Ο Καποδίστριας του Σμαραγδή δεν έχει σχέση με τον ιστορικό Καποδίστρια

Λέξεις: Αντώνης Λιάκος 

Είδα κι εγώ χτες τον Καποδίστρια του Σμαραγδή με δυο συναδέλφους ιστορικούς.

Εντάξει δεν έχει σχέση με τον ιστορικό Καποδίστρια, έχει πάρει απλώς τα βασικά του σεναρίου. Δεν είναι βέβαια ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος σκηνοθέτης που κάνει μια ταινία μυθοπλασίας με βάση ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα.

Το ζήτημα είναι τι θέλεις να πεις. Ποιες εικόνες θέλεις να δημιουργήσεις στο μυαλό των θεατών, ποιες σκέψεις. Από τα οράματα της Παναγίας έως την επίσκεψη του Καποδίστρια σε μάγο για να του μαντέψει το μέλλον, από την παρουσίαση των κατοίκων της Ελλάδας ως κατσαπλιάδων, και της διεθνούς συνωμοσίας εναντίον τους, το ζήτημα είναι τι κοινό ήθελε να ψαρέψει ο Σμαραγδής.

Κι εδώ είναι το πρόβλημα.

Ο Σμαραγδής συμπεριφέρεται σαν ένας επιτήδειος. Σαν πονηρός πολιτευτής. Βέβαια το ζήτημα είναι σαν την κότα με τ’ αυγό. Υπάρχει αυτό το κοινό που απευθύνεται ή το κοινό αυτό δημιουργείται;

Τα εισιτήρια που έκοψε η ταινία και ο ντόρος που έκανε κάτι δείχνει. Κάτι που θέλει έρευνα. Ποια ιστορία θέλει το κοινό αυτό, τι πράγμα νομίζει ότι είναι η ιστορία; Προφανώς δεν είναι η ιστορία αλλά το έθνος και ο συλλογικός αυτοπροσδιορισμός, αυτά που έχουν σημασία, που λειτουργούν ως μεταφορές το ένα του άλλου. Πάντως αντί να κοροϊδεύουμε το κοινό αυτό και να καγχάζουμε για το επίπεδό του, το ζήτημα είναι πώς το ακουμπάμε;

Πώς συναντάμε τα άγχη του που βγάζει με το χειροκρότημα της ταινίας, τι του λέμε για την ιστορία;

Όχι για τα γεγονότα και τις λεπτομέρειες, αλλά για τα βασικά ερμηνευτικά σχήματα που θέλει να ακούσει; Βρέθηκα στις γιορτές σε καφενεία ορεινών χωριών και άκουσα τρικούβερτες συζητήσεις. Τι είναι αυτό που τις προκαλεί, και τι καταλαβαίνουμε εμείς από αυτό, πέρα από τα δασκαλίστικα;

• Ο Αντώνης Λιάκος είναι ιστορικός