Εύοσμος – Κορδελιό με το βλέμμα στο 2039: Τα τρία σενάρια ανάπτυξης και οι μεγάλες παρεμβάσεις

Την εικόνα του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου τις επόμενες δεκαετίες επιχειρεί να αποτυπώσει η μελέτη για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ), η οποία εξετάζει την εξέλιξη της περιοχής με χρονικό ορίζοντα το 2039.

Το σχέδιο επιχειρεί να θέσει τις κατευθύνσεις για τη χωρική οργάνωση του δήμου, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες συνθήκες δόμησης, τις πληθυσμιακές τάσεις, τις ανάγκες σε υποδομές και τις προοπτικές ανάπτυξης στη δυτική πλευρά του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης.

Η μελέτη εντάσσει τον Δήμο Κορδελιού-Ευόσμου στο ευρύτερο πλαίσιο ανάπτυξης της δυτικής Θεσσαλονίκης, μιας περιοχής που τις τελευταίες δεκαετίες έχει γνωρίσει έντονη οικιστική επέκταση και συγκεντρώνει σημαντικό μέρος του πληθυσμού της μητροπολιτικής περιοχής.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις που σχετίζονται με την πυκνή δόμηση, την ανάγκη ενίσχυσης των κοινόχρηστων χώρων και τις περιβαλλοντικές πιέσεις που χαρακτηρίζουν την περιοχή.

Στο πλαίσιο της μελέτης εξετάζονται διαφορετικά σενάρια ανάπτυξης, ενώ ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε μεγάλες εκτάσεις με δυνατότητες αξιοποίησης, όπως το πρώην στρατόπεδο Ζιάκα και η περιοχή της Διαλογής. Παράλληλα, λαμβάνονται υπόψη μεγάλα έργα μεταφορών που επηρεάζουν τη δυτική Θεσσαλονίκη, όπως το Μετρό και το σιδηροδρομικό δίκτυο.

«Η τροποποίηση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του δήμου μας, ένα πάγιο και απολύτως δίκαιο αίτημα όλων όσοι κατοικούμε σε αυτόν τον τόπο, βρίσκεται πλέον σε ένα αρκετά προχωρημένο στάδιο. Με αυτήν, μεταξύ άλλων, αποφεύγουμε την υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος, αφού δεν θα υπάρχουν περιθώρια για άναρχη δόμηση, μπαίνουν οι βάσεις για ουσιαστική ανάπτυξη του τόπου μας, διότι καθορίζονται σαφέστατα οι χρήσεις γης, αντιμετωπίζονται οι ανάγκες πολεοδόμησης και ανοίγει ο δρόμος για μία καλύτερη καθημερινότητα των πολιτών, για έναν πιο αναβαθμισμένο και λειτουργικό δήμο. Επίσης, σημαντικό είναι ότι ξεμπλοκάρουν περιουσίες συμπολιτών μας, οι οποίοι βρίσκονταν σε αδιέξοδο για πάνω από δύο δεκαετίες», σημείωσε ο δήμαρχος Κορδελιού – Ευόσμου, Λευτέρης Αλεξανδρίδης.

Τα τρία εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης

Η μελέτη του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου εξετάζει τρεις διαφορετικές επιλογές για την εξέλιξη του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου, επιχειρώντας να αξιολογήσει τις επιπτώσεις κάθε προσέγγισης στη λειτουργία της πόλης και στην ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Το πρώτο σενάριο αποτελεί το λεγόμενο «μηδενικό σενάριο». Στην περίπτωση αυτή θεωρείται ότι η περιοχή συνεχίζει να εξελίσσεται με βάση τις σημερινές τάσεις, χωρίς σημαντικές παρεμβάσεις στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Οι υφιστάμενες χρήσεις γης και οι όροι δόμησης παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητοι, ενώ οι παρεμβάσεις περιορίζονται κυρίως στην υλοποίηση έργων που έχουν ήδη σχεδιαστεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη. Το σενάριο αυτό λειτουργεί κυρίως ως σημείο αναφοράς για τη σύγκριση με τις υπόλοιπες επιλογές.

Το δεύτερο σενάριο δίνει έμφαση στην ενίσχυση του χαρακτήρα του δήμου ως ισχυρού οικιστικού πόλου. Προτείνεται η οργάνωση της πόλης σε πολεοδομικές ενότητες που θα λειτουργούν ως διακριτές γειτονιές, με βασική χρήση την κατοικία και με την ανάπτυξη τοπικών κέντρων που θα εξυπηρετούν τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων. Στο πλαίσιο αυτό δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη κοινωνικών υποδομών, στη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων και στην ενίσχυση των χώρων πρασίνου, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής στο αστικό περιβάλλον.

Το τρίτο σενάριο εξετάζει την προοπτική ο Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου να λειτουργήσει ως υπερτοπικός πόλος κατοικίας αλλά και οικονομικών δραστηριοτήτων. Σε αυτή την περίπτωση προτείνεται η ενίσχυση δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την επιχειρηματικότητα, το εμπόριο και τις υπηρεσίες, ώστε η περιοχή να αποκτήσει ισχυρότερη οικονομική δυναμική και να λειτουργεί συμπληρωματικά προς άλλους πόλους του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης. Το μοντέλο αυτό επιχειρεί να συνδυάσει την οικιστική ανάπτυξη με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.

Πληθυσμιακές προβλέψεις έως το 2039

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, ο πληθυσμός του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου αναμένεται να παρουσιάσει μικρή αλλά σταθερή αύξηση τα επόμενα χρόνια. Από περίπου 105.000 κατοίκους το 2024 εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τους 111.000 έως το 2039.

Η μεταβολή αυτή δεν αναμένεται να είναι ομοιόμορφη σε όλες τις περιοχές του δήμου. Στη Δημοτική Ενότητα Ευόσμου προβλέπεται μεγαλύτερη αύξηση του πληθυσμού, κυρίως λόγω της ύπαρξης εκτάσεων που μπορούν να αξιοποιηθούν για οικιστική ανάπτυξη. Αντίθετα, στη Δημοτική Ενότητα Ελευθερίου-Κορδελιού η τάση εμφανίζεται πιο συγκρατημένη, καθώς η περιοχή χαρακτηρίζεται ήδη από υψηλή πυκνότητα δόμησης και περιορισμένα περιθώρια επέκτασης.

Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό παίζουν και παράγοντες που σχετίζονται με τη βιομηχανική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή. Η γειτνίαση με εγκαταστάσεις υψηλής επικινδυνότητας, που υπάγονται στο καθεστώς SEVESO, επηρεάζει τον καθορισμό χρήσεων γης και τις αποστάσεις ασφαλείας από κατοικημένες περιοχές, γεγονός που αποτελεί βασική παράμετρο για τον πολεοδομικό σχεδιασμό.

Μεταφορές και μεγάλα έργα υποδομών

Η μελέτη λαμβάνει υπόψη και την επίδραση μεγάλων έργων μεταφορών που επηρεάζουν τη δυτική Θεσσαλονίκη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το Μετρό Θεσσαλονίκης, καθώς και το σιδηροδρομικό δίκτυο που διασχίζει την περιοχή.

Η βελτίωση της προσβασιμότητας μέσω μέσων σταθερής τροχιάς θεωρείται παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη μελλοντική ανάπτυξη της περιοχής.

Η σύνδεση των δυτικών συνοικιών με το κέντρο της πόλης αλλά και με βασικούς πόλους απασχόλησης εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση για κατοικία και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες οικονομικής δραστηριότητας.

Η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Ζιάκα

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Ζιάκα, το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ελεύθερες εκτάσεις εντός του δήμου. Η περιοχή αυτή θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τον μελλοντικό πολεοδομικό σχεδιασμό.

Οι προτάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν τη δημιουργία χώρων πρασίνου, εγκαταστάσεων αθλητισμού και πολιτισμού, καθώς και άλλων κοινωφελών λειτουργιών. Παράλληλα διερευνάται η δυνατότητα πολεοδομικής ένταξης τμήματος της έκτασης, ώστε να αναπτυχθούν νέες χρήσεις με οργανωμένο τρόπο.

Η αξιοποίηση της έκτασης συνδέεται και με τη γενικότερη ανάγκη ενίσχυσης των κοινόχρηστων χώρων στην περιοχή, καθώς ο δήμος χαρακτηρίζεται από υψηλή πυκνότητα δόμησης και περιορισμένες ελεύθερες επιφάνειες πρασίνου.

Σχεδιασμός για την περιοχή της Διαλογής

Σημαντική θέση στη μελέτη καταλαμβάνει και η περιοχή της Διαλογής, η οποία χαρακτηρίζεται από πολεοδομικά και περιβαλλοντικά ζητήματα αλλά και από δυνατότητες αναβάθμισης. Η θέση της, σε άμεση σχέση με το σιδηροδρομικό δίκτυο και βασικές οδικές υποδομές, θεωρείται σημαντικό πλεονέκτημα για τον μελλοντικό σχεδιασμό.

Στο πλαίσιο του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου εξετάζεται η πολεοδόμηση τμήματος της περιοχής και η σταδιακή ένταξη νέων χρήσεων. Προτείνεται η ανάπτυξη ζωνών κατοικίας σε ορισμένα τμήματα, καθώς και η αξιοποίηση εκτάσεων που βρίσκονται κοντά στις μεταφορικές υποδομές.

Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για την αναβάθμιση περιοχών που παρουσιάζουν σημάδια υποβάθμισης, αλλά βρίσκονται σε κομβική θέση για την ανάπτυξη της πόλης.

Προκλήσεις για το αστικό περιβάλλον

Η μελέτη επισημαίνει ότι η μελλοντική ανάπτυξη του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην οικιστική επέκταση, την οικονομική δραστηριότητα και την προστασία του περιβάλλοντος.

Παράγοντες όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υψηλή πυκνότητα δόμησης, η ανάγκη για περισσότερους κοινόχρηστους χώρους και η παρουσία βιομηχανικών δραστηριοτήτων στην ευρύτερη περιοχή αποτελούν βασικές προκλήσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό.

Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο αποτελεί ένα στρατηγικό εργαλείο σχεδιασμού που θέτει τις κατευθύνσεις για τη μελλοντική οργάνωση του χώρου.

Η εφαρμογή των προβλέψεων του θα προκύψει μέσα από τις επόμενες φάσεις του πολεοδομικού σχεδιασμού και τις σχετικές διοικητικές διαδικασίες, οι οποίες θα καθορίσουν τον τρόπο υλοποίησης των παρεμβάσεων τα επόμενα χρόνια.

Τα τρία σενάρια για την τροποποίηση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δήμου Κορδελιού – Ευόσμου αναρτήθηκαν την Παρασκευή 6 Μαρτίου, στην ιστοσελίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Από εκείνη τη μέρα οι πολίτες και φορείς μπορούν να καταθέτουν τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις τους, οι οποίες θα συζητηθούν.