Γιώργος Μελιγγώνης: «Πριν τα Τέμπη, πολλά ΜΜΕ χαρακτήριζαν ταλαιπωρία τις κινητοποιήσεις των μηχανοδηγών»

Αποτελεί μία από τις πιο έγκριτες και σοβαρές φωνές της ελληνικής δημοσιογραφίας.

Ο Γιώργος Μελιγγώνης είναι ένα παράδειγμα δημοσιογράφου που μέσα από τη δουλειά του αποδεικνύει επί σειρά ετών πως καταφέρνει χωρίς τυμπανοκρουσίες να υπηρετεί σωστά το επάγγελμα, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του κοινού.

Είναι γενικός διευθυντής του δημοτικού ραδιοφωνικού σταθμού Αθήνα 9.84 και παρουσιαστής στην καθημερινή πολιτική εκπομπή NEWS 2.0, στη Naftemporiki TV.

Παλαιότερες συνεργασίες του επίσης ήταν με το Attica TV, το Kontra News, την ιστοσελίδα Left.gr, την εφημερίδα «Αυγή«, τον ραδιοφωνικό σταθμό «Στο Κόκκινο 105,5», τον Ελεύθερο Τύπο, αλλά και τα μέσα “News247.gr”, Real FM 97,8,  “Ραδιόφωνο 247 88,6” και “Matrix24.gr”.

Είναι ο σημερινός προσκεκλημένος της στήλης της Parallaxi για την κρίση, τη δεοντολογία και το μέλλον της δημοσιογραφίας.  Οι απαντήσεις του παρουσιάζουν ενδιαφέρον.

Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το μεγαλύτερο πρόβλημα της δημοσιογραφίας σήμερα;

«Δεν ξέρω αν είναι το μεγαλύτερο, αλλά σίγουρα έχει υποτιμηθεί το μέγεθος των επιπτώσεων του:

Η ανάγκη του κάθε δημοσιογράφου να κάνει δύο και τρεις δουλειές για να ζήσει αξιοπρεπώς. Θα μου πείτε, αυτό δεν είναι πρόβλημα πολλών ανθρώπων; Φυσικά!

Όμως, στην περίπτωση της δημοσιογραφίας, έχει κάνει την άσκηση του επαγγέλματος πιο επιφανειακή, πιο γρήγορη, πιο πιεστική. Λείπει το πρωτότυπο περιεχόμενο, υπονομεύεται η διασταύρωση της είδησης, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει ούτε ο χρόνος, αλλά ούτε το κέφι και το κουράγιο για να σκεφτεί ένας δημοσιογράφος – πολυεργαλείο ένα πρωτότυπο θέμα, έναν ενδιαφέροντα καλεσμένο ή μία πηγή που θα μπορούσε να πει πολλά ή ακόμα – ακόμα κι έναν ωραίο τίτλο για το κομμάτι του!

Κάπως έτσι, οι πολίτες που ψάχνουν να ενημερωθούν, βλέπουν εφημερίδες που απλώς τούς αναφέρουν αυτά που οι ίδιοι ξέρουν από χθες, βλέπουν τηλεοπτικά δελτία που βγαίνουν με ευκολίες του τύπου «σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες», «οι αρχές έχουν εξαπολύσει ανθρωποκυνηγητό», ενημερωτικές ιστοσελίδες που αντιγράφουν η μία την άλλη και πιστεύοντας ότι αυτό είναι πια η ενημέρωση, στρέφονται στα social media, με ό,τι σημαίνει αυτό…».

Οφείλει ένας δημοσιογράφος να παίρνει θέση για ένα γεγονός; Αν ναι, υπάρχουν εξαιρέσεις, δηλαδή περιπτώσεις που δε θα έπρεπε να το κάνει; 

«Ανήκω στη σχολή δημοσιογράφων που πιστεύουν στην έντιμη υποκειμενικότητα. Ας μην κοροϊδευόμαστε, δεν υπάρχει αντικειμενικότητα στην δημοσιογραφία. Υπάρχει ένα ρητό που λέει ότι αντικειμενικά είναι μόνο τα γεγονότα. Ωστόσο, ακόμη κι αυτό είναι υπό αίρεση.

Σκεφτείτε: θέλουμε να μεταφέρουμε μια είδηση για πορεία των μηχανοδηγών στο κέντρο της Αθήνας. Υπάρχουν εκείνοι που θα πουν: «Με αίτημα περισσότερες προσλήψεις σταθμαρχών και ολοκλήρωση της σύμβασης για την τηλεδιοίκηση, οι μηχανοδηγοί στις 12 θα κάνουν πορεία στο κέντρο της Αθήνας».

Υπάρχουν και εκείνοι που θα μεταδώσουν το εξής:

«Νέα ταλαιπωρία περιμένει τους οδηγούς σήμερα στις 12 το μεσημέρι στο κέντρο της Αθήνας, καθώς οι μηχανοδηγοί διαδηλώνουν στους δρόμους πέριξ του Συντάγματος».

Έχουν πει την ίδια είδηση και οι μεν και είδε; Παρεμπιπτόντως, για την ιστορία, πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης μετέδιδαν με τον δεύτερο τρόπο τις κινητοποιήσεις των μηχανοδηγών πριν τα Τέμπη – όχι ως καμπανάκι για τον υπαρκτό κίνδυνο, αλλά ως ταλαιπωρία για το κυκλοφοριακό της Αθήνας. Και μετά, μείναμε 57 λιγότεροι και λιγότερες…». 

Η γραμμή του μέσου ενημέρωσης στο οποίο εργάζεται ένας δημοσιογράφος σε ποιο βαθμό πρέπει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο σκέπτεται;  

«Είμαι βέβαιος ότι ειδικά οι υποψιασμένοι-ες αναγνώστες και αναγνώστριες της εκλεκτής σας ιστοσελίδας γνωρίζουν πολύ καλά ότι ελάχιστα μέσα στον κόσμο δεν έχουν αυτό που λέμε «γραμμή».

Βεβαίως, το πόσο αφήνουν τους συντάκτες τους να αναπνεύσουν και το πόσο τιμούν υποτιμούν τη νοημοσύνη του κοινού τους, είναι μία άλλη συζήτηση. Πάντως, ο τρόπος σκέψης του δημοσιογράφου καθόλου δεν πρέπει να επηρεάζεται από τη γραμμή του μέσου στο οποίο εργάζεται.

Ασφαλώς, το πώς θα μεταδοθεί η είδηση αφορά σε ένα φίλτρο που έχει να κάνει και με την ιεραρχία και με την ευθύνη που παίρνει ο κάθε αρχισυντάκτης και ο κάθε διευθυντής ειδήσεων και ενημέρωσης. Όμως όλα αυτά δεν πρέπει να έχουν καθόλου να κάνουν με το πώς σκέφτεται ένας δημοσιογράφος».

Γιατί η κοινή γνώμη δεν έχει πια την καλύτερη άποψη για το λειτούργημα του δημοσιογράφου;

«Ε, έχουμε βάλει κι εμείς το χεράκι μας γι’ αυτό! Για την ακρίβεια, έχουμε βάλει τα χέρια μας και έχουμε βγάλει τα μάτια μας…

Όταν οι δημοσιογράφοι γίνονται ηχεία των συμφερόντων των ιδιοκτητών των μέσων που εργάζονται ή μπερδεύουν τον ρόλο του δημοσιογράφου με τον ρόλο του πολιτικού, συνήθως τα πράγματα δεν πάνε πολύ καλά. Είτε μιλάμε για δημοσιογράφους που κοροϊδεύουν την κοινωνία μπροστά στα μάτια της, είτε για δημοσιογράφους που κουνάνε το δάχτυλο σαν γυμνασιάρχες της δεκαετίας του 50, νομίζω ότι πρέπει κάποια στιγμή να καταλάβουμε πως όλα αυτά γυρίζουν μπούμερανγκ συνολικά στο επάγγελμα.

Και σε μία εποχή υπερπληροφόρησης, που μπορείς να βρεις ό,τι σκουπίδι κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και που η κοινωνία έχει ανάγκη γρήγορης ενημέρωσης που να μπορεί να χωρέσει τους ταχύτατους ρυθμούς ζωής, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να αισθανθούν οι πολίτες ότι δεν πρέπει να εμπιστεύονται συλλήβδην τους δημοσιογράφος.

Στο επάγγελμα μας υπάρχουν καλοί και κακοί, ιδιοτελείς και ανιδιοτελείς, όπως ακριβώς σε όλα τα επαγγέλματα – αν και πρέπει να παραδεχτούμε ότι σε εμάς η αναλογία είναι λίγο περισσότερο προβληματική…».

Πώς προφυλάσσεται ένας δημοσιογράφος από τα fake news;  

«Όσο περνάει ο χρόνος, γίνεται ολοένα και δυσκολότερο, δυστυχώς! Και σίγουρα, όπως λέγαμε και προηγουμένως, το να πρέπει κάποιος να κάνει 2 και 3 δουλειές για να ζήσει αξιοπρεπώς προφανώς δεν τού – τήρησε δίνει το χρόνο της εξαντλητικής έρευνας και της διασταύρωσης.

Πάντως, μπορεί να έχουν γίνει συχνότερα τα fake news, αλλά δεν έχει αλλάξει καθόλου η βασική αρχή του επαγγέλματος, που μαθαίνουμε όλοι και όλες μας στα πρώτα μας βήματα: διασταύρωση, διασταύρωση, διασταύρωση!».

Πώς βλέπετε τη σχέση των Social Media και της Τεχνητής Νοημοσύνης με τη Δημοσιογραφία; 

«Για παράδειγμα, για να μην λέμε μόνο τα κακά και τα σκοτεινά σημεία της νέας εποχής, πριν οικτίρουμε το επάγγελμα μας για τον τρόπο που θα μας φάει τις δουλειές η τεχνητή νοημοσύνη, μπορούμε να την αξιοποιήσουμε ακόμη και στην υπηρεσία αντιμετώπισης και διακρίβωσης των fake news!

Γενικώς, κύριε Δημαρά, έχω την αίσθηση ότι και η τεχνητή νοημοσύνη και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι τόσο αναπόσπαστα δεμένα με την καθημερινότητα μας και με τον ίδιο τον τρόπο σκέψης μας, που δεν έχει κανένα νόημα να αντιληφθούμε με συγκρουσιακό τρόπο την σχέση της δημοσιογραφίας μαζί τους.

Αν είναι ξεκάθαρο πότε το περιεχόμενο μιας δημοσίευσης είναι πρωτότυπο και πότε είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης και αν είναι επίσης ξεκάθαρο πότε μία ανάρτηση είναι η άποψη ή η θέση του γράφοντος και πότε προϊόν ειδησεογραφικού περιεχομένου, νομίζω ότι μπορεί να βρεθεί ένας τρόπος υγιούς σχέσης της δημοσιογραφίας και με τα social και με την τεχνητή νοημοσύνη.

Ειδικά στα social, φαίνεται ότι σιγά-σιγά φεύγουμε από την πρώτη φάση που η δημοσιογραφία απειλούνταν να υποκατασταθεί από τα διαδικτυακά καφενεία και περνάμε σε μία νέα μορφή ενημέρωσης.

Αυτό άρχισε να γίνεται όταν εμείς οι δημοσιογράφοι καταλάβαμε ότι δεν έχει νόημα να τα βάλουμε με το facebook, το Twitter, το ίνσταγκραμ και το τικ τοκ.

Και από τότε που το καταλάβαμε, βλέπουμε ακόμη και αρθρογράφοι μεγάλων εφημερίδων, από εκείνους που τους λες και… Μαθουσάλες, να κάνουν βίντεο στο τικ τοκ με τα σχόλια τους και τις απόψεις τους.

Οι ίδιοι άνθρωποι πριν πέντε χρόνια σπαταλούσαν απλώς λέξεις για να γράφουν πόσο λυπούνται τους πολίτες επειδή εμπιστεύονταν τα social για την ενημέρωσή τους.

Τώρα που ακόμα κι εκείνοι αποφάσισαν να βάλουν το δάχτυλο που κούναγαν κατάμουτρα στην κοινωνία στην τσέπη τους και να το… δουν διαφορετικά το θέμα, ίσως να μπαίνουν οι βάσεις για να δουν διαφορετικά και οι χρήστες των social media – δηλαδή όλη η κοινωνία πια – τους δημοσιογράφους και το αγαθό της ενημέρωσης γενικότερα…».

Έχετε μετανιώσει για κάποιο χειρισμό σας σε ένα δημοσιογραφικό θέμα και αν ναι τι ήταν αυτό που είχατε κάνει λάθος και δε θα επαναλαμβάνατε;  

Χωρίς να έχω καμία πρόθεση να εμφανιστώ επαγγελματικά αυτάρκης ή ακόμα και αλάθητος, κοιτώντας προς τα πίσω αυτά τα σχεδόν 24 χρόνια, έχω την αίσθηση ότι έχω αποφύγει τις μεγάλες πατάτες και τις μπανανόφλουδες. Πάντως, επειδή δεν έχει υπάρξει περίοδος στην επαγγελματική ζωή μου που να με έχει βρει με λιγότερες από δύο δουλειές -ακόμη και τώρα, παρά την απαιτητική και βαριά ευθύνη στον δημοτικό σταθμό της Αθήνας, τον «Αθήνα 984», μετανιώνω κάθε φορά που δεν έψαξα περισσότερο ένα θέμα, που δε βασάνισα λίγο περισσότερο ένα κείμενο, που δε διάβασα λίγο παραπάνω για έναν καλεσμένο που θα του έπαιρνα συνέντευξη, που δεν ερεύνησα λίγο ακόμη για ένα τραγούδι που θα πήγαινε πολύ με κάτι που ήθελα να πω στο ραδιόφωνο.

Κι όλα αυτά, γνωρίζοντας ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω, δύσκολα θα μπορούσα να κάνω τα πράγματα διαφορετικά…».

ΟΙ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΩΣ ΤΩΡΑ