστεί για την προσφορά του.

Η έκθεση πραγματοποιείται με την ευγενική παραχώρηση των έργων από τα παιδιά του καλλιτέχνη, Αντώνη και Μάχης Μαυρομάτη. Η υλοποίηση της έκθεσης είναι φόρος τιμής στον καλλιτέχνη των τρένων όπως έχει χαρακτηριστεί για την προσφορά του. Πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος Α.Ε.

Στο χώρο της έκθεσης πραγματοποιούνται, κατόπιν συννενόησης, σειρά από πολιτιστικά, εκπαιδευτικά και διαδραστικά προγράμματα, σχεδιασμένα ειδικά για νέες και νέους, με εργαλείο την τέχνη και τις πολλαπλές μορφές της. Στόχος των δράσεων αυτών είναι όχι μόνο η ενεργή συμμετοχή και η δημιουργική έκφραση, αλλά και η καλλιέργεια μιας νέας αντίληψης για το τρένο ως σύγχρονο, οικολογικό και ασφαλές μέσο μετακίνησης, που συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος.

*Έως: 16 Ιανουαρίου Χώρος: Παλιά αίθουσα αναμονής Α΄ Θέσης Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης – Ώρες Λειτουργίας Έκθεσης: Καθημερινά (και Σάββατο και Κυριακή) 11:00 – 21:00  – Η τοποθεσία εδώ.

Ατομική έκθεση ζωγραφικής «Προσωρινή Αθανασία» | Μέγαρο Μουσικής

Ο διακεκριμένος εικαστικός και καθηγητής πνευμονολογίας Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος παρουσιάζει την ατομική έκθεση ζωγραφικής του με τίτλο «Προσωρινή Αθανασία».

Μέσα από τα έργα του o Σπυρόπουλος, που είναι γιατρός και καλλιτέχνης, πραγματεύεται την προσωρινή αθανασία που προσφέρει η τέχνη. Ο δημιουργός έρχεται στην πόλη μας με μια έκθεση που θα συζητηθεί.

«Στόχος είναι η εξάλειψη της απόστασης μεταξύ Τέχνης και καθημερινής ζωής ώστε η καθημερινότητα να αποτελεί μια μορφή καλλιτεχνικής και πολιτικής πράξης. Πρέπει ο καταναλωτής του έργου τέχνης να μπορεί να το χειρίζεται και να συμμετέχει στον τρόπο παρουσίασής του», εξηγεί ο καλλιτέχνης.

Η επιμελήτρια της έκθεσης Ελένη Σιμώνη αναφέρει: «Η “Προσωρινή Αθανασία” παρουσιάζει το έργο του Κωνσταντίνου Σπυρόπουλου ως ένα πεδίο όπου το φως, η μνήμη και η ανθρώπινη ευθραυστότητα συνυπάρχουν διακριτικά αλλά ουσιαστικά. Η ιδιότητά του ως καθηγητής πνευμονολογίας δεν γίνεται θέμα ούτε εικαστικό εργαλείο· λειτουργεί υπόγεια, ως εσωτερική γνώση του ορίου. Παράλληλα, η καλλιτεχνική του ταυτότητα παραμένει καθαρή: η ζωγραφική του δεν εξηγεί, αλλά νιώθει ».

*Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης 25ης Μαρτίου, Διάρκεια έως 15 Ιανουαρίου 2026 – Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Σάββατο 10:00-18:00 – Φουαγιέ 3ου ορόφου (Μ1) – Είσοδος ελεύθερη

Έκθεση «Natura Naturans: Άνθρωποι, Φύση, Τοπίο» | Αποθήκη Β1, Προβλήτα Α, Λιμάνι Θεσσαλονίκης

Ο εξελισσόμενος διάλογος ανάμεσα στην ανθρώπινη δημιουργικότητα και τις διεργασίες του έμβιου φυσικού κόσμου βρίσκεται στον πυρήνα της έκθεσης με τίτλο «Natura Naturans: Άνθρωποι, Φύση, Τοπίο» που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του CYFEST 17 – International Media Art Festival, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, στην Αποθήκη Β1 στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης, από τις 27 Νοεμβρίου 2025 έως τις 25 Ιανουαρίου 2026.

Ανατρέχοντας στη διαχρονική απήχηση και επιρροή του κινήματος της Οργανικής Τέχνης, στο πλαίσιο της Πρωτοπορίας, και των ριζοσπαστικών ιδεών της για τη μορφή και την αντίληψη, η έκθεση έρχεται να τις προσεγγίσει υπό το πρίσμα των νέων, σύγχρονων καλλιτεχνικών μέσων: αλγοριθμικών συστημάτων, κινητικών κατασκευών, εμβυθιστικών περιβαλλόντων και συμμετοχικών πρακτικών.

Συνδυάζοντας έργα του 20ού αιώνα από τη Συλλογή Κωστάκη του MOMus-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης και τη Συλλογή της Οικογένειας Frants με νέα πρότζεκτ από περισσότερους από 20 διεθνείς καλλιτέχνες που παρουσιάζονται από το CYLAND MediaArtLab και το MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, η έκθεση «Natura Naturans: Άνθρωποι, Φύση, Τοπίο» αποκαλύπτει πώς το πειραματικό πνεύμα της πρωτοπορίας εξακολουθεί να διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κίνηση, την υλικότητα και τους άρρηκτους δεσμούς που συνδέουν όλα τα έμβια συστήματα.

Ο διάλογος ξεκινά με τους καλλιτέχνες της Συλλογής Κωστάκη, το έργο των οποίων σηματοδοτεί τη γέννηση του κινήματος της Οργανικής Τέχνης στο σοβιετικό Λένινγκραντ στα μέσα της δεκαετίας του 1920 — κίνημα που εκπροσωπείται στη συλλογή του MOMus-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης. Οι ιδρυτές του καλλιέργησαν μια απαράμιλλη ευαισθησία ως προς τους ζωντανούς ρυθμούς του κόσμου.

Η συνέχεια γίνεται με ζωγραφικά έργα καλλιτεχνών που δημιούργησαν στην Αγία Πετρούπολη στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και συνέχισαν την παράδοση της οργανικής τέχνης, όλα από τη Συλλογή της Οικογένειας Frants. Στη σύγχρονη ενότητα της έκθεσης, η οργανική κοσμοθεωρία της πρωτοπορίας βρίσκει την τεχνολογική της αντήχηση. Οι καλλιτέχνες μεταφράζουν τη γλώσσα των ζωντανών συστημάτων σε νέα μέσα, σε μια νέα προσέγγιση της αντίληψης με τη χρήση δεδομένων, του φωτός και του ήχου.

Η έκθεση «Natura Naturans: Άνθρωποι, Φύση, Τοπίο» οραματίζεται έναν κόσμο όπου τα όρια μεταξύ του ζωντανού και του τεχνητού, του οργανικού και του ψηφιακού, διαλύονται σε ένα κοινό πεδίο παραγωγικής δραστηριότητας. Οι καλλιτέχνες της έκθεσης αντιμετωπίζουν τα δεδομένα και τον κώδικα όχι ως εργαλεία ελέγχου, αλλά ως ζωντανά υλικά που εξελίσσονται, αντιδρούν και αλληλεπιδρούν — δημιουργώντας μια τέχνη συνεργασίας αντί αναπαράστασης, όπου ανθρώπινες και μη δυνάμεις συν-παραγάγουν την αισθητική εμπειρίαΗ έκθεση πλαισιώνεται από πρόγραμμα performances καθόλη τη διάρκεια λειτουργίας της.

Αναλυτικά το CYFEST 17 – International Media Art Festival, εδώ https://www.cyfest.art/cyfest-17

*Διάρκεια: έως τις 25 Ιανουαρίου 2026 – Στην Αποθήκη Β1 στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης

«Χώροι Μνήμης, Τόποι Μαρτυρίου» | Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα

Η έκθεση «Χώροι Μνήμης, Τόποι Μαρτυρίου» σε επιμέλεια της Καθηγήτριας του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών και Διευθύντριας του ΚΕΜΙΤ-ΙΜΜΑ, κας Σταυρούλας Μαυρογένη, παρουσιάζει, μέσα από πλούσιο φωτογραφικό υλικό, χώρους μνήμης και μαρτυρικούς τόπους του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Οι επιλεγμένες φωτογραφίες φωτίζουν την ιστορική και ηθική σημασία αυτών των τόπων —τόπων θυσίας, αντίστασης και ανθρώπινης οδύνης— υπενθυμίζοντας ότι η ενεργή διατήρηση της μνήμης είναι πράξη ευθύνης και δημοκρατικής συνείδησης.

Η έκθεση πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και διοργανώνεται σε συνεργασία με το πρόγραμμα «Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού» και με την υποστήριξη του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Τον γενικό συντονισμό έχει η Διευθύντρια του ΙΜΜΑ, Φιλόλογος–Μουσειολόγος, κ. Αθηνά Παυλίδου.

Η έκθεση υπενθυμίζει ότι η μνήμη δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αφορά πρωτίστως το παρόν και το μέλλον. Γιατί μόνο μέσα από τη μνήμη μπορούμε να θεμελιώσουμε έναν πιο δίκαιο, ανεκτικό και δημοκρατικό κόσμο.

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα υλοποιηθούν θεματικές ξεναγήσεις για την εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς και ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα μέσα από το οποίο οι μαθητές και οι μαθήτριες θα προσεγγίσουν την ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με κριτικό και σύγχρονο βλέμμα, αναστοχαζόμενοι πάνω σε ζητήματα ταυτότητας, στερεοτύπων και συλλογικής ευθύνης.

*Διάρκεια Έκθεσης: Έως  31 Ιανουαρίου 2026 – Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-14:00, Τετάρτη 09:00-20:00 & Σάββατο 10:00-14:00 – Προξένου Κορομηλά 23

Μια διπλή έκθεση με τίτλο «Ζωντανεύοντας την Ιστορία», που συνδιοργανώνει το Υπουργείο Εσωτερικών – Μακεδονίας & Θράκης με το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Ελλάδος και το Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης.

Η Έκθεση περιλαμβάνει δύο θεματικές ενότητες με σπάνια εκθέματα και ντοκουμέντα, πολλά από τα οποία θα εκτεθούν για πρώτη φορά στην Θεσσαλονίκη.

Η πρώτη θεματική ενότητα είναι αφιερωμένη στον Μακεδονικό Αγώνα, έχει τίτλο «Τιμή στον Μακεδονικό Αγώνα» και περιλαμβάνει το περίστροφο και την δερμάτινη παλάσκα του πρωτεργάτη του Μακεδονικού Αγώνα Παύλου Μελά, τη ματωμένη σημαία του Μακεδονομάχου Παπαδράκου, στην οποία όρκιζε τους αγωνιστές του Μακεδονικού Αγώνα, ντουλαμάδες και όπλα Μακεδονομάχων κ.α.

Η δεύτερη θεματική ενότητα είναι αφιερωμένη στον Πόλεμο του 1940-1941 και την περίοδο της Κατοχής, έχει τίτλο «Ο Πόλεμος 1940-41 – Η Κατοχή 1941 – 1944», και στα εκθέματα περιλαμβάνονται η Πολεμική Σημαία από το Οχυρό Ρούπελ, η Πολεμική Σημαία του Υποβρυχίου «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ», θραύσματα από την τορπίλη του ιταλικού υποβρυχίου που τορπίλισε το καταδρομικό «ΕΛΛΗ» τον Δεκαπενταύγουστο του 1940 κ.α.

*Διάρκεια έκθεσης: Έως 28 Φεβρουαρίου 2026 – Διοικητήριο Θεσσαλονίκης, Αγίου Δημητρίου Αγίου Δημητρίου 59

«Η χώρα της καρδιάς μου. Ο Φώτης Κόντογλου στο Άγιον Όρος» | Αγιορείτικη Εστία

Η νέα έκθεση της Αγιορειτικής Εστίας επιχειρεί να φωτίσει, μέσα από τα έργα και τις αφηγήσεις του Φώτη Κόντογλου, τη σχέση του με την τέχνη και τη ζωή στο Άγιον Όρος.

Το πρώτο ταξίδι στο Άγιον Όρος στα 1922–΄23. Οι επόμενες επισκέψεις, τα προσκυνήματα, οι περιπλανήσεις, η αδελφική σχέση με αγιορείτες μοναχούς στα ασκηταριά των Καυσοκαλυβίων και, κυρίως, η επαφή του με τα έργα των μεγάλων αγιογράφων, όπως οι Μανουήλ Πανσέληνος, Θεοφάνης ο Κρης, Φράγκος Κατελάνος, επηρέασαν καθοριστικά τη μετέπειτα εξέλιξη του ζωγραφικού και αγιογραφικού του έργου.

Τεκμήρια της παρουσίας του στην Αθωνική Πολιτεία, σχέδια με μελάνι σε χαρτί, τέμπερες, αγιογραφίες, επιστολές, εκδοτικό έργο, προσωπικά αντικείμενα και κυρίως αναμνήσεις καρδιάς καταγράφονται στην έκθεση της Αγιορειτικής Εστίας.

Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους Άθω. Ιερά Μονή Γρηγορίου, Ιερά Σκήτη, Αγίας Τριάδος Καυσοκαλυβίων, Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο, Αλεξάνδρου Σούτσου, Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, Αρχείο ΕΡΤ ΑΕ, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης ΑΠΘ, Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης Λύκειον των Ελληνίδων, Οικογένειες Παναγιώτη & Φώτη Μαρτίνου.

*Διάρκεια έως: 21 Μαρτίου – Αγιορείτικη Εστία – Εγνατία 109 – Δευτέρα, Τετάρτη: 09.00–16.00 – Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή: 09.00–20.00 – Σάββατο: 09.00–15:00 – Τελευταία είσοδος 30΄πριν το κλείσιμο της έκθεσης – Κυριακή: κλειστά

Από τη Μινωϊκή Τέχνη στη Σύγχρονη Εποχή: Έκθεση στο Μουσείο Εκμαγείων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου | Φιλοσοφική Σχολή

Έκθεση, με τίτλο: «Μουσείο Εκμαγείων ΑΠΘ και Εργαστήριο Gilliéron: ένας αιώνας δημιουργικής συνεργασίας», διοργανώνει το Μουσείο Εκμαγείων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στις Αίθουσες Α και Β στο υπόγειο του νέου κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η Έκθεση αποτελεί ένα πρωτότυπο εγχείρημα, το οποίο προέκυψε από τη δημιουργική σύμπραξη του Μουσείου Εκμαγείων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και του Αρχείου Gilliéron της Γαλλικής Σχολής Αθηνών. Στον πυρήνα της Έκθεσης βρίσκονται σύνολα αντικειμένων που εκτίθενται στο Μουσείο Εκμαγείων και αγοράστηκαν στην αρχή της λειτουργίας του (1928-1930) από το εργαστήριο των καλλιτεχνών Émile Gilliéron, πατέρα και υιού, στην Αθήνα, με ενέργειες του πρώτου Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου, Κωνσταντίνου Ρωμαίου.

Πρόκειται για ζωγραφικά έργα που αντιγράφουν γνωστές τοιχογραφίες και γαλβανοπλαστικά αντίγραφα έργων της μυκηναϊκής και μινωικής τέχνης, αποτελώντας μία από τις ελάχιστες πλήρεις συλλογές αυτού του είδους σήμερα παγκοσμίως. Επιπλέον, την ίδια εποχή αγοράστηκαν πολλά εκμαγεία έργων αρχαϊκής γλυπτικής (Κόρες, Κούροι και ανάγλυφα), από τα πρώτα που κατασκευάστηκαν στο Εργαστήριο Γυψίνων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Η Έκθεση περιλαμβάνει πολλά αντίγραφα και εκμαγεία έργων της αρχαίας τέχνης, καθώς και αδημοσίευτα αρχειακά και εργαστηριακά τεκμήρια και εποπτικό υλικό (κατάλοιπα του εργαστηρίου, δημοσιεύματα, φωτογραφίες, σχέδια, προβολές) από τα πεδία της Αρχαιολογίας (Προϊστορική, Κλασική και Βυζαντινή), της Ιστορίας της Τέχνης, της Νεότερης Ιστορίας και των Ψηφιακών Εφαρμογών. Τα εκθέματα παρουσιάζονται σε όλους τους χώρους του Μουσείου Εκμαγείων και εκτείνονται χρονικά για την αρχαιότητα από τη Μυκηναϊκή και τη Μινωική εποχή έως τη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή περίοδο, και για τη Νεότερη Εποχή έως το πρώτο μισό του 20ού αιώνα.

Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες από τον σύνδεσμο: https://www.efa.gr/events/exposition-gillieron/ 

Διάρκεια έως 25/06/26 | Δευτέρα – Παρασκευή 9.00-14.30 | Ελεύθερη είσοδος (συνεννόηση για ομαδικές ξεναγήσεις: τηλ. 2310 997301, Αίθουσες Α και Β στο υπόγειο του νέου κτηρίου της Φιλοσοφικής Σχολής